Shoresh — שֹׁרֶשׁ

Sıfırdan Modern İbranice (İvrit) öğrenme motoru. Türkçe arayüz, A1 → B1.

Shoresh (שורש) İbranicede "kök" demektir. İbranicede her fiil üç harfli bir kökten doğar ve yedi kalıptan (binyan) birine oturur. Bu uygulamanın temel iddiası şu: fiil tek tek ezberlenmez, kalıp öğrenilir, çekimi motor üretir.

Ne var

Alan	Durum
Alef-Bet — 22 harf + 5 sofit	✅ Tam veri, karıştırılan harf eşleştirmeleri, gematria, telaffuz notları
Harekeler (ניקוד) — 9 ünlü	✅ Ses grubuna göre, harekeli → harekesiz geçiş alıştırması
Binyan çekim motoru	✅ 7 binyan, shlemim kökler için tam tablo (42 birim testi)
Fiil kataloğu	🚧 66 kök+binyan çifti; hedef 2000+
Zayıf kökler (gzarot)	⛔ Henüz yok — açık tablo gerekiyor
SRS / günlük doz	⛔ Henüz yok

Çekim motoru

Projenin çekirdeği src/engine/:

• niqqud.ts — üç yazım biçimi arasındaki dönüşüm: vocalized (harekeli, yeni başlayan bunu okur), plain (harekesiz ktiv male, İsrail'de fiilen yazılan biçim), translit (Türkçe ses değerleriyle okunuş).
• binyan.ts — 7 binyanın çekim şablonları. Kök harfleri kalıba oturur, begadkefat dageşi, sofit dönüşümü ve hitpa'el metatezi (הִתְסַדֵּר değil הִסְתַּדֵּר) kural olarak uygulanır.

Motor yalnızca shlemim (tam kök) için doğrudur. Zayıf kökler kalıbı kırar; katalog onları reddeder ve CATALOG_ISSUES içinde raporlar — sessizce yanlış çekim üretmez.

Neden kuralla üretiliyor

2000 fiil × ~40 biçim = 80.000 çekim. Elle yazılırsa hem denetlenemez hem de her düzeltme 40 satıra dokunur. Kural yazılır, birim testle kilitlenir, veri yalnızca kök + binyan + anlam olarak tutulur.

Komutlar

npm run dev        # http://localhost:5400
npm run verify     # typecheck + lint + birim testleri
npm run test       # yalnız birim testleri
npm run build      # üretim derlemesi
npm run shots      # her sayfanın ekran görüntüsü -> screenshots/

Görsel denetim

npm run shots her sayfayı masaüstü (1440) ve telefon (390) genişliğinde, koyu ve açık temada çekip screenshots/ altına koyar. Otomatik denetim (tests/unit/audit.test.tsx) ölçülebilir şeyleri yakalar — erişilebilir ad, bağlantı hedefi, metin yönü. Ama "bu sayfa kalabalık", "bu renk okunmuyor" gibi yargılar ancak sayfaya BAKARAK verilir; bu betik o bakışı mümkün kılar.

Nitekim ilk koşuda dört gerçek hata buldu: açık temada okunmayan vurgu rengi, boşluk yutan iki yönlü metin, 24.000 piksel uzunluğunda kelime listesi ve kopuk görünen logo.

Mimari

src/types/hebrew.ts    Domain modeli — kök, binyan, gizra, çekim
src/engine/niqqud.ts   Hareke katmanı (saf)
src/engine/binyan.ts   Çekim şablonları (saf)
src/data/alefbet.ts    Alfabe + harekeler
src/data/roots.ts      Kök tablosu (boru ayraçlı ham veri)
src/data/catalog.ts    Doğrulayıcı → kanonik HebrewVerb[]
src/pages/             Sayfalar
src/lib/speech.ts      he-IL seslendirme (Web Speech API)

engine/ hiçbir zaman lib/ veya pages/ içe aktarmaz — saf kalır, böylece her kural birim testle kilitlenebilir.

Yayına alma

npm run verify          # typecheck + lint + 112 test
npm run build
npx vercel --yes --prod

Adresler

Adres	Davranış
shoresh-three.vercel.app	Kanonik adres. Üretim alanı; her deploy'da kendiliğinden güncellenir.
shoresh-ivrit.vercel.app	Dağıtım takma adı. Kendiliğinden güncellenmez.

Takma ad her deploy'dan sonra elle yeniden bağlanmalı, yoksa ESKİ sürümü sunmaya devam eder:

npx vercel alias set <yeni-dagitim-url> shoresh-ivrit.vercel.app

Bu bir kez ısırdı: shoresh-ivrit v1.0.0'da kalıp derin bağlantılarda 404 vermeye devam etti, oysa shoresh-three çoktan düzelmişti. Paylaşırken shoresh-three verilmesi daha güvenli.

Erişim: Proje herkese açık — Vercel Deployment Protection (SSO) kapalı. Durumu görmek için: npx vercel project protection shoresh --json

Veri kaynağı

Kök listesi, anlamlar ve öğretim notları bu proje için yazıldı. Çekimler kural motoruyla üretiliyor; beklenen biçimler standart ulpan dilbilgisi tablolarına karşı test ediliyor (tests/unit/binyan.test.ts).

Taranan açık veri setleri (roni5604/hebrew-words-db, eyaler/hebrew_wordlists) kök/binyan/hareke/anlam açıklaması taşımadığı için kullanılmadı.