Pengu, Antarktika'dan Kaçış

Yeni doğmuş bir penguen, eriyen buzlar arasında Antarktika'dan kaçmaya çalışıyor. Buzlar üstüne basınca çatlıyor, bazıları eriyip yok oluyor, bazıları tuzak, bazıları altındaki gayzerle seni havaya fırlatıyor. Tepeden bir kutup kuşu dalıyor. Bölüm ilerledikçe penguen büyüyor: daha ağır zıplıyor, daha geniş yer istiyor.

Bağımlılık yok, derleme adımı yok, backend yok, görsel/ses dosyası yok. Penguen de, buz da, kuzey ışıkları da, bütün sesler de kodla üretiliyor. Toplam yük tek dosyada 694 KB ve çevrimdışı çalışıyor.

▶ Oyunu aç

---

İçindekiler bir bakışta

Dört bölüm (chapter)	Buz Sahanlığı 1–31 · Zirve 32–46 · Buz Altı 47–61 · Kar Topu 62–76
76 elle yazılmış bölüm	31 parkur + 15 tırmanış + 15 dalış + 15 arena, dördü ayrı fiil
Tutunma	Buz duvarına asıl, tırman, tekmele ve kollarında sınırlı güç var
Sonsuz mod	Bölüm numarasıyla tohumlanmış, 77. bölüm herkeste aynı
Kimlik	Ad, unvan ve penguen kimliği, hepsi cihazda, hesap yok
Uyarlanan müzik	Tek tema, beş kostüm; beş katman olan bitene göre geliyor
10 buz türü	sağlam · çatlak · cilalı · eriyen · sürüklenen · düşen · tuzak · sahte · kaçan · gayzer
6 tehlike	sarkıt · fok · fırtına kuşağı · yükselen hava sütunu · orka · serak
4 yeni fiil	sessiz alan (yerçekimi yarıya iner) · sallanan buz (ipin ucunda sarkaç) · kavisli atış (siperin üstünden) · çukur (derinlik nefese mal olur)
2 pusu	Bölümün planlamadığı anda dalan kutup kuşu · bayrağa 100 px kala kopan buzul
8 çürük balık etkisi	ağırlaşma · ayak tutmaması · ters kontrol · körlük · ekipman kilidi · tutunamama · delik ciğer · işaretlenme
3 yüklü balık	yay (tek dev zıplama) · kuantum (havada ışınlanma) · gevşeme (senin dışında her şey yavaşlar)
29 penguen + 10 iz	5 nadirlik seviyesi, 290 kombin
4 elmas penguen	Tek yetenek taşıyan tek tür: zıplama · hız · süzülme · mıknatıs
15 market eşyası	3'ü penguenin ne yapabildiğini değiştiriyor, 6'sı ilk chapter'ın dışına satılıyor
21 günlük görev	üç ağırlıkta, her gün birer tane
289 metin, 2 dil	Türkçe asıl, İngilizce tam; üç denetim ikisini eşit tutuyor
Haftalık lig	Bronz → Gümüş (500) → Altın (2.000) → Elmas (5.000)
Günün Pengu'su	Herkese aynı bölüm, gün boyu biriken 4 hedef
Günün Teklifi	24 saatlik indirimli kozmetik, geri sayımlı
Hayalet yarışı	Rekorun yanında koşuyor; kodunu paylaşınca arkadaşın da
Kaldığın yerden	Sekmeyi kapatsan da son kontrol noktasından devam ediyorsun
İki dil	Türkçe ve İngilizce; ilk açılışta tarayıcıya uyuyor, sonra senin seçimin

---

Öne çıkan özellikler

🧗 Zirve, oyunun ikinci fiili

32. bölümden itibaren dağ başlıyor ve soru değişiyor. Sahanlıkta soru "oraya yetişir miyim?"di; dağda "ne kadar tutunabilirim?". Penguen buz duvarına gömülüp asılı kalıyor, yavaşça tırmanıyor ya da tekmeleyip karşı duvara atlıyor. Asılmak azar azar, tırmanmak iki katından fazla, tekme bir çırpıda tüketiyor ve bar sadece sağlam zeminde doluyor. Yeni tuş yok: duvara doğru bas (tutun), BOŞLUK'u basılı tut (tırman), BOŞLUK'a dokun (tekmele). → ayrıntı

🌊 Buz Altı, oyunun üçüncü fiili

47. bölümde buzun altına geçiyorsun ve oyun tersine dönüyor. Buzun üstünde penguen bir komedyendir: kısa bacaklı, tutunamayan, her hareketi zahmetli. Suda yüz mil çevrenin en hızlı şeyidir ve bölüm penguene daha çok iş yaptırarak değil, bırakarak zorlaşıyor. Karşılığında elinden alınan tek şey var: hava. Bırakırsan yükselirsin (penguen yüzer, yukarı bedava), basarsan dalarsın. Bir ciğer dokuz buçuk saniye ve sadece buzdaki deliklerde doluyor. Yeni tuş yok. → ayrıntı

❄️ Kar Topu, hiç yapmadığın bir fiil

62. bölümde koloni yolunu kesiyor ve oyun sana hiçbir şey vermiyor. Atma tuşu yok, kar topu toplamak yok, yeni tuş yok. Rakip pengueler atıyor; hem de tam nişan aldıkları anda durduğun yere. Bir kar topu değdiği ilk şeyde duruyor. Gerisi tek bir fikir: birinin arkasına geç. Devirmek istediğin penguen ile atıcının arasına gir, sonra top gelmeden oradan çekil. → ayrıntı

🎼 Tek tema, beş kostüm

Ses dosyası yok: müzik de bölümler gibi kural olarak yazılıyor. Beş notalık bir tema penguene ait ve dört bölümün dördünde de var, ana ekranda majörde, dağda minörde, buzun altında yarı hızda, arenada staccato. Ped, bas, arpej, perküsyon ve tema ayrı katmanlar ve olan bitene göre geliyor gidiyor: iyi giden bir bölümle neredeyse kaybedilmiş bir bölüm aynı duyulmuyor. → ayrıntı

🪽 Aktif ekipman, tek tuşta iki yetenek

Markette Planör Kanat ve Sırt Motoru var. Havada zıplamayı basılı tutmak kanatları açıyor ve düşüşü terminal hızın beşte birine indiriyor; tek dokunuş motoru ateşliyor. İkisi de sadece yere değince doluyor, bu uçmak değil, zaten verdiğin bir zıplama kararını havada tartışma hakkı. → ayrıntı

🦅 Kutup kuşu, bölümün planlamadığı tehlike

Bir skua tepeden dalıp pengueni kapıyor. Bölümün parçası değil, yönetmen olayı: ezberlediğin parkurun dokuzuncu turda hâlâ seni korkutabilmesinin tek yolu. Buzun üstünde bir gölge beliriyor ve yaklaştıkça daha hızlı atıyor. Kapılmak da son değil: iki saniyen var ve zıplama tuşuna hızlıca beş kez basarsan kuşun elinden kurtuluyorsun. → ayrıntı

🐟 Yüklü balıklar, zıplama tuşunun üç yeni anlamı

Oyunun tek düğmesi var, o yüzden yeni bir fiil eklemenin tek dürüst yolu o düğmenin ne demek olduğunu birkaç saniyeliğine değiştirmek. Üç renk, üç cevap: turuncu yay bir tek zıplamayı devleştiriyor, mor kuantum havadayken seni üç buçuk gövde ileri ışınlıyor, turkuaz gevşeme sen havadayken senin dışında her şeyi üçte bir hıza düşürüyor. → ayrıntı

🐧 Gardırop, 29 penguen, 10 iz

Ninja, Kral, Astronot, Altın, Korsan, Ateş, Siber, Yılbaşı, Frak, Kâşif, Dalgıç, Aşçı, Rock, Uzaylı, Hayalet, Şövalye, Kutup Işığı, Buz Kraliçesi, Gölge. Çoğu satın alınmıyor, kazanılıyor. Seçtiğin penguen buzun üstünde gerçekten o penguen, aksesuarlar canlı çiziliyor, jet havada ateşliyor, bant koşarken savruluyor. → ayrıntı

💎 Elmas penguenler, yeteneği olan tek tür

Elmas daha yükseğe zıplıyor ve buzda daha az kayıyor, Jet daha hızlı koşup kuşu daha erken görüyor, Albatros daha uzun süzülüyor, İmparator balıkları kendine çekiyor. Etkiler küçük, kabaca bir market kademesi. Ve bir tanesi kasten kendi başına işe yaramıyor: Albatros'un süzülme yeteneği, Planör Kanat yoksa sıfır. Yetenek sahip olduğun bir şeyi iyileştiriyor, sana yeni bir şey vermiyor. → ayrıntı

🏔️ Kıta, yamaç, uçurum, yarık, tünel

Bölümler koordinat değil plan olarak yazılıyor; geometri o bölümdeki gerçek zıplama erişiminden hesaplanıyor. Tünel tavanı gerçekten katı ve zıplamayı kısaltıyor, o yüzden tüneldeki boşluklar tavan altındaki erişime göre ölçülüyor. → ayrıntı

👻 Hayalet yarışı ve sıralama

Her deneme kaydediliyor. En iyi koşun bir dahaki oynayışında yanında saydam bir penguen olarak koşuyor; HUD'daki −0.42 o an rekordan ne kadar önde olduğunu gösteriyor. 30 saniyelik bir koşu ~370 karakterlik bir koda dönüşüyor, mesajla gönderilecek kadar kısa. → ayrıntı

🏆 Haftalık lig ve Günün Pengu'su

Pazartesi puanlar sıfırlanıyor, çıktığın kademe kalıyor. Günün bölümünde dört hedef var ve gün boyunca birikiyorlar: tek turda hepsini yapman gerekmiyor. → ayrıntı

---

Belgeler

Bölüm	Ne anlatıyor
Çalıştırma · Testler	Nasıl açılır, nasıl doğrulanır
Mimari	Dosya düzeni ve neden böyle
Zirve	Tutunma, tekme, baca, ikinci bölümün fiili
Buz Altı	Dalış, nefes, akıntı, girdap, üçüncü bölümün fiili
Kar Topu	Hizalama, nişan kilidi, kaçış, dördüncü bölümün fiili
Zorluk eğrisi	Rampa tasarımı
Buz türleri · Tehlikeler	Oyun içi her mekanik
Yüklü balıklar · Çürük balıklar	Zıplama tuşunun anlamını değiştiren üç renk ve dört lanet
Sessiz alan · · ·

---

Adalet sözleşmesi

Bu oyunun en çok emek verilen kısmı zorluğun adil olması. Üç katman:

1. Besteci (terrain.js) boşlukları piksel olarak değil, erişimin yüzdesi olarak alıyor. İmkânsız bir boşluk yazmak mümkün değil.

2. Fizikten türeyen sınırlar: tuzak buzun genişliği fitilinden, gayzerinki uyarı süresinden, fırtınanın gücü yürüme ivmesinden hesaplanıyor. Bir plan "160 piksellik gayzer" isteyemez.

3. Açılış (tests/spawn-safe.mjs) 76 bölümü gerçek World ile açıp üç şey deniyor: hiçbir şey yapma, sağa yürü, sola yürü. Üçü de ilk 0,6 saniyede öldürmemeli. Bu testin varlık sebebi iki gerçek hata: doğuş noktası ilk buza sabit 80 piksel içeriden konuyordu ve buzlar daraltılınca 31. bölüm sağa basana üçte bir saniye veriyordu; ayrıca doğuş noktasının arkasında hiçbir şey yoktu, yani sola yürümek 23. bölüme kadar her yerde boğuyordu. İkisi de mesafe hatası değildi, o yüzden hiçbir mesafe kontrolü göremezdi.

4. Doğrulayıcı (tests/validate-levels.mjs) 31 elle yazılmış + 80 üretilmiş bölümü, 3.271 buzu analitik olarak kontrol ediyor. Geçilemez tek bir zıplama varsa derleme düşüyor. Rüzgârla geçilen boşluklar bu kuralın dışında değil, tersine iki yönlü kanıtlanıyor: rüzgârsız geçilemediği ve rüzgârla rahatça geçildiği. İkisinden biri yanlışsa ya fırtına dekordur ya bölüm duvardır.

5. Sahanlık çözücüsü (tests/shelf-run.mjs) I. chapter'ın rotasını gerçek doğuş noktasından başlayıp gerçek Player ile hop hop yürüyor: nereden kalkacağını, ne zaman zıplayacağını, tuşu ne kadar tutacağını ve fırtınanın hangi vuruşunda olduğunu tarıyor. Aritmetik "her boşluk erişim içinde" deyip geçebiliyordu; bu, geçilemeyen bir adım varsa söylüyor.

6. Çözücü (tests/climb-run.mjs) tırmanış bölümlerinde bir adım daha ileri gidiyor: gerçek Player sınıfını gerçek bölüm verisine karşı çalıştırıp her adım için işe yarayan bir tuş dizisi arıyor. Kalkış yerini, zamanını ve tuşu ne kadar basılı tuttuğunu tarıyor; hiçbir deneme tutmuyorsa o adımı kimse yapamıyordur ve bölüm yayına girmiyor. Bu kural üç gerçek oyun hatası yakaladı, duvar tekmesinin sessizce kesilmesi, tepeye çıkarken pengueni duvarın dibine ışınlayan çarpışma ve oyuncu daha yerinden kıpırdamadan düşen serak.

7. Dalış çözücüsü (tests/dive-run.mjs) bir adım daha ileri gidiyor ve sadece Player'ı değil World'ün kendisini çalıştırıyor: akıntı, deniz leoparı, nefes sayacı, ölüm kuralları ve bitiş kontrolü oyundaki halleriyle. Buzun altında bunlar bölümün çevresindeki şeyler değil, bölümün kendisi. Kumandası kasten aptal, düz git, bir sonraki geçit aşağıdaysa tuşa bas, leopar yaklaşınca üstünden ya da altından geç. Tek bir ileri-bakış sayısıyla çalışan bu şey geçebiliyorsa, gözü olan bir insan da geçebilir.

Market ve ekipman bu denklemin dışında: bütün bölümler hiçbir şeyi olmayan bir penguene göre doğrulanıyor, yani satın aldıkların bir parkuru asla açamaz, sadece kolaylaştırır.

---

Aynı bölüm iki kere

Bu bölüm bir hata anlatısı, çünkü bulunma şekli anlatmaya değer: kodu okurken değil, ölçerken çıktı.

Oyundaki her tehlike — 61 bölümde 268 orka, fırtına, hava akımı, serak, saçak ve fok — kendi döngüsündeki başlangıç noktasını Math.random()'dan alıyordu. Hiçbir bölüm bir faz belirtmiyordu, yani hepsi kuruluş anında zar atıyordu. Niyet doğruydu (tehlikeler aynı anda çalışmasın), sonucu değildi.

Bunun neden ciddi olduğu bu projeye özel. Buradaki adalet iddiası şu: bir çözücü gerçek World'ü sürüyor ve geçen bir yol buluyor. Ama her çözücü denemesi bölümü yeniden kuruyordu. Üç yüz parametre kombinasyonu deneyen bir çözücü, üç yüz farklı bölüm çekiyor ve içlerinden biri işe yararsa "geçildi" diyordu. "Bu bölüm geçilebilir" sessizce "bu bölüm bazı atışlarda geçilebilir"e dönüşmüştü — ve oyuncu kendi atışını çekiyor.

Artık faz, bölümün kimliğinden ve tehlikenin oradaki sırasından türüyor. Her tehlike çemberin kendi diliminde duruyor ve dilimin içinde sarsılıyor: dağılım korunuyor, ama garanti ediliyor. (İlk sürüm sadece hash'liyordu, ki bu ortalamada dağıtır: iki tehlikeli bir bölümde sekizde bir ihtimalle aynı sekizde buluşurlar, ve sonsuz koşudaki bir bölümde buluştular.)

Fazlar sabitlendikten sonra bütün çözücüler ve doğrulayıcılar yine geçti — yani hiçbir bölüm sadece şansa geçiliyor değilmiş. Düzeltmenin bedeli sıfır oldu.

Bunun sessiz bir kurbanı da günün bölümüydü: tarihten tohumlanıyor, yani herkes aynı bölümü oynuyor sanılıyordu — ama üstündeki her tehlike sonra kendi zarını atıyordu. Birinin orkası tam vardığında yüzeye çıkıyor, diğerininki yeni dalmış oluyordu. Sıralamada süre karşılaştıran iki kişi aynı bölümü oynamamıştı.

tests/repeatable.mjs üç ayrı şeyi tutuyor:

1. Oyuncuya verilen bölüm bir zardan değil, bölümden kuruluyor.
2. Simülasyonda başka bir zar da yok. Kasıtlı olanlar (kopan serak, kuşun saldırı seçimi) sabitlendiğinde, aynı girdiyle iki koşu son piksele kadar aynı olmak zorunda. Olmasaydı bir yerde saat ya da nesne adresi okunuyor demekti, ve o zaman ne kayıt, ne hayalet, ne de kanıt güvenilir olurdu.
3. Günün bölümü aynı gün herkeste aynı, başka günde başka, ve sonsuz koşunun derinlik rampasını devralmıyor.

Kontrol noktası sözünü tutuyor mu

Bir kontrol noktası tek bir söz veriyor: öl, ve buraya dön. Dört ayrı şekilde yalan söylüyordu. Hiçbiri hata fırlatmıyordu, hiçbiri bir testi düşürmüyordu, hiçbiri ekranda yanlış görünmüyordu.

Neydi	Sonucu
Dalış chapter'ı bayrakların hepsini atıyordu	Ölüm döngüsü koruması "6 piksel içinde buz var mı" diye soruyor; buzun altında basacak bir şey yok, çünkü pengu yüzüyor. 15 bölüm: uzun bir tüneli geçiyorsun, bayrağı alıyorsun, çanı duyuyorsun, boğuluyorsun, ve tünelin ağzında hiçbir açıklama olmadan yeniden başlıyorsun
Arenalar da atıyordu	Bayrakları zeminden 46 piksel yukarıya — direğin kendi boyu kadar — dikilmişti. Bayrak havada duruyordu ve noktanın altında zemin yoktu
20 bayrak kırılan buzdaydı	Çatlayan, eriyen, patlayan. Zaten geri sayan bir zeminde diriliyorsun
7 bayrak foku üstüne dikiyordu	Yanına değil, üstüne: diriliş seni doğduğun karede öldürüyor, sonra yine. Bundan kurtaran bir girdi yok — bölüm bitti, oyuncunun çıkması gerekiyor. 5 tanesi de saçağın altındaydı, ki 0,4 saniye sonra düşüyor

tests/checkpoint.mjs sözü bir simülasyon olarak yazıyor: oyundaki her diriliş noktasına pengu'yu koy, 1,2 saniye hiçbir şeye basma, ve ne olduğuna bak. (Arena hariç: orada beş rakip sana atış yapıyor ve durmak kaybetmektir — o bölümün kendisi, bozukluk değil.)

Yeni sürüm bir bütün olarak geliyor

Servis çalışanının iki kuralı vardı ve ikisi de tek başına doğruydu: sayfa ağdan önce (yeni sürüm bir açılıştan fazla uzakta olmasın), gerisi önbellekten (soğuk açılış sıcak hissettirsin). Birlikte klasik tuzağı kuruyorlardı: sayfa çekiliyor, sayfanın yüklediği hiçbir şey çekilmiyor.

Yani her dağıtımdan sonraki ilk açılışta oyuncu bu sabahın HTML'ini geçen haftanın stil dosyası ve modülleriyle alıyordu. Bu sabah yeni bir sarmalayıcı kazanmış bir kartı, henüz gelmemiş bir kural yerleştiriyor. Oyunu ikinci kez açana kadar bozuk görünüyor.

Artık ağdan değişmiş bir sayfa dönerse, o sayfanın birazdan isteyeceği her şey cevabı teslim etmeden önce önbellekten siliniyor. Değişmemiş sayfa hiçbir şeyi silmiyor (yoksa her açılış soğuk olurdu), ve kötü bir cevap — bir otel wifi'sinin giriş sayfası, yarım kalmış bir dağıtımın 404'ü — yeni sürüm sayılmıyor, yoksa çalışan bir oyunu çevrimdışı bırakırdı.

Bunun testi yoktu; tests/offline.mjs artık servis çalışanını çalıştırıyor. Tarayıcı gerekmiyor: bir servis çalışanı bir fetch işleyicisidir, ona bir önbellek ve bir ağ verirsen ne servis ettiğini söyler.

Ve "ilk açılış online olmalı" bir açılış eksikti

Yukarıdaki iki kural da doğru, ve tests/offline.mjs ikisini de sürüyor. Ama testin soramadığı bir soru vardı: ilk ziyaret. Gerçek bir tarayıcıda yürütülünce çıktı — oyunu bir kere sinyalle aç, ağı kes, yenile, ve oyun gelmiyor. Önbellekte iki kayıt var (./ ve ./index.html), kırk modülün hiçbiri yok: hepsi servis çalışanı kurulmadan önce istenmişti, yani çalışan onları hiç görmedi. İkinci bir online ziyaret düzeltiyordu, ki önemli olan ziyaret ilki.

Precache listesi çözüm değil — derleme adımı olmayan bir projede elle yazılan modül listesi birinin dosya eklediği gün bayatlar, ve bayat bir liste hiç listesizlikten kötüdür. Ama tarayıcı sayfanın ne yüklediğini zaten biliyor: performance.getEntriesByType('resource'). Sayfa artık bu listeyi çalışana veriyor, çalışan da sahip olmadıklarını saklıyor. Liste bayatlayamaz, çünkü liste değil — az önce olan yüklemenin ölçümü.

	Önce	Sonra
Tek online ziyaretten sonra önbellek	2 dosya	40 dosya
Sinyalsiz yenileme	açılmıyor	bölüm oynanıyor

tests/browser-offline.mjs hikâyeyi olduğu gibi sürüyor: bir ziyaret, ağ kapalı, bölüm oyna.

Isıtmanın bedeli de ölçüldü: cache.add sunucuya otuz sekiz fazladan istek atıyor, yani oyunu ikinci kez indiriyor. fetch(u, { cache: 'force-cache' }) tarayıcının kendi kopyasını istediği için bir istek. Bayatlık riski yok: değişmiş bir sayfa bu önbelleği zaten boşaltıyor.

Çalıştırma

ES modülleri file:// üzerinden çalışmaz, bu yüzden bir sunucu gerekiyor, ve o da bu depoda, tek dosya, bağımlılıksız:

npm start          # → http://localhost:8123

Kurulum yok: tools/serve.mjs düz Node. Python'un ya da global bir CLI'ın olup olmadığı ilk beş dakikayı belirlememeli.

Yayına almak için klasörü olduğu gibi herhangi bir statik hostinge koymak yeterli (GitHub Pages, Netlify, Vercel, Cloudflare Pages). Bir push yeterliyse: .github/workflows/deploy.yml bütün testleri koşuyor ve ancak yeşilse yayınlıyor.

Çevrimdışı

sw.js bir servis çalışanı: sayfanın kendisi ağ öncelikli (yeni sürüm kaçmasın), geri kalan her şey önbellek öncelikli, arkada tazelenen. Tek bir online açılış yetiyor — sayfa yüklediklerinin listesini çalışana veriyor — sonrası uçakta da çalışır. Tek dosya sürümü kasten kaydetmiyor, yanında sw.js olmayan bir sayfanın onu araması, kusursuz çalışan bir sayfanın konsoluna hata yazmaktan başka bir işe yaramaz.

Tek dosyalık sürüm

node tools/bundle.mjs dist/pengu.html

Bütün modülleri, stilleri ve işaretlemeyi tek bir HTML dosyasına düzleştirir sunucu gerektirmez, file:// üzerinden bile açılır, tek belge kabul eden yerlere yüklenebilir. Gerçek bir paketleyici değil, sırayla birleştirici: modülleri bağımlılık sırasına göre ekler ve import/export sözdizimini temizler. Bu yüzden çakışan bir üst düzey isim ya da temizlenemeyen bir import görürse sessizce geçmez, hata verip durur.

Testler

Tek komut, 57 paket (46 node + paketleme + 11 tarayıcı), kendi sunucusunu kurup kapatıyor ve portu doluysa bir yanına kayıyor:

npm test               # lint + node testleri + paketleme + tarayıcı testleri
npm run test:node      # hiçbir kurulum gerektirmez, ~7 sn
npm run test:browser   # sadece tarayıcı (bir kere: npm run setup:browser)

Ayrı ayrı:

node tools/lint.mjs              # proje kuralları (aşağıda)
node tests/save.mjs              # kayıt dosyası: her eski sürüm kayıpsız açılıyor
node tests/music.mjs             # ızgara, katmanlar, sahne geçişi, tema
node tests/spawn-safe.mjs        # açılışlar: ilk 0,6 sn hiçbir tuş öldürmemeli
node tests/validate-levels.mjs   # sahanlık bölümleri: geçilebilirlik
node tests/shelf-run.mjs         # sahanlık rotası: gerçek Player ile baştan sona
node tests/wind-run.mjs          # rüzgâr boşlukları: gerçek Player ile çözücü
node tests/validate-climb.mjs    # tırmanış bölümleri: geometri
node tests/climb-run.mjs         # tırmanış bölümleri: gerçek fizikle çözücü
node tests/validate-dive.mjs     # dalış bölümleri: geometri ve nefes bütçesi
node tests/dive-run.mjs          # dalış bölümleri: gerçek World ile çözücü
node tests/validate-brawl.mjs    # arenalar: her kapıcının temiz atış hattı var mı
node tests/brawl-run.mjs         # arenalar: gerçek World ile çözücü
node tests/economy.mjs           # ekonomi dengesi simülasyonu
node tests/ghost.mjs             # paylaşım kodu çözücüsü
node tools/bundle.mjs            # tek dosyaya paketle (isim çakışmasını da yakalar)

Tarayıcı tarafı (önce bir kere npm run setup:browser):

node tests/browser-identity.mjs  # ilk açılış, ad temizleme, dışa aktarma, dış istek yok
node tests/browser-layout.mjs    # üç boyutta taşma ve hizalama
node tests/browser-climb.mjs     # tutunma, tırmanma, tekme, bar
node tests/browser-dive.mjs      # dalma, yükselme, nefes, delik
node tests/browser-brawl.mjs     # nişan, atış, çarpma, kilitli çıkış
node tests/browser-session.mjs   # yarım kalan koşu geri geliyor mu, bayatı atılıyor mu
node tests/browser-lang.mjs      # dil değişince her ekran gerçekten çevriliyor mu
node tests/browser-bundle.mjs    # tek dosya sürümü file:// üzerinden gerçekten açılıyor mu

Proje kuralları (tools/lint.mjs)

Biçim denetleyicisi değil, bu kod zaten tutarlı yazılıyor ve noktalı virgül tartışan bir araç burada hiçbir şey satın almıyor. Denetlenen şey, gerçekten başa gelmiş ve her seferinde sessizce bozulmuş on beş kural:

Kural	Bozulunca ne oluyordu
Her modül bundle.mjs listesinde	Tek dosya sürümü bir chapter eksik çıkıyordu
CRAFTED_LEVELS = chapter toplamı, numaralar 1..N kesintisiz	Bölüm seçimi elle yazılan setin ucundan taşıyordu
Son unvan son bölümde kazanılıyor	76 bölümlük oyunda 90. bölümde verilen unvan
Kaynakta console.log/debugger/TODO yok	Sıcak döngüde unutulmuş debug
Hiçbir dosyada dış adres yok	Yazı tipi Google'dan çekiliyordu, gizlilik metni yalan oluyordu
Tek dosya ≤ 900 KB	Kötü bağlantıdaki telefonun beklemeyeceği boyut
İki sözlükte birebir aynı anahtarlar	Bir dilde eksik metin, sessizce diğerine düşer
Kodun istediği her anahtar sözlükte	Ekranda anahtar adı görünür
Arayüz metninde uzun tire yok	Yazı yeniden makine gibi okunmaya başlar
Readme'nin test sayısı koşucununkiyle aynı	Belge yirmi dört paket diyordu, gerçek otuzdu
Readme özet tablosundaki her sayı gerçek	Aynı tabloda üç ayrı sayı kaymıştı: paket sayısı, sözlük boyu, dosya boyutu
Tuvale doğrudan metin yazılmıyor	Arenadaki sayaç Türkçe sabitti, İngilizce oynayan Türkçe okuyordu
Arayüzün oyuncuya söylediği her sayı gerçek	Bölüm listesi "31 bölümden sonra" diyordu, gerçek 76; koleksiyon "yirmi penguen, iki yüz kombinasyon" diyordu, gerçek 29 ve 290
Kaydın her alanı gizlilik metninde sayılı	Kayıt istatistikleri, lig puanını, görevleri, kaldığın yeri ve anıtı büyüttü; "ne saklanıyor" listesi beşini de saymıyordu
Yasal sayfalar metinleriyle aynı şeyi söylüyor	Gizlilik metni iki kopya olurdu ve ikisinden biri yanlış kalırdı

Sürekli entegrasyon

Her push'ta iki iş: Bölümler ve kurallar (kurulumsuz, ~15 sn) ve Mekanikler (Chromium indirip üç tarayıcı testi, ~2 dk). main'e giden yol yeşil olmadan yayına çıkmıyor.

Doğrulayıcı oynamadan, analitik olarak, her bölümdeki her sıçramanın penguenin o bölümdeki gerçek erişim mesafesi içinde olduğunu doğrular. 31 elle yazılmış bölümü ve üretilen bölümlerden 80'lik bir örneklemi kapsar: 3.271 buz. Ayrıca kaya-buz çakışması, tavan yüksekliği, fok devriyesinin kalkış kenarını kapatması, orkanın buzun altında kalması, fırtınanın dinginlik ve kuyruk pencerelerinin yeterince uzun olması, rüzgâr boşluklarının iki yönden de doğru boyutta olması, dikey çeşitlilik ve parkur uzunluğu gibi kuralları da kontrol eder, biri tutmazsa derleme düşer.

Hayalet testi 30 saniyelik bir koşuyu örnek örnek gidip geliyor mu, on bir çeşit bozuk yapıştırma sessizce reddediliyor mu, isim değişikliği koşuyu koruyor mu diye bakar.

Sahanlık çözücüsü artık üretilmiş bölümleri de yürüyor. 76'dan sonra oyun sonsuza kadar üretilmiş bölümlerle devam ediyor, ve onların sadece aritmetik kanıtı vardı — ki bu ters: kimsenin bakmadığı bölüm, birinin yürümeyi denemesine en çok ihtiyaç duyanıdır. Üretecin şekilleri her 20 kimlikte tekrarlıyor, o yüzden örnekleme kimlikler boyunca art arda gidiyor. İlk yazdığım hâli beşer beşer atlıyordu — yani tam olarak o döngüyle örtüşüyordu ve yirmi şeklin dördünü kırk kez test edip 77'den 272'ye uzanan bir yelpaze bildiriyordu.

Tarayıcı tarafı dokuz paket, hepsi playwright ile gerçek Chromium'da:

Paket	Ne ölçüyor
browser-identity	İlk açılışın bir kere çıkması, adın temizlenmesi, kimliğin değişmemesi, kaydın dosyaya inmesi, gömülü sayfada metne düşmesi ve sayfanın kendi dosyaları dışında tek bir istek yapmaması
browser-layout	Telefon dik, telefon yatık ve masaüstünde on dört ekranda yatay taşma, kart hizası ve ana düğmenin katlanma çizgisinin üstünde kalması; ayrıca dokunmatik kumandanın ekranın beşte birini geçmemesi, her tuşun parmak kadar olması, üst şeride binmemesi ve hiçbir bölümün pengu'yu arayüzün altında başlatmaması
browser-climb	Tutunma, asılı kalmanın azar azar, tırmanmanın iki katından fazla, tekmenin bir çırpıda tüketmesi, barın yalnızca yerde dolması, sahanlıkta tutunmanın olmaması
browser-dive	Bırakınca yükselme, basınca inme, suda karadan hızlı olma, nefesin bitmesi ve delikte dolması
browser-brawl	Nişan alıp atma, kar topunun ilk değdiği şeyde durması, oyuncuyu öldürmesi, ölünce arenanın sıfırlanması, kilitli çıkışın gerçekten kilitli olması
browser-session	Yarım kalan koşunun geri gelmesi, başka bir şekle ait olanın atılması, boşluktaki noktanın ölüm döngüsü kurmaması
browser-lang	Dil değişince sekiz ekranın her birinde diğer dilden harf kalmaması ve seçimin yeniden açılışta hatırlanması
browser-bundle	dist/pengu.html'in sunucusuz, file:// üzerinden açılması, bölüm bestelemesi ve kronometrenin dönmesi

Hepsi bittiğinde konsolun temiz olduğuna bakıyor: sessiz bir hata, hiç olmamış bir hata değil.

Sonuncusu geç eklendi ve eksikliği ciddiydi: tek dosya sürümü aslında başka bir program. Paketleyici otuz iki modülü elle düzleştiriyor, import ve export sözdizimini yeniden yazıyor, ve bu tam da geçerli ama hiçbir şey yapmayan bir dosya üretebilecek türden bir dönüşüm. İnsanlara verilen kopya da o: e-postayla gidenler, file:// ile açılanlar ve yayınlanan linkin arkasındaki dosya. Yeşil bir test takımıyla bozuk bir paket, buradaki en kötü sonuç.

---

Mimari

index.html                 tek sayfa, tüm ekranlar gerçek HTML olarak
manifest.webmanifest       telefona "uygulama" olarak eklenebilsin diye
sw.js                      servis çalışanı: sayfa ağ öncelikli, gerisi önbellekten
styles/
  tokens.css               renk, tipografi, boşluk, hareket, tek kaynak
  base.css                 reset + sayfa iskeleti
  ui.css                   bileşenler (HUD, ekranlar, düğmeler, kartlar)
src/
  main.js                  bootstrap: parçaları birbirine bağlar
  core/
    util.js                matematik, easing, deterministik rastgelelik
    i18n.js                iki dilin sözlüğü, dil seçimi, DOM'u boyama
    input.js               klavye + dokunmatik + gamepad → tek girdi durumu
    audio.js               Web Audio ile sentezlenen ses (dosya yok)
    music.js               uyarlanan müzik: tek tema, beş sahne, beş katman
    storage.js             localStorage, sürümlü ve bozulmaya dayanıklı
    particles.js           havuzlanmış parçacık sistemi (çöp üretmez)
  game/
    config.js              tüm oyun hissi sabitleri + erişim matematiği (reachFor, reachWithWind, crossableGap)
    chapters.js            dört chapter, hangi bölüm hangisine ait
    profile.js             ad temizleme, penguen kimliği, unvanlar
    skins.js               29 penguen + 10 iz: palet, aksesuar çizimi, açılma şartları
    store.js               Günün Teklifi ve gerçek para kataloğu (kapalı)
    league.js              haftalık lig: puanlama, kademeler, hafta anahtarı
    daily.js               Günün Pengu'su: güne göre seçilen hedefler
    missions.js            21 günlük görev (tarihe göre tohumlanmış)
    terrain.js             I. chapter bestecisi: raf, yamaç, uçurum, yarık, tünel, rüzgâr
    tower.js               II. chapter bestecisi: duvar, baca, çıkıntı
    deep.js                III. chapter bestecisi: koridor, delik, akıntı
    arena.js               IV. chapter bestecisi: atış hatları ve siperler
    levels.js              1–31 elle yazılmış bölüm planları
    climb.js               32–46 tırmanış planları
    dive.js                47–61 dalış planları
    brawl.js               62–76 arena planları
    generator.js           77+ ve günün bölümü için tohumlanmış üretici
    entities.js            buz kütleleri, tehlikeler, balıklar, kontrol noktaları
    player.js              penguen fiziği, sürüklenme kanalı ve çarpışma çözümü
    ghost.js               koşu kaydı, hayalet oynatma, paylaşım kodu
    world.js               simülasyon, kamera, kazanma/kaybetme
    render.js              canvas çizimi (görsel varlık yok, hepsi prosedürel)
    game.js                oyun döngüsü, ödüller, durum makinesi
  ui/
    ui.js                  DOM'a dokunan tek yer
tests/
  browser-kit.mjs          tarayıcı testlerinin ortak tesisatı
  save.mjs                 kayıt dosyası göçü
  music.mjs                ızgara, katmanlar, sahne geçişi
  validate-levels.mjs      I. chapter geçilebilirlik doğrulayıcısı
  spawn-safe.mjs           açılışlar: ilk saliseler öldürmüyor
  shelf-run.mjs            I. chapter rotası: gerçek Player ile çözücü
  wind-run.mjs             rüzgâr boşlukları ve sütunlar: gerçek Player ile çözücü
  validate-climb.mjs       II. chapter geometrisi
  climb-run.mjs            II. chapter çözücüsü
  validate-dive.mjs        III. chapter geometrisi ve nefes bütçesi
  dive-run.mjs             III. chapter çözücüsü
  validate-brawl.mjs       IV. chapter atış hatları
  brawl-run.mjs            IV. chapter çözücüsü
  economy.mjs              ekonomi dengesi simülasyonu
  ghost.mjs                paylaşım kodu çözücüsü
  viewport.mjs             hangi ekranın ne kadarını gördüğü
  browser-*.mjs            kimlik, düzen, tırmanma, yüzme, kar topu, yüklü balık, koşu, diller, paket
tools/
  serve.mjs                bağımlılıksız statik sunucu
  bundle.mjs               tek dosyaya düzleştirme
  lint.mjs                 proje kuralları
  store.mjs                mağaza görselleri — oyunun kendisinden
  legal.mjs                yasal metinler → yayınlanabilir sayfalar
  test.mjs                 hepsini koşan tek komut
  difficulty.mjs           ölçülen zorluk eğrisi (testi düşürmez, alet)
  mirror.mjs               bağımsız depoya kopyalama
docs/
  GIZLILIK.md · PRIVACY.md          gizlilik, iki dilde
  KULLANIM-SARTLARI.md · TERMS.md   kullanım şartları, iki dilde
  MAGAZA.md                         iki mağaza için metinler, cevaplar, adımlar
store/                              mağaza görselleri (yayına gitmez)

Parkurlar piksel değil, cümle

Bölümler koordinat listesi olarak yazılmıyor. Bir bölüm planı "iki raf, sonra bir yamaç, sonra içinde çatlak buz olan bir tünel, sonra uçurumdan iniş" der; terrain.js bunu o bölümün büyüme ölçeğindeki gerçek zıplama erişiminden geometriye çevirir.

c.shelf({ n: 2, gap: 0.32, w: 190 });   // boşluk = erişimin %32'si
c.slope({ n: 3, rise: 0.44 });          // yükseliş = zıplama yüksekliğinin %44'ü
c.tunnel({ n: 6, headroom: 114, icicles: 3 });
c.cliff({ drop: 280, ledges: 3 });

Kimse piksel cinsinden boşluk yazmadığı için kimse imkânsız bir boşluk yazamıyor. Aynı sözlüğü üretici de kullanıyor: sonsuz mod artık rastgele dikdörtgen dizmiyor, elle yazılan bölümlerle aynı segmentlerden cümle kuruyor.

Besteci ayrıca fizikten türeyen sınırları kendisi uyguluyor: tuzak buzun genişliği fitilinden, gayzerin genişliği uyarı süresinden, fırtınanın gücü yürüme ivmesinden hesaplanıyor. Bir plan "160 piksellik gayzer" isteyemez, çünkü fitil onu taşımaz.

Kıta: buz kütleleri ve rota ayrı

İki tür katı var. Buzlar rotadır, inilen her şey. Arazi (terrain) kıtadır: uçurum yüzleri, tünel tavanları, sütunlar. Fizik ikisini de katı görür (çarpışma zaten yandan itiyor ve tavana kafa vurduruyor), ama doğrulayıcının yürüdüğü yol yalnızca buzlardan geçer. Böylece bir tünel tavanı gerçekten tavan oluyor, bölüm yolunu ise bulandırmıyor.

Tavan alçaldığında zıplama da kısalıyor: reachFor(scale, maxHeight) tepe noktası sınırlı bir zıplayışın ne kadar uzağa gittiğini veriyor ve tüneldeki her boşluk o sayıya göre ölçülüyor.

Neden bu yapı

• Arayüz canvas'a çizilmiyor, gerçek HTML. Tipografi, odak yönetimi, ekran okuyucu etiketleri ve duyarlı yerleşim bedavaya geliyor.
• Simülasyon ve çizim ayrı. world.js hiçbir şey çizmez, render.js hiçbir şeyi değiştirmez. Biri bozulduğunda diğerine bakmaya gerek kalmıyor.
• Sabit adımlı fizik (1/120 s). 60 Hz, 120 Hz ve 144 Hz ekranlarda oyun aynı hissettiriyor; arka planda kalan sekme geri geldiğinde penguen ışınlanmıyor.
• Görsel/ses varlığı yok. Penguen, buzlar, kuzey ışıkları, su ve bütün sesler kodla üretiliyor. Tek dosya sürümü 694 KB ve çevrimdışı çalışıyor.
• Metin koddan ayrı. Arayüz metinleri tek sözlükte, içeriğe ait metinler girdinin kendi en bloğunda. Bir dil eklemek bir tablo eklemek.

---

Zorluk eğrisi

Oyunun en çok emek verilen kısmı bu. Kural:

Bölüm	Ne oluyor
1–3	Sadece yürüme ve zıplama. Geniş buzlar, sıfır tehlike, ama boşluklar ilk hâlinden geniş: en baştan bir şey isteniyor.
4–8	Bölüm başına tek yeni buz türü. Her yeni şey güvenli bir buzdan tanıtılır ve hemen ardından sağlam bir buz gelir.
9–13	Kıta geliyor: yamaç, yarık, tünel, sarkıt, fok. Mekanikler birleşmeye başlar, kontrol noktaları girer.
14–18	Gerçek baskı: sahte zemin, fırtına, çürük yem, uçurum, kaçan buz. 15. bölüm kuyruk rüzgârını öğretir: beş sahanlık boyunca aynı rüzgâr seni ittikten sonra, ancak rüzgârla geçilen bir boşluk gelir.
19–22	Pusu mekanikleri: gayzer ve orka. Her biri yine kendi öğretici bölümünü alır.
23–31	Hiçbir şeye güvenilmez. Tuzak tüneli, zincirleme gayzer, avcılar, hepsi bir arada. 25. bölüm yükselen hava sütununu öğretir; 30 ve 31 ikisini de bildiğini varsayar.
32–46	Zirve. Fiil değişiyor: tutunma, tırmanma, tekme ve tükenen kol gücü.
47–61	Buz Altı. Fiil yine değişiyor: dalma, yükselme ve biten nefes.
62–76	Kar Topu. Elinde hiçbir şey yok; hizalanıp çekilmek.
77+	Üretilen sonsuz mod; zorluk 20 bölümde artıp sabitlenir.

Penguen büyüyor: 1. bölümde ölçek 1,00, 31'de 1,58, 76'da 1,62. Daha ağır zıplıyor ve daha geniş yer istiyor, o yüzden her boşluk o bölümdeki erişime göre ölçülüyor, sabit bir piksele göre değil.

Zorluk ölçülüyor, tartışılmıyor

"Bu bölüm kolay" bir kanaattir, ta ki biri bir sayı üretene kadar. Bu projede zaten bir sayı vardı ve yanlış olanıydı: bir boşluk erişimin içindedir ya da değildir, ve bu, oraya ulaşmanın emek isteyip istemediği hakkında hiçbir şey söylemez.

Alet çözücülerin kendisi çıktı. İşleri "bir yol var mı" sorusuna cevap vermek; ilk buldukları yolda durmalarına izin verilmezse kaç yol olduğunu söylüyorlar. Yüz farklı tuş dizisinin yaptığı bir adım cömerttir, ikisinin yaptığı bir adım duvardır, ve ikisi de eşit derecede geçilebilirdir. Mesele bu: zorluk, adaletsizlik ölçülmeden ölçülüyor.

Her chapter'ın ayrıca kendi gerilim kaynağı var ve onun kendi okuması:

Chapter	Ne ölçülüyor	Neden bu
I · Sahanlık	tolerans	Bir sıçrayışı kaç tuş dizisi yapabiliyor
II · Zirve	kalan kol gücü	Tırmanan kişinin hissettiği şey bar, tekmenin hassasiyeti değil
III · Buz Altı	en az nefes	Chapter'ın konusu zaten bu
IV · Kar Topu	en yakın top	Hattan çıkmak için ne kadar zaman kaldığı

node tools/difficulty.mjs dördünü birden koşuyor ve eğriyi olması gereken şekle karşı çiziyor. İlk koşuşunda kendini ödedi:

• Chapter I eksi %53 eğimliydi. Kolaylaşıyordu. 1–11. bölümler 27–31'den zordu ve chapter'ın en bağışlayıcı bölümü 28'di.
• Chapter III tek konusunu hiç tehdit etmiyordu. Ciğerler hiçbir bölümde üçte birin altına inmiyordu, final yarım nefesle bitiyordu.
• Chapter II hedeflenen rampanın üçte birinde ilerliyordu.
• Chapter IV'ün eğimi doğruydu, üç bölüm onu görmezden geliyordu.

Her chapter'ın artık tek bir sayıdan ibaret bir zorluk sütunu var: sahanlıkta tight (boşluk çarpanı), dağda effort (baca yüksekliği çarpanı), denizde breath (bir nefeste harcanabilecek ciğer oranı), arenada heat (atış temposu). Bu sütunlar tahminle değil, çözücüye sorularak dolduruldu: bir bölüm çözücünün reddettiği yere kadar sertleştirilip bir adım geri alınıyor. Üç bölüm komşularından belirgin biçimde daha yumuşak, çünkü fizik daha fazlasını vermiyor ve bu, dosyada üzeri örtülecek değil yazılacak bir bilgi.

Ayrıca oyuncunun tarafında olan şeyler:

• Coyote time (0.13 s): kenardan düştükten sonra hâlâ zıplayabilirsin.
• Zıplama tamponu (0.15 s): yere değmeden basılan tuş unutulmaz.
• Değişken yükseklik: tuşu bırakınca alçak, basılı tutunca yüksek zıplar.
• Kolay mod: aynı bölümde 4 kez ölünce kendiliğinden teklif edilir; buzlar daha geç kırılır, tuzaklar yavaşlar. İstendiği an ayarlardan açılıp kapanır.
• Rüzgârda durmak: fırtına seni geri itiyorsa durmak gerçek bir cevap. Duran penguen sürüklenmiyor ve dinginlik birkaç saniyede bir geliyor.
• Açılış vuruşu: her bölüm, oyuncuya zemin bitmeden önce 0,6 saniye veriyor ve bu piksel değil saniye cinsinden yazılmış, çünkü piksel çürüyor. Ayrıca her bölümün bir arkası var: sola yürümek artık boğulmak değil.
• Kontrol noktaları: uzun bölümlerde ölünce en baştan başlamazsın.
• Ölünce bütün buzlar sıfırlanır: kırık bir yol yüzünden bölüm kilitlenmez.

Adaletin kodla korunması

Zorluk elle ayarlanınca kolayca haksız hale gelir, o yüzden kurallar tests/validate-levels.mjs içinde yazılı ve her değişiklikte kontrol ediliyor:

• Her aralık ve her yükseliş, penguenin o bölümdeki boyutundaki gerçek sıçrama menzilinin içinde olmalı.
• Kısa fitilli buzlar (tuzak, düşen buz) basamak taşıdır: üstünde yürünmesi gerekmemeli, indiğin yerden zıplamak yetmeli.
• Zamanlama isteyen buzlardan (eriyen buz, yana kayan buz) önce beklenebilir bir buz olmalı. Çatlayan buzda beklemek yazı tura demektir; kaygan buzda ise yerinde durulamaz, ikisi de sayılmaz.
• Fok, üstünde olduğu buzun sağ şeridini kapatmamalı; orası bir sonraki sıçrama için nişan alınan yer.
• Hiçbir buz penguenden dar olamaz, hiçbiri suyun içinde olamaz, sal her zaman son buzun üstünde olmalı.

Bu doğrulayıcı geliştirme sırasında dokuz gerçek adaletsizlik yakaladı, geçilmesi matematiksel olarak imkânsız üç sıçrama dahil.

---

Yüzen buz: ağırlığa cevap veren tek zemin

Bu oyundaki her buz parçası bir saat ya da bir şekil. Çatlayan buz geriye sayıyor, eriyen buz daire çiziyor, gayzer fırlatıyor, ipteki kütle başkasının temposuyla sallanıyor. Hepsi penguene oluyor, ve penguen de dünyada bulunarak hiçbir şeyi değiştirmeyen tek şeydi.

Yüzen buz değiştiriyor. Yüzen bir cisim, üstündeki ağırlığın söylediği yerde durur — yani bu buzun yüksekliği, üstünde ne kadar durduğunun bir fonksiyonu, ve oyunda geometrisi oyuncunun kendi suçu olan tek şey. Kalkınca su onu geri itiyor, ve asıl ikinci yarı bu: bir ritim oluyor, bir fitil değil. Chapter I'deki her şey bir kere harcanınca bitmiş oluyor; bu geri geliyor.

Üç soru, üç farklı cevap

sink 70 px/sn	Taşırken ne kadar hızlı çöküyor
rise 40 px/sn	Boşken ne kadar hızlı çıkıyor — bilerek daha yavaş
safe 90 px	Bestecinin söz verdiği aralık
draft 200 px	Denizin üstüne geldiği derinlik

Çıkış batıştan yavaş olmasaydı inip çıkmak bedelsiz olurdu ve bir dizi yüzen buz, üstünde animasyon olan düz bir koridordan ibaret kalırdı. Yarısından biraz fazlası, aynı buza ikinci gelişin birincisinden daha aşağıdan başlamasını sağlıyor: geri dönen bir rota bunu ödüyor.

Ve üç soru:

• İlk bir saniyede kalkarsan sıradan bir sıçrayış. Besteci bunu garanti ediyor: boşlukları düz zeminden değil, BUOY.safe kadar batmış bir zeminden istiyor, ve doksan piksellik yükseliş bir zıplamanın (141px) rahatça içinde.
• Geç kalkarsan aynı sıçrayış bir tırmanışa dönüşüyor, ta ki artık sıçrayış olmayana kadar.
• Kalkmazsan deniz üstüne geliyor.

Kanıtı nerede

Üç ayrı yerde, ve üçü de aynı sayıyı okuyor:

• validate-levels.mjs artık yüzen buzdan yapılan her sıçrayışı batmış hâlden ölçüyor. Dosyadaki her floe sabit bir dikdörtgen; bunu da öyle okumak, kimsenin oynamadığı bir bölümü doğrulamak olurdu — buz, üstünden atlanırken asla boş su hattında değil.
• shelf-run.mjs çözücüsü, bıraktığı buzun kendi kopyasını her adımda oyunun kuralıyla hareket ettiriyor. İlk sürümü kimliğe (===) bakıyordu ve solidsOf kopya dağıttığı için hiç çalışmayan bir koddu; testi koşmayarak geçiriyordu.
• tests/buoy.mjs altı şeyi tutuyor: iki hızın doğru olduğunu, yükün sıfırdan başladığını, vaktinde kalkanın geçtiğini, duranın öldüğünü (gerçek World içinde, gerçekten yürüyüp zıplayarak), ve bölümlerde hiç kaybolmadığını.

Ölçülen fark

20. bölüm (Katil Balina), tolerans ortalaması:

	Önce	Sonra
Batmayan buz	0,483	—
Yüzen buz	—	0,385

En dar sıçrayış değişmedi (0,181): bölüm hâlâ geçilebilir. Değişen şey kaç yolla geçilebildiği, ki bu bölümün zorluk ölçüsü zaten tam olarak o.

20, 26 ve 30. bölümlerde var, ve sonsuz modda kurs başına bir kere.

---

Buz türleri

On tür var ve hepsi src/game/terrain.js içinden geçiyor; tek tek listesi config.js değil, buzun kendisi. Oyun içindeki Nasıl oynanır → Buz türleri kartı aynı listeyi çiziyor.

Tür	Görünüm	Davranış
Sağlam	Düz beyaz	Hiç kırılmaz
Çatlak	Mavi çatlak çizgileri	Basınca çatlar, kısa süre sonra kırılır, sonra geri gelir
Tuzak	Kızıl damar	Neredeyse anında kırılır, bas ve geç
Sahte	Sağlam buzdan farksız	Hiçbir işareti yok, basınca gider (aşağıda)
Eriyen	Soluk, damlayan	Kendi döngüsünde erir ve geri donar
Cilalı	Üstünde parlama çizgileri	Kaygan, fren mesafesi uzun
Sürüklenen	Ok işaretleri	Bir yol boyunca gider gelir, üstündekini taşır
Düşen	Kesik çizgi	Basınca aşağı kaçar
Gayzer	Kabarcıklar, basınç halkası	Basınca tıslar; yarım saniye sonra seni havaya fırlatır
Kaçan	İnce bir çatlak çizgisi	Alçak ve cazip; tam inerken kaybolur

Hız balığı

Bölüm başına bir tane: kırmızı gövde, altın şimşek, göz kırpan bir hale. Yuttuğun an penguen kızıla dönüyor, arkasında iz bırakıyor ve %50 daha hızlı koşuyor 4,5 saniye boyunca. Son bir saniyede yanıp sönerek bitmek üzere olduğunu söylüyor.

Hep ana hattın dışında duruyor, yani almak bir bahis: sapmanın maliyeti var ama kazandığı süre çok daha fazla, eğer bir buçuk kat hızda inişlerini tutturabilirsen. Doğrulayıcı hem erişilebilir olduğunu hem de yol üstünde durmadığını kontrol ediyor.

Sessiz alan: yerçekiminin değiştiği yer

Oyundaki bütün sayılar tek bir sayıya göre ölçülüyor: yerçekimi. Sessiz alan onu değiştiren tek şey.

İçeride yerçekimi normalin %42'si, son hız da onunla birlikte düşüyor. Yani menzil iki yöne birden ikiye katlanıyor ve penguen havada bir buçuk saniye kalıyor:

	Yatay	Dikey	Havada
Dışarıda	213 px	141 px	0,66 sn
İçeride	507 px	337 px	1,58 sn

Rüzgâr bir zıplamanın nereye düşeceğini değiştiriyor, gayzer nasıl başladığını; bu zıplamanın ne olduğunu değiştiriyor.

Tek bir açıklıkta iki imkânsızlık birden var, çünkü yarım bir sessiz alanın içine girmeye değmez: karşıya geçiş hiçbir zıplamanın yetişemeyeceği kadar geniş, öbür taraftaki raf hiçbir zıplamanın çıkamayacağı kadar yüksek, ve ikisini de aynı hava cebi çözüyor. Bu onu bir yer yapıyor, bir güç değil: alıp taşımıyorsun, içine girip duruyorsun ve oradayken bacaklarının anlamı değişiyor.

Kenarı yumuşak bir geçiş değil, keskin parlak bir çizgi — çünkü yerçekimi bir sınırda değişir, bir gradyan boyunca değil, ve nerede başladığını yanlış hesaplayan oyuncu kendi gözlerinden değil çizimden yanılmış olurdu. İçindeki kar normalin beşte bir hızıyla düşüyor, ve o kontrast mekanizmayı tek kelime kullanmadan anlatıyor.

Dağda sessiz alan yok, ve bu bir karar. Beş yüz piksellik bir uçuş altı yüz piksellik bir şaftın içine sığmıyor; yay bir sonraki rafın içinden geçip karşı duvarın dibine iniyor, ve sığdırmanın tek yolu çevresindeki her adımı kendi sınırına dayamak. Sebep, fiilin duracağı yere yazıldı.

Sallanan buz: ipin ucundaki sarkaç

Dağın kendi yeni fiili, ve sahanlığınkinin tam tersi. Sessiz alan beş yüz piksel açık gökyüzü istiyor ve dağda hiç yok; sarkaç ise asılacak bir tavan ve geçilecek dar bir boşluk istiyor, ki bir şaft zaten budur.

Periyot bir ayar değil: 2π√(L/g), o ip boyundaki gerçek sarkaç periyodu. Bu göründüğünden önemli, çünkü hızı yazılmış bir sabit olan sallanan platform sadece eğri yollu bir platformdur; hızı boyundan gelen ise sarkaçtır, ve insanlar sarkaçları doğru okur — hayatları boyunca izlediler. Uzun ip yavaş, kısa ip hızlı, kimseye söylemeye gerek yok.

İp şaftın genişliğine göre kesiliyor. Kalkış rafı, iniş rafı ve buzun kendisi paylarını aldıktan sonra geriye ne kalıyorsa yay o, ve periyot boydan geldiği için dar şaft kısa ve hızlı ip, geniş şaft uzun ve yavaş ip veriyor. Kimse seçmedi, fizik verdi.

Kanıt yerleşimin içinde: kalkış rafı yayın yakın ucuna, iniş rafı uzak ucuna sıradan bir zıplama mesafesinde — ikisi de buzun bir an için durduğu uçlarda ölçülü. Yani hiç durmayan bir şeyin geçilebilirliği duran aritmetikle kanıtlanıyor, ve ucunu bekleyen oyuncudan asla göremeyeceği bir zamanlama istenmiyor. Hızlı ortasından binmek daha çabuk ve çok daha zor; hiçbir zaman gerekli değil.

Kavisli atış: siperin üstünden

Kar topu bölümü baştan sona görüş hatlarından kurulu, ve görüş hatlarından kurulu bir bölümün tek bir statik cevabı var: bir şeyin arkasına geç. Oyuncu bunu bir kez öğrendiğinde kaya bütün fikrin sert karşıtı oluyor ve on beş bölümün dördü soru sormayı bırakıyor.

Kavisli atış kayanın üstünden geçiyor. Aynı atıcı, aynı hazırlık, aynı işaret — sadece elden bir açıyla çıkıp yerçekimiyle iniyor, yani duvar olan siper artık terk edilmesi gereken bir yer.

Takas bilinçli ve adaleti sağlayan şey o: kavis düz atıştan çok daha yavaş.

	Uçuş	Kaçış penceresi
Düz atış (600 px)	1,11 sn	1,73 sn
Kavis (600 px)	1,49 sn	2,11 sn

Yani bedava cevabı elinden alıyor ve karşılığını saniyeyle ödüyor. Üstelik hazırlık boyunca çizilen işaret düz bir çizgi değil, topun gerçekten izleyeceği yayın kendisi artı yere inecek noktanın halkası — çünkü kavisli bir atış için düz çizgi yardımcı olmamakla kalmaz, yalan söyler: topun aşacağı kayayı gösterir.

Açık zeminde tek başına duran bir kavis sadece yavaş bir kar topudur ve düz atıştan kesinlikle daha naziktir. O yüzden hep siperle eşleştiriliyor: bir tarafta düz atıcı, öbür tarafta kavisli atıcı, ve birinin cevabı öbüründe seni öldüren şey.

Balık: neden daha yavaş geliyor

Bir para birimi ancak isteyecek bir şey kaldığı sürece ilginç. Ölçüldüğünde bu para birimi fazla hızlı ödüyordu: iyi bir oyuncu marketin yarısına uzun bir hafta sonunda sahip oluyordu. Bu cömertlik değil, ekonominin bitmesi — o noktadan sonra toplanan her balık hiçbir şey etmiyor ve market oynamak için bir sebep olmaktan çıkıyor.

Rutin gelir kabaca yarıya indi, orta seviye kostümler %70 civarı pahalandı:

	Önce	Sonra
İlk market eşyası	4 dk	4 dk
Marketin yarısı	16 saat	24 saat
Marketin tamamı	34 saat / 80 gün	49 saat / 116 gün
Bütün kostümler	40 saatte ulaşılamadı	115 saat / 273 gün

İlk alım hâlâ ilk on dakikada, çünkü erken harcayamadığın bir para birimi de hiç gerçek olmuyor. Değişen şey ondan sonraki eğim.

Simülatörün ufku 40 saatten 220 saate çıktı, ve bunun sebebi yazmaya değer: ödemeler düşünce son iki kilometre taşı koşunun dışında kaldı, ve Infinity < 20 saat diye okunan bir kontrol hiçbir şey ifade etmeden geçer. Bu, çalışan bir ekonomiyi kanıtlamak yerine bozuk olanı gizleyen türden bir yeşil tiktir.

İkiye katlama teklifi

Bölüm sonunda, kazanç ekrandayken: balığını iki katına çıkar. Ödüllü videonun dürüst kısmının tamamı burada — sadece kayda değer bir kazançta çıkan bir teklif, günde üç hak, ve yalnızca sonuna kadar izleyene bir kez ödeyen bir ödeme.

Burada reklam ağı yok. SDK yok, hesap yok, izin akışı yok, para yok. src/core/rewarded.mjs bir dikiş yeri: içindeki varsayılan sağlayıcı beş saniyelik bir sayaç, hiçbir ağa dokunmuyor, ve buton bunu açıkça yazıyor. Gerçek bir sağlayıcı takmak tek bir metot yazmak demek:

setProvider({ available: () => boolean, show: () => Promise<boolean> })

Günlük sınır bir detay değil, tasarımın kendisi: sınırsız bir katlama bonus değil ekonominin ta kendisi olurdu, ve ekonomi az önce bilerek yavaşlatıldı.

Bölümler birbirini tekrar ediyor mu

tools/variety.mjs bir kanaati sayıya çeviriyor: her bölümün bestecide hangi fiilleri çağırdığını okuyup, aynı chapter içinde kelime dağarcığının %80'ini paylaşan bölüm çiftlerini sayıyor. İki bölüm kelimelerinin beşte dördünü paylaşıyorsa, içlerindeki sayılar ne kadar farklı olursa olsun, tek bir fikrin iki düzenlemesidir.

Chapter	Fiil (önce → sonra)	Tekrar (önce → sonra)
I. Sahanlık (1–31)	18	%6 → %6
II. Zirve (32–46)	8 → 9	%15 → %11
III. Buz Altı (47–61)	9 → 10	%33 → %23
IV. Kar Topu (62–76)	5 → 6	%16 → %10

Sıralama işi yönlendirdi: en tekrarlı chapter'a yeni bir fiil (baca), en ince dağarcıklı chapter'a bir başkası (kar siperi), dağa bir üçüncüsü (cam buz). Yeni bir mekanik eklemeden önce ve ekledikten sonra çalıştırılıyor, çünkü "bu bölümler aynı geliyor" cümlesi biri sayı üretene kadar bir kanaat.

I. chapter'a dokunulmadı. 18 fiil, %6 tekrar — ölçüm "burada yapacak iş yok" dedi ve iş yapılmadı. Sağlıklı bir sayıya iyileştirme yapmak, sayıyı değil kodu bozar.

Ölçüm bir kere de beni durdurdu

Cam buzu ilk hâlinde dört bölüme birden koydum. Tekrar oranı düştü değil, yükseldi: %15'ten %17'ye.

Sebebi ölçüldüğünde bariz. Metrik Jaccard: iki bölüm kelimelerinin beşte dördünü paylaşıyorsa ikizler. Bir bölüm başka bir bölüm artı bir kelimeyse hâlâ 5/6 = 0,83 ikizdir; ve aynı yeni kelimeyi tutan dört bölüm birbirinin aynısı olur. Yeni bir oyuncak dağıtmak bölümleri birbirine benzetiyor.

Ayırt edicilik oyuncakta değil, birleşimde. Bütün yerleşimleri tarayınca (dört aday bölüm × iki nadir fiil) en iyi düzen çıktı: 37. bölüm ikisini birden alıyor — düz duvar ve cam buz, çıkıntının altında — ve chapter %11'e iniyor. İki nadir kelimeyi tek bölümde üst üste koymak, bir kelimeyi dört bölüme yaymaktan iyi.

Düzen	Tekrar
Hiç değişmemiş	16/105 (%15)
Cam buz dört bölüme yayılmış	15/105 (%14)
Cam buz + düz duvar 37'de, cam buz 36'da	12/105 (%11)

Ve bir yerde de kanıt "hayır" dedi. 41. Cilalı Sırt cam buz için mükemmel bir aday: adı Cilalı Sırt, alt başlığı "ayak tutmuyor", ve bu şimdiye kadar yalnızca zeminle ilgiliydi. Aynı zamanda chapter'ın en zor tırmanışı (effort 0,962), her yatay geçişin altında cilalı buz var, ve çözücü iki duvarda da her yükseklikte bandı reddetti. Bu bölümde geri alamayacağın bir hamle için kalmış dayanma gücü yok. Bir bölümün ödeyemediği iyi fikir, o bölüm için iyi fikir değil.

Cam buz: geri dönüşü olmayan hamle

Dağın sekiz fiili, ne kadar tutunabilirsin sorusunun sekiz sorulma biçimi: bir duvar, bir baca, bir yatay geçiş, sallanan bir buz, bir fırtına. Ortak noktaları cevap değil — dağdaki her hamlenin yarıda bırakılabilmesi. Tutunuyorsun, düşünüyorsun, biraz kayıyorsun, gidiyorsun.

Chapter'ın kararlılık diye bir kelimesi yoktu.

Cam buz, duvarın orada olması ve tutulacak hiçbir şeyin olmaması. Tek bir duvarda bu sadece ortasında delik olan bir duvar olurdu — banda tırmanırsın, tutuş gider, düşersin — o yüzden bacaya konuyor, karşıda başka bir duvar varken. Bandın yüksekliğini karşı tarafta tek seferde kazanman gerekiyor, ve bu dağdaki geri alamayacağın tek hamle: ortasında duramazsın, çünkü ortası tutmayan kısım.

İki inşa-zamanı reddi, ikisi de aritmetik: bant tek bir tırmanıştan kısa olmalı (yoksa karşı taraf kapatamaz ve baca çıkmaz sokak olur) ve bacanın ağzıyla tepesi arasına sığmalı (yoksa bant değil, kısa bir bacadır).

Ve kanıtın bunu hissetmesi gerekiyordu. climb-run.mjs gerçek Player'ı sürüyor ama niyeti kendisi kuruyor — üstelik dört ayrı çağrı yerinde. Dördü de sessizlik bölgesi için gravity geçirmeyi hatırlıyordu; üçü ikinci bir bölge türünden habersizdi. Bir commit boyunca bu çözücünün pengueni, oyuncunun pengueninin tutunamayacağı bir duvara tutunabiliyordu, ve iki bölümü kimsenin yapamayacağı bir hamleyle "tırmanılabilir" ilan etti. Oyundan güçlü olmasına izin verilen bir kanıt hiçbir şeyin kanıtı değil. Niyet artık tek bir fonksiyonda kuruluyor, ki bir sonraki bölge bir kere bağlansın.

Kar siperi: süresi olan siper

Chapter dört, on beş bölüm için beş kelimeye sahipti — oyundaki en ince dağarcık — ve beşi de tek bir fikrin düzenlemesiydi: hiçbir şeyin sana hattı olmayacağı yer neresi. Kaya sütunu bu sorunun cevabı, ve oyuncu bir sütun bulduğunda bölüm yürümek dışında bitmiş oluyor.

Kar siperi, üstünde saat olan bir sütun — ve saati sana atanlar kuruyor. Üç isabet ve yerde kar oluyor. Yani bölümün en güvenli yeri, tükenmekte olan yer. Saklanmak bir çözüm değil, bir kaynak. Chapter nihayet kamp yapmaya "siperi kaldırdık" olmayan bir cevap veriyor.

Üç şeyin doğru olması gerekiyor, ve ikisi yolda kırıldı:

Yalnızca zaman verebilir. Katı yapıldığında aynı zamanda bir duvardı, ve iki duruş noktası arasındaki yürüyüşün zaten kaçış penceresine göre ayarlandığı bir bölümde, o yürüyüşün ortasındaki bir duvar kazanılabilir bir arenayı kazanılamaz hâle getirdi. Artık gevşek kar: kar topu içine gömülüyor, penguen içinden geçiyor.

Asla cevabın üstünde durmaz. Bu chapter'ın bilmecesi, oyuncunun atacak hiçbir şeyi olmaması: sana atılan bir topun başka bir rakibin içinden geçtiği yere duruyorsun ve işi onlara bıraktın. O hatlardan birinin üstündeki bir siper demek, topun kara saplanması ve kimsenin devrilmemesi demek. İlk sürüm bunu henüz kurulmamış bir plana karşı denetliyordu (duel() yalnızca istek kaydediyor; atıcılar build() içinde yerleşiyor), iki bölümde siperi tam duruş noktasının üstüne bıraktı, ve bestecideki her kuralı geçti.

Ölünce geri gelir, yoksa siperin arkasında ölen oyuncu kendisine verilenden daha az siperli bir bölüme dirilirdi.

Hangi bölümler: 64 Tepedeki (oyundaki ilk siper, konusu hiç durmadan sana atan biri olan bölümde — arkasına geçmek bariz hamle ve yanlış olanı), 71 Dört Kapı (üç atışlık tek bir nefes alma yeri), 74 Aynı Anda (herkesin aynı vuruşta attığı bölümde iki siper: burada siper aşınmıyor, yıkılıyor — siper başına bir yaylım).

Ölçüm sonrası: arena chapter'ının tekrarı %16 → %10, fiil sayısı 5 → 6.

Pengu'ya bir ışık

İfade katmanı penguenin nasıl hareket ettiğini çözdü ve nasıl çizildiğine hiç dokunmadı — ve çizim tamamen düz doluydu. Gövde için tek lacivert, karın için tek beyaz, gaga için tek turuncu. Düz dolgu çıkartma gibi okunur, ve bir karakterin asla benzememesi gereken tek şey çıkartmadır.

Artık bir ışık var: üstte ve biraz önde, buzun ve gökyüzünün zaten aydınlandığı yönde. Yeni bir şekil yok; hep orada olan şekillere nihayet güneşin nerede olduğu söylendi.

• Form — gövde ve kafa kendi renginin açığından koyusuna. Işık bütün boyuna yayıldığında yıkanmış bir griye dönüşüyordu: ışık, açının değil boyanın değişmesi gibi okunuyordu, ve neredeyse siyah olmayan bir penguen penguen değildir. Şimdi kendi rengi erken geliyor ve gövdenin çoğunu tutuyor.
• Buzdan seken ışık — en altta gövde biraz açılıyor. Beyaz bir zeminde duran hiçbir şeyin gölge tarafı karedeki en koyu şey değildir.
• Kenar ışığı, şeklin içine çizilmiş — yol üstünde çizilince çizginin yarısı dışarı taşıyor, ve koyu bir kafanın dışındaki geniş parlak çizgi eğriye vuran ışık gibi değil, cam bir kask gibi okunuyor. Önce aynı yola kırpınca o yarı atılıyor ve yalnızca istenen kalıyor.
• Boyun — kafanın omuza oturduğu yerde bir gölge. Boyun çoğunlukla bir gölgedir; onsuz kafa, gövdenin üstünde dengelenmiş ikinci bir toptur.
• Çenenin gölgesi karnın üstüne düşüyor, yoksa karın gövdenin önü değil, önüne yapıştırılmış bir çıkartmadır.
• Gaga yüksekliği boyunca aydınlatılıyor. İlk deneme her yarıya ayrı ton veriyordu ve hiçbir işe yaramadı: gaga kapalıyken iki yarı aynı üçgen, yani ikincisi birincinin üstünü boyuyor ve yalnızca koyu ton görünüyordu — ki kapalı gaga oyunun çoğunda taktığı yüz.
• Ayaklar parmaklı. İki turuncu leke, bir ayağın çok uzaktan göründüğü şeydir; üç parmak, yakından göründüğü şey.
• Uzaktaki göz daha küçük — üç-çeyrek görünüşün tamamı bu. Yan yana iki özdeş daire, tam karşıdan görülen bir yüzdür; oysa bu kafa karşıdan değil, gaga bir yanından çıkıyor. Aynı boyda çizilince gagayla hangi yöne baktığı konusunda kavga ediyorlardı.
• Güneş yuvarlanmıyor. Penguen dönüyor — koşuya yatıyor, dalışa burnunu eğiyor — ve bu geçişler o dönmenin içinde kuruluyor. Kendi hâline bırakılınca güneş onunla yuvarlanıyor ve dik bir dalış alttan aydınlanmış hâlde bitiyordu. down, dünyanın dikeyinin onun kendi koordinatlarındaki karşılığı: nasıl dönerse dönsün gölgeleme yerinde kalıyor.

Ve yol üstünde bir hata: shade() yalnızca #rrggbb okuyordu, oysa penguenin gövde rengi oyunun çoğunda bir rgb(...) dizgisi — civciv büyüdükçe ve hızlanınca ara değerlerle üretiliyor. Öylesine beslendiğinde parseInt NaN veriyor, her kanal sıfırlanıyordu, ve sonuç kuşla hiç ilgisi olmayan düz bir griydi: kendi renginin bir ton koyusu olması gereken uzak kanat, lacivert de olsa kızıl da olsa altın da olsa hep aynı macun grisi çiziliyordu.

Ve bir siluet

Işık gövdeye hacim verdi ama dış hat hâlâ üst üste iki elipsti — ve üst üste iki elips bir şekildir, hayvan değil. Hangi yöne dönerse dönsün dış hattı aynıydı, ve hangi yöne baktığını bilmeyen bir dış hat, içi ne kadar özenle gölgelenirse gölgelensin ucuz okunan şeydir.

• Kuyruk — arkada, su hizasında, küt bir kama. Küçük, her şeyin arkasında, ve önü ile arkası olan bir siluetle olmayan arasındaki fark.
• Karın boğaza doğru daralıyor — yukarısı dar, aşağısı geniş ve yuvarlak. Kendi ayakları üstünde duran bir kuşun önü gerçekten bunu yapar; düz elips düz elipstir. İlk deneme simetrik değildi ve daralma gibi değil, önlüğünü yamuk bağlamış bir kuş gibi okunuyordu.

Kare süresi 16.7 ms — altmış kare, değişmedi.

Oluk: denizin beşinci fiili

Dört fiil ve on beş bölümden sonra dalış chapter'ının tekrarı hâlâ %19'du, ve kalan ikizler artık düzenlemeyle çözülmüyordu: seal, current, trench, vent — dördünün mümkün olan bütün ikili birleşimi ya kullanılmıştı ya da başka bir bölümle çakışıyordu. Kombinatorik tükenmişti. Yeni bir fiil gerekiyordu, ve hangisi olduğu chapter'ın kendi cümlesinde yazılıydı.

Denizin dilbilgisi tek cümle: yükselmek bedava, dalmak tuşa mal oluyor. Kaldırma kuvveti kuşu bedavaya yukarı taşıyor; aşağı inmek ödediği tek şey. On beş dalış bu asimetrinin düzenlemeleri. Diğer dört fiil cümleye uymayı zorlaştırıyor — geometri yolu daraltıyor, deniz leoparı seni yoldan kovalıyor, çukur derin kısmı pahalılaştırıyor, akıntı suyun kendisini uzatıyor. Oluk cümleyi söküyor.

Yukarı akan su, ödediğin yönü karşılanamaz kılıyor: tuşu basılı tut, yine de zar zor batıyorsun. Aşağı akan su daha acımasız, çünkü bedava olan yönü alıyor — ve yukarı için bir tuş yok, hiç olmadı.

Adı akıntı değil oluk, çünkü bir yer, hava durumu değil: üç buçuk penguen boyu bir kanal, içinden su geçiyor, ve orada durgun olan tek şey ortadaki hat. Bu da onu chapter'ın ilk saf kontrol sınavı yapıyor. Diğer her fiil nereye gittiğinle ilgili; bu, zaten olduğun yerde kalıp kalamayacağınla.

Fizik iki kez yazıldı

İlk hâl iki kelepçeyi kaydırıyordu — "yukarı ve aşağı seyir hızları suya görelidir", ki doğru bir cümle ve tam doğru terminal hıza oturuyor. Gerçek bir olukta ölçüldüğünde neredeyse hiçbir şey yapmıyordu: tuşu bırakan bir yüzücü 3.4 boyluk kanaldan oyundaki en güçlü suda 0.22 saniyede, hiç suyu olmayanda 0.23 saniyede çıkıyordu.

Sebep kaldırma kuvvetinin sertliği. Serbest yükselişe altıda bir saniyede varıyor ve bunu yaparken yalnızca yirmi piksel alıyor — yani dar bir kanalda yüzücü her zaman ivme rampasında ve hiçbir kelepçeye hiç varmıyor. Rampa da iki durumda da aynı: kaldırma kuvveti. Varılmayan bir kelepçe, config dosyasındaki bir sayıdır.

Su bir cismi ilk kareden itibaren taşır. Yani yatay akıntının yaşadığı yerde yaşıyor: suyu sekizde bir saniyede kovalayan bir drift kanalında, ve kelepçeler eskiden ne idiyse ona geri döndü. Aynı biçim, aynı gerekçe, tek bir vektörün iki yarısı. _resolveY de artık gerçek hareket yönüne bakıyor (vy + driftY), tıpkı _resolveX'in kuyruk rüzgârı için yaptığı gibi.

İçinden geçen rota bilerek düz

Bu chapter'daki her derinlik değişimi reachFor ile denetleniyor, ve o durgun suyu biliyor — dikey suyun içinde sessizce yanlış olurdu. Kurala olukları öğretmek yerine parça hiç derinlik değişimi istemiyor. Bedeli, denizdeki her bedelin alındığı yerden alınıyor: swimCost içinde. Kanıtı da her bedelin kanıtlandığı yerden: yüzülerek.

Kanal derinliğini at ile seçiyor, gate gibi — ve gate'in bunu öğrenmek zorunda kaldığı sebeple. İlk hâli kanalı hattın olduğu yere açıyordu; nefesten hemen sonra bu yüzey demek, kanal suyun tepesine kırpılıyor, ve hat kendi tavanının üstünde kalıyordu: kimsenin çizmediği bir duvarı olan bölüm.

Nereye konduğu

48 Aşağı Bas — yukarı akan su, nefesten hemen sonra, yükselmenin ne kadar ucuz olduğunun yeni hatırlatıldığı yerde. İçeride tuş zar zor çalışıyor. Chapter'da ilk kez, çok yukarıda olmanın cevabı "aşağı bas" değil — ve bu, ilk yarısını sana hep öyle olduğunu öğreterek geçiren bölümde oluyor.

57 İki Ciğer — aşağı akan su, yukarı çıkmakla ilgili bölümde. Acımasız yön, en acımasız yere. Bu chapter'da her şeyin cevabı tuşu bırakmak olabilir: kuş yüzer, buz yukarıdadır, ve bu ilk dalıştan beri bedava. Burada su yanlış yöne itiyor. İkinci ciğerde duruyor — bölümün kendi notunun "iyi harcanmalı" dediği ciğerde — yani çok derinde olmanın cevabı, tam olarak çok derinde olmanın bütün problem olduğu anda çalışmayı bırakıyor.

Ölçüm sonrası: dalış chapter'ının tekrarı %19 → %12, fiil sayısı 10 → 11, ve 48 ile 57 ikiz listesinden çıktı. Chapter artık oyundaki en tekrarlı bölüm değil.

Girdap: denizin altıncı fiili

Oluktan sonra dalış chapter'ı yine en tekrarlı bölüm hâline geldi (%12), ve bu sefer sebebi kombinatorik değildi: denizin bütün suyu düz akıyordu. Akıntı bir dikdörtgenin içinde her yerde aynı itiş, oluk da öyle. İkisi de okunacak bir şey değil, bütçelenecek bir şey — kenarda planını yapıyorsun ve o plan karşı tarafa kadar aynı kalıyor.

Girdap aynı iki kuvvet kanalının bir çembere bükülmüş hâli, ve tek fark bu: içinde nerede olduğun, sana ne yaptığına karar veriyor. Halkayı geçerken yana savruluyorsun; kenar da göz de durgun.

Durgun göz meselenin kendisi. Cevabı olmayan bir tehlike duvardır, ve denizin yaptığı her şey en azından nefesle ödenebiliyor. Bu çözülebiliyor: ortaya gel, deniz seni bırakıyor. Bir dalışta hedefi olmayan bir korku değil, hedefi olan bir korku.

İki kanıt katmanı ilk kez birbiriyle çelişti

Girdap flowAt ve flumeAt'in ikisini birden besliyor, yani dünya, bestecinin fiyatı, doğrulayıcı ve çizim aynı fonksiyondan okuyor — akıntının bir chapter boyunca ölü kalmasına izin veren sapma bir daha olamaz. Ama yeni bir sapma çıktı ve tam tersi yönde:

Rota hattı gözün içinden geçiyor. swimCost hattı örnekliyor, gözde su yok, yani hücre besteciye neredeyse bedava görünüyordu. Finale bir girdap konduğunda doğrulayıcı geçirdi — ve çözücü çıkışa dört yüz piksel kala, elli dört denemenin hepsinde boğuldu. Bir yüzücü bir hat değil.

Cevap EDDY.charge: halka, yaptığı itişten daha pahalı, çünkü düzeltme hücrenin ortasında yön değiştiriyor. Oluk sabit bir itişe karşı hat tutmanın parasını alıyor; halka, tutulan hattın yarı yolda ters dönmesinin. Fiyatlandıktan sonra besteci o finali kendisi reddetti ve gerekçesini piksel cinsinden yazdı — iki katmanın çelişkisinin ait olduğu yer orası.

Bunun bir sonucu daha var, ve bölüm yerleştirirken belirleyici oldu: akıntı uzunluk bakımından bedava, girdap değil. Akıntı zaten var olan koridorun üstüne sürülen bir bölge; girdap kendi iki yüz seksen pikselini ve giriş rampasını yanında getiriyor. 59'un iki yarısı da tam bir ciğerdi, ikisi de odayı kaldıramadı — bu bir eksiklik değil, bölümün dolu olduğunun ölçüsü.

Nereye konduğu

52 Akıntı — üst üste ters akan iki nehir bu bölümün var olma sebebi, ve iki bandın birbirini sıyırdığı yerde suyun gerçekte yaptığı şey girdap. Akıntı adlı bölümün son yaptığı şey dönmek. İlk yarı derinliğin iki düz nehir arasında bir seçim olduğunu öğretiyor; halkanın yukarısı diye bir yer yok, ve göz tam ortada — yani beş dakikadır kullanmadığın tek derinlik.

53 Testere Dişi — dişin birinde. Bölümün bütün şekli yukarı-aşağı-yukarı ve suyun buna dair hiçbir fikri yoktu; halka artık seni geçmeye çalıştığın dişin boyunca savuruyor, göz de tam dibinde. Bölümün en derin noktası hem en kötü hem de tek sakin yer.

Ölçüm sonrası: dalış chapter'ının tekrarı %12 → %6, fiil sayısı 11 → 12, ve 52 ile 53 ikiz listesinden çıktı. Kalan ikizler 47–51'de, yani chapter'ın kasten sade olan açılışında.

Islak buz: dağın onuncu fiili

Deniz altıncı fiilini alınca en tekrarlı chapter dağ oldu (%11), ve sebebi sayılabilir bir şeydi: dokuz fiilin dokuzu da şekille ilgiliydi. Tutamaklar ne kadar uzak, duvar hangi yöne yatıyor, tutulacak bir şey var mı. Chapter'ın kaynağı — kol gücü çubuğu — yalnızca mesafeyle harcanıyordu, yani chapter kendi cümlesiyle ("yukarısı emek") on beş bölüm boyunca tek boyutta tartışmış.

Islak buz çukurun argümanı, dağa taşınmış hâli: saniyeyle ödeten bir duvar bandı. Hiçbir geometriyi değiştirmiyor — nereye gideceğin aynı — ama aynı tırmanış, aynı biçimde yapıldığında çubuğu daha erken bitiriyor. Oyalanan tırmanıcı tepeye elinde hiçbir şey kalmadan varıyor.

Cam buzun kopyası değil, karşıtı. Cam buz duvarı ortadan kaldırıyor ve çubuğa dokunmuyor; bu duvarı tam olduğu yerde bırakıp çubuğu alıyor. 41. bölüm bunu kanıtladı: kendi notu cam buzun orada her yükseklikte, iki duvarda da reddedildiğini yazıyor — geri dönüşü olmayan bir hamle için kol gücü yok. Islak buz o hamle değil, o yüzden aynı bölüm onu ödeyebiliyor. Reddedilmek ile pahalı olmak farklı cevaplar.

Reddetme kuralı

Bant ancak bacanın kullanılmamış bütçesi kadarını harcayabiliyor. Baca zaten tek çubukla tırmanılabildiğini kanıtlamış; bant o kanıtın artığından fazlasını sessizce harcayamaz. Yani bir plan kolay bir bacayı pahalı yapabilir, kanıtlanmış bir bacayı tırmanılamaz yapamaz. Uzunluk verilmezse besteci bacanın kaldırabileceği en uzun bandı kendisi seçiyor; gövde boyundan kısa olursa da reddediyor, çünkü hissedilmeyen bir mekanik mekanik değil.

Bir de eski bir dersin tekrarı: tests/climb-run.mjs içindeki tek intentFor fonksiyonu, cam buz eklendiğinde dört yerden üçünün haberi olmadığı için yazılmıştı. tests/sodden.mjs artık dünyanın, çözücünün, fiziğin ve çizimin dördünün de aynı bandı okuduğunu statik olarak doğruluyor.

Nereye konduğu

35 Çifte Baca — "nefes alacak yer yok" bir yerleşim iddiasıydı; çubuğun bundan haberi yoktu. İlk bacada akan su, ikincisine daha az kalarak varmak demek.

41 Cilalı Sırt — chapter'ın en zor tırmanışı, cam buzun reddedildiği yer, ve kaya altından tekme atılan bir çıkıntının üstü.

43 Yalan Buz — 38, 42 ve 43'ün fiil dağarcığı birebir aynıydı, ki adı "Yalan Buz" olan bir bölümde bu şakanın ters dönmesi demek: bölümün fikri tek bir types parametresinde saklıydı, ne oyuncu okuyor ne de araç görüyordu. Islak buz aynı yalanın duvar hakkında söylenmişi. Altyazısı "dinlenmek isteyeceksin" olan bölümde, dinlenmek isteyeceğin yer parasını alan yer.

Ölçüm sonrası: dağın tekrarı %11 → %10. Kalan ikizler chapter'ın zorunlu iskeletinden geliyor (base → … → crown), ve onu kırmak fiil eklemekle değil bölümleri yeniden kurmakla olur — yani bu sayının bir sonraki hamlesi burada yazılı duruyor.

Zorluk: dört chapter'ın ikisinde eğri yoktu

tools/difficulty.mjs her chapter için bir hedef bant yazıyor ve ölçüyor. Ölçüldüğünde şu çıktı:

bölüm	ölçü	hedef	ölçülen	durum
I Sahanlık	tolerans	0.42 → 0.22	0.756 → 0.393	eğri yok
II Zirve	kalan kol gücü	%62 → %3	%80 → %9	uçlar gevşek
III Buz Altı	en az nefes	%40 → %2	%57 → %11	uçlar gevşek
IV Kar Topu	en yakın top	95px → 16px	34px → 41px	eğri yok, ters

İki chapter'da eğri sadece hedefi tutturamıyor değildi — hiç yoktu, ve ikisinde de sebep aynıydı: zorluk dial'i elle, bölüm bölüm, sırasız yazılmıştı.

Arena. heat için brawl.js'in kendi yorumu "chapter'ın zorluk eğrisi, yazılmış hâli" diyor. Değerler: 0.8, 1.188, 1.3, 1.05, ... Düşük heat = zor, yani inmeli. İnmiyor: 63 ve 64 ilk bölümden daha kolay, final 72'den gevşek. Üstüne arena.js Math.max(0.62, heat) ile tabanlıyordu, yani 0.62 altını isteyen üç bölüm sessizce aynı sıcaklığı alıyordu — eğri tam ısırması gereken yerde düzleşiyordu.

Zirve. effort aynı hastalık: chapter'ın ilk tırmanışı (1.251) bütün chapter'ın en yükseği, finali (1.07) 43 ve 45'ten düşük.

İkisi de tek yönlü hâle getirildi. Zirve'nin sonucu net: üçte birlik ortalamalar 0.610 → 0.389 → 0.180 iken 0.642 → 0.304 → 0.046 oldu, yani son üçte bir dörtte birine indi ve 0.62 → 0.03 hedef bandına oturdu. 42 ve 45 artık tam sıfır kol gücüyle bitiyor.

Dalış chapter'ında breath dialleri yukarı çekildi (55 ve 57 hariç — onlar zaten %3.8 ve %0 ile dibi görüyor). Final %11.1'den %3.6'ya indi.

Üç şey işe yaramadı, ve üçü de öğretici

Sahanlığın dial'i zaten sonuna kadar açıkmış. tight 0.8 → 1.3 ramp'ini besteci 1.45'te tavanlıyor; tavana kadar itince 31. bölüm 163 piksellik erişime karşı 182 piksellik sıçrayış istiyor ve doğrulayıcı yirmi bir hatayla reddediyor. 1.45 × 163/182 = 1.30 — zaten bittiği değer. Chapter I bu planlarla gidebileceği kadar sıkı; zorlaştırmak ramp'i değil planları düzenlemeyi gerektiriyor.

Bazı bölümleri zorlaştıran şey dial değil, geometri. Zirve'de 44 ve 46, arenada 68, 71 ve 75 dial'in bir tık fazlasını kaldıramıyor: çözücü reddediyor. Onları zor yapan kol gücü ya da atış sıklığı değil, adımların yüksekliği ve kaçacak yerin azlığı. Bütün chapter'ı düzleştirmek yerine o beşi kendi değerlerinde bırakıldı. Zor bir sayıdır, imkânsız bir derleme hatasıdır.

Ve bir hatayı ben yaptım. Arena eğrisini yazdıktan sonra brawl-run --measure ile kontrol ettim, geçti, commit ettim. Ama --measure çözücünün arama genişliğini değiştiriyor; oyunun gerçekten çalıştırdığı kontrol düz brawl-run ve o üç arenada düşüyordu. Bir kontrolün iki kipi varsa, doğrulayan kip oyunun çalıştırdığı kiptir.

CEO taraması: on altı cihaz, bir kumanda kolu, ve bir kuş

Kuş

Senin tarif ettiğin şey gerçekti ve üç ayrı hatanın toplamıydı.

Kaçıran kuş ekranda yok oluyordu: dalış sayacı dolduğu karede diziden siliniyordu, nerede olursa olsun. Normal bir kaçışa karşı ölçüldüğünde (150 piksel yana) bu her seferinde ekranın içiydi, ekran ortasına ortanca 32 piksel — kuş penguenin suratının dibinde buharlaşıyordu. Artık bir çıkışı var: tırmanarak uzaklaşıyor ve ancak gerçekten görüş alanının dışına çıkınca siliniyor (ortanca 638 piksel).

Ve gökten değil, buzun yanından geliyordu. Giriş noktası max(contentTop - 40, targetY - 340) idi; o max yapmak istediğinin tersini yapıyor, penguen yukarıdayken giriş noktasını en yüksek buzun kırk piksel üstüne kadar aşağı çekiyor. Beş kalkıştan ikisi bölümün kendi buzunun tepesinden aşağıda başlıyordu — yerden bakınca bu, gökten inen bir kuş değil, buzun altından çıkan bir şey.

Üçüncüsü: leaving yazılıyor, hiçbir yerde okunmuyordu. Bir kuş civcivi kaptığında diğerlerine "eve dönün" deniyordu ve satırın yorumu bunu anlatıyordu; hiçbir kod ona bakmıyordu.

Kumanda kolu

Oyunun testi olmayan tek girdi yolu buydu, ve readme bunu itiraf ediyordu. Testi olmadığı için de üç yerde yalan söylüyordu: yalnızca alttaki iki yüz tuşu zıplatıyordu (X ve Y ölüydü), Start hiçbir şey yapmıyordu — yani yalnızca kumandayla oynayan biri duraklatma ekranında kilitli kalıyordu — ve getGamepads() bir kez hata atınca kumanda oturumun geri kalanı boyunca kapanıyordu. Üçü de düzeltildi, ve browser-gamepad artık gerçek tarayıcıda sahte bir pad takıp hepsini deniyor.

On altı cihaz

browser-layout üç boyuta bakıyordu. On altı gerçek boyutluk bir tarama iki şey buldu.

320×568 — hâlâ kullanılan en küçük telefon — dokunmatik tuşlar sahnenin yüksekliğine göre ölçüldüğü için, boyu bol ama eni dar olan bu ekranda tavana dayanıyor ve ekranın %12.1'ini kaplıyordu (normal yatay telefonda %6.5). Ölçü artık cqmin: en dar yöne bakıyor. Yatay telefonlarda küçük olan zaten yükseklik, yani orada hiçbir şey değişmiyor; yalnızca sıkışık şekiller küçülüyor.

Ve aynı ekranda bölüm sonu kartının ana düğmesi ekranın 230 piksel altında kalıyordu. Kart 852 piksel, ekran 568. Overlay kaydığı için ulaşılabilirdi — ama bir bölümü yeni bitirmiş oyuncu, sonrakini başlatan düğmeyi aramak zorunda kalmamalı.

Denenen ve işe yaramayan üç şey, sırasıyla öğretici: iki sütunlu sonuç tablosu daha uzun (dört öğe iki sütunda iki satır eder); yapışkan bir alt şerit burada hiç çalışamaz, çünkü .sheet__actions üçüncü .win__half'ın içinde ve yapışkan bir kutu kendi ebeveyninden asla çıkamaz — tam o sütunun bittiği yerde, ekranın altında duruyordu; ve dolguları kısmak düğmeyi sığmaya dört piksel yaklaştırdı, ki bu bir çözüm değil, başka bir dilde daha uzun bir kelimeyi bekleyen bir tesadüftür.

Çözüm, düğmeleri kendi sütunlarında ödüllerin üstüne almaktı: tek adımda 145 piksel, çünkü altındaki ödüller ve ipucu tam olarak o kadar ediyor. Hiçbir şey gizlenmiyor — kazanılan eşyalar düğmenin altında duruyor, bakmak isteyen bakar. Sonraki bölümü başlatan düğme aranacak bir şey değil.

browser-layout artık iki uç boyutu da kalıcı olarak taşıyor: en dar telefon ve enine ekran.

Etkisiz mekanik taraması

Akıntı onarıldıktan sonra sorulması gereken soru şuydu: başka kaç tanesi böyle? Bir mekanik, hiçbir çözücünün ve hiçbir doğrulayıcının haber veremeyeceği bir biçimde oyundan eksik olabilir — bölümler yine besteleniyor, biri yine bitiriyor, ve tek belirti chapter'ın düz hissettirmesi.

Her mekanik tek tek ölçüldü: rüzgâr drift kanalında 200 itiş için saniyede 98 piksel taşıyor; sessiz alan zıplamayı gerçekten büyütüyor; cam buz tutuşu gerçekten kesiyor; çukur, baca, siper, sarkaç, kavisli atış hepsi ısırıyor.

Ve tarama kendi cevabını da verdi: akıntı, kendi paketi olmayan tek mekanikti. Kapsamdaki tek boşluk, hatanın yaşadığı yerin ta kendisiydi.

Geriye bir tane kalmıştı — deniz leoparı — ve o da ancak elle ölçülmüştü, ki bu akıntının onarımdan önceki durumunun aynısı. Artık tests/seal.mjs var ve üç kural kanıtlıyor: devriye geziyor (kımıldamayan bir tehlike, çarpışma kutusu olan dekordur), temasta öldürüyor, ve suyun altında üstüne basılamıyor — buzun üstünde bir tehlikeye atlamak oyunun cesarete verdiği ödül, ama suda küçük olan penguen. world.js bunu bir yorumda söylüyordu, ve bir yorum test değildir.

Akıntı gerçek olunca iki bölüm yeniden yazıldı

Akıntı çalışmaya başlayınca tools/variety.mjs'in yıllardır söylediği şey anlam kazandı: dalış chapter'ının ikizleri, ayırt edici fiili boş olan bölümlerdi. Onarım tek başına oyunu değiştirdi, ama iki bölüm hâlâ aynı soruyu soruyordu. İkisi de yeniden yazıldı — yeni bir fiil eklemeden, var olanları daha önce hiç denenmemiş biçimde üst üste koyarak.

52 Akıntı — üst üste iki nehir. Eskiden önce seninle sonra sana karşı, arka arkaya: yani sana olan bir akıntı, karar yok, sadece hızlı bir bölüm ve yavaş bir bölüm. Şimdi ikisi aynı anda ve üst üste. Sığ nehir sana karşı, derin nehir seninle. Bu chapter'da derinlik ilk dalıştan beri tuşa basmaya mal oluyordu ve karşılığında hiçbir şey vermiyordu; burada ilk kez satın alınmaya değer. Geçitler hangi nehirde olduğunu umursamıyor, yani seçim iki tarafta da gerçek: tuşu basılı tut ve havanın uzak olduğu derinlikte hızlan, ya da yukarıda yavaş suda kal, ihtiyacın olacak buzun yanında.

İkinci yarı bu cevabı ters çeviriyor: iki nehir de sana karşı ve derin olan daha sert. Az önce işe yarayan cevap, ciğerin zaten azaldığı yarıda pahalı olanı hâline geliyor.

Bunun için besteciye at geldi — bandı su sütununda sabit bir yere koyuyor, gate'in yaptığı gibi — ve aynı anda birden fazla açık bant taşıyabilmesi.

56 Kara Su — akıntının içinde bir baca. Bölümün ikinci yarısında buzda delik yok: tek hava, tabanda saatle nefes alan bir çatlak, ve üstünden bir akıntı geçiyor. Chapter'daki her baca durmanı istiyor, ki bedeli sadece bir bekleme. Bu baca, suyun aktığı yerde durmanı istiyor — havanın olduğu bir metrekarede kalmak işin kendisi hâline geliyor. Adı Kara Su olan bölüm nihayet denizin nerede olduğuna karar verdiği, senin ise çok kesin bir yerde olmaya çalıştığın bir ana sahip.

Ölçüm sonrası: dalış chapter'ının tekrarı %23 → %19, ve 56 ikiz listesinden tamamen çıktı. 47–49 kasıtlı olarak listede kalıyor: onlar chapter'ın dilbilgisini öğreten üçlü, ve bir öğretme sırasını bir metriği düşürmek için bozmak, ölçmenin amacını kaçırmak olur.

Sürüm dosyasının sessizce değiştirdiği çarpma

Akıntı onarımı bittiğinde node paketlerinin hepsi geçiyordu ve tek dosya sürümü açılmıyordu. Aynı kod, aynı bölüm, iki farklı sonuç:

52. Akıntı: çıkışa nefes yetmiyor: 3418px, bir ciğer 3347px

config.js, deep.js ve dive.js — üçü de sürüm dosyasında kaynakla birebir aynıydı. Modül sırası da aynıydı; hepsini sırayla node'da içe aktarmak hiçbir şeyi bozmadı. Sonunda besteci iki koşuda adım adım karşılaştırıldı, ve fark stretch'in yedek payındaydı:

    const tail = () =>
      (next === 'vent' ? this.ventRunFrom(this.lane) : this.surfaceRunFrom(this.lane))
      * this.flowDrag;

Sürüm dosyasında son satır yoktu.

tools/bundle.mjs modülleri tek dosyaya alırken yorumları ayıklıyor, ve ayıklayıcıda şu satır vardı:

if (t.startsWith('*') && !t.startsWith('*/')) continue;

Yani "* ile başlayan satır JSDoc'un ortasıdır". Blok yorumun içindeyken bu zaten üstteki dal tarafından hallediliyordu — yani satır gereksizdi. Blok yorumun dışında ise * ile başlayan bir satır yorum değil, devam eden bir ifadedir.

Ve en kötüsü bu: satır silindikten sonra geriye kalan şey hâlâ geçerli JavaScript. Otomatik noktalı virgül ekleme ok fonksiyonunu kapatıyor, hiçbir yerde hata fırlamıyor, sürüm dosyası sessizce başka bir çarpma yapıyor. Besteci sürüm dosyasında modüllerdekinden daha az hava ayırıyordu.

İkinci bir kurban da vardı ve onu ancak test buldu: world.js içinde

      flow = flowAt(this.zones, this.player.centerX, this.player.y + this.player.h / 2)
        * this.player.swimSpeed;

Aynı şekilde son satırı siliniyordu — yani sürüm dosyasında akıntı, saniyede piksel yerine kesir olarak uygulanıyordu: yeni onarılmış mekanik, indirilen oyunda yaklaşık beş yüz kat zayıf olacaktı.

Onarım ayıklayıcıdaki o satırı silmek. Yanına da tests/strip.mjs geldi: yorum sanılmaya en müsait satırlardan kurulu bir paket — satır başında *, /, **, metin içinde //, şablon içinde /* — ve bütün kaynaklar üzerinde tek bir iddia: silinen her satır gerçekten yorum olmalı.

Bir hatanın alabileceği en kötü biçim budur: bir derleme adımının programın anlamını, hâlâ ayrıştırılabilir kalacak şekilde değiştirmesi.

Hiç var olmamış akıntı

Bu chapter'ın üçüncü fiili yazıldığı günden beri oradaydı, beş bölüm onun üstüne kurulmuştu, ikisinin adı oydu — ve hiçbir şey yapmıyordu.

Ölçüm şu: oyundaki en güçlü akıntı, power: -240, chapter'ın duvarı olması gereken bölümde, penguenin hızını saniyede 480 pikselden 478'e düşürüyordu. Yüzde dört onda bir.

Sebep tek bir satırın sırasıydı. Yüzme dalında yatay hız her karede seyir hızına kırpılıyor, ve akıntı kırpmadan sonra ekleniyordu — yani bir akıntı hiçbir zaman tek bir karelik itişten fazlasını taşıyamıyordu. Üstündeki yorum "akıntı rüzgâr değildir, yüzücüyü iter, o yüzden vx'te yaşar" diyordu. Doğru bir cümle, ve yanlış sonuç: vx kırpılan kanal. Rüzgârın drift kanalında olmasının sebebi tam olarak budur.

Üç ayrı eksiklik birbirini koruyordu. Akıntı çizilmiyordu, o yüzden kimse yokluğunu görmedi. Fiyatlandırılmıyordu, o yüzden besteci durgun suya göre koridor seriyordu. Ve çalışmıyordu, o yüzden bölümler rahat geçiliyordu — ki bir çözücünün göremeyeceği tek hata türü budur. validate-dive koridorun doğru şekilde olduğunu kanıtlıyordu ve öyleydi; dive-run birinin bitirdiğini kanıtlıyordu ve bitiriyordu. Chapter'ın bütün kontrolleri bir şeyin mümkün olduğunu soruyordu, ve etkisiz bir tehlike hepsini kolayca geçer.

tools/variety.mjs bu bölümleri var olduğu günden beri sade bölümlerin ikizi olarak işaretliyordu. Haklıydı, ve göremediği tam sebepten: ayırt edici tek fiili hiçbir şey yapmayan bir bölüm, sade bölümün ta kendisidir.

Onarım birimde. flow artık isimsiz birimlerde bir ivme değil, yüzücünün kendi seyir hızının bir kesri: 0.4'te su, penguenin yüzdüğü hızın onda dördüyle akıyor, karşısına yüzmek 1/(1-0.4) kadar sürüyor, ve bu chapter havayı mesafeyle ölçtüğü için üçte iki fazla hava demek. Kesir olması penguen büyüdükçe de doğru kalmasını sağlıyor.

Dört yerde birden gerçek oldu:

• Fizik — akıntı kırpmayı atlatan drift kanalına taşındı, ama rüzgâr gibi bir sürüklenme terimine karşı birikerek değil: sudaki bir cisim sonunda suyun gittiği hızda gider, o yüzden kanal akıntıya doğru kovalıyor.
• Fiyat — swimCost, chapter'ın her bacağı fiyatlandırdığı tek fonksiyon, artık akıntıyı da örnekliyor. Akıntıya karşı bir bacak, gerçekten olduğu daha uzun yüzüş olarak yazılıyor; çukurun ödendiği yöntemin aynısı.
• Yedek — stretch'in yüzeye çıkış payı mesafeydi, swimSince ise bedel. Bandın içinde doğru piksel, yanlış saniye ayrılıyordu. Şimdi pay, çıkışın geçeceği bütün su sütunundaki en kötü akıntıyla çarpılıyor.
• Görüntü — su nihayet çiziliyor: gerçek hızında kayan çizgiler, gerçek yönünde, kenarında kesikli bir çizgiyle. Hızını yarıya indiren bir tehlikeyi görememek tehlike değil, pusudur.

Sonuç bir reddediliş oldu, ki sistemin çalıştığının kanıtı: 61 Açık Deniz artık ilk ciğerini karşılamıyordu — sütunun iki ucunda birer geçit ve bir deniz leoparı, hepsi akıntıya karşı, 3927 piksellik ciğere karşı 4836 piksel. Bölümün açılışı artık geçilen bir bant, finali ise içinde yaşadığın bir geçit.

Ve yeni bir paket: tests/current.mjs. Diğerlerinin sorduğu "geçilebilir mi" yerine bunun sorduğu soru "ısırıyor mu".

Deniz tabanındaki baca: denizin "ne zaman"ı

tools/variety.mjs bir kanaati sayıya çevirdi ve sayı acıtıcıydı: dalış chapter'ı oyundaki en tekrarlı bölümdü. Aynı chapter içindeki her üç bölüm çiftinden biri, kelime dağarcığının %80'ini paylaşıyordu.

Sebep tembel besteleme değildi. Sebep şuydu: on beş bölümün hepsi tek bir soruyu soruyordu — bir sonraki deliğe ne kadar hızlı varırsın. Geometri, deniz leoparı, akıntı ve soğuk çukur; bunu zorlaştırmanın dört yolu, ve hiçbiri farklı bir soru değil.

Denizin "ne zaman" diye bir kelimesi yoktu. Orada hiçbir şeyin saati yok; sadece elinden geldiğince hızlı yüzüyorsun, on beş bölüm boyunca.

Baca bunun cevabı. Buzdaki delik gibi hava veriyor, ama sadece üflerken, ve döngüsünün beşte ikisinde üflüyor. Üstüne daha hızlı yüzmek hiçbir şey yapmıyor. Varıyorsun, ve bekliyorsun. Beklemek de yüzmekle tam olarak aynı şeye mal oluyor, çünkü burada her şeyin bedeli aynı ciğerden ödeniyor.

Ve tabanda. Bu chapter'da hava ilk bölümden beri tavanda, ve ona doğru yükselmek penguenin sahip olduğu tek bedava şey; aşağı inmek tuşa basmayı gerektiriyor. Bir baca, ekranda olduğu sürece chapter'ın bütün geometrisini baş aşağı çeviriyor.

Sırtın üstünde, tabanda değil. İlk hâli tabandaydı ve yanlıştı: buzun hemen altındaki hattan dört yüz piksellik bir iniş, ve bu chapter her dalışı gerçekten mal olduğu yatay mesafe olarak fiyatlandırdığı için, beklemek daha başlamadan bir ciğerin çoğu gidiyordu. Besteci oyundaki her yerleşimi reddetti. Şimdi çatlak, tabandan yükselen bir kaya sırtında.

Sayı	Değer	Neden
Döngü	3,6 sn	4,2'de en kötü bekleme 2,8 sn'ydi — bir ciğerin üçte biri — ve baca yalnızca havanın hemen ardına konabiliyordu, ki bir bacanın anlamsız olduğu tek yer orası
Üfleme payı	0,42	En kötü bekleme 2,09 sn: karar olacak kadar uzun, bir yere sığacak kadar kısa
Doldurma hızı	×1,5	Cömert görünüyor, değil. Üfleme bir buçuk saniye sürüyor ve açılıp sönüyor, yani altındaki alan zirvesinin yaklaşık yedide yedisi. Besteci bacayı bir nefes olarak fiyatlandırıyor — ciğeri delik gibi sıfırlıyor — ve bunun doğru olması gerekiyor. 0,78'de bir üfleme seni 9,5'ten 8'e getiriyordu, ve aritmetiği "dolu" derken suyun "tam değil" dediği bir besteci, bu projenin iki kere kazıp çıkardığı her hatanın şekli

Hangi bölümler: 53 Testere Dişi (yukarı-aşağı-yukarı: testerenin dibi nihayet gidilmeye değer bir yer), 54 Buzul Karnı (tavanın hiç yükselmediği bölümde hava yukarıda olmayı bırakıyor), 58 Kılçık (bölümün notu "hiç dinlenecek yer yok" diyor; artık tek dinlenme var ve kira istiyor).

Ölçüm sonrası: dalış chapter'ının tekrarı %33 → %23.

Ve bu arada ortaya çıkan bir yalan

57. bölümün adı "İki Ciğer". breathRange ile ölçünce geçişi bir ciğerin 0,99'uydu. Ortasında isteğe bağlı bir delik ve hattın üstünde, yüzüşü kısaltan tek eşya olan bir hız balığı olan tek ciğerlik bir bölümdü. Yazıldığı günden beri öyleydi ve hiçbir şey göremezdi, çünkü chapter'daki her kural bir stretch'in yeterince kısa olduğunu denetliyor ve hiçbiri bir bölümün adını hak edecek kadar uzun olduğunu denetlemiyor. Bütçe yükseldi, kestirme gitti: şimdi 1,40 ciğer.

tests/vent.mjs neyi tutuyor: üfleme eğrisinin sözleşmesi, tek üflemenin gerçekten bir nefes ettiği, sessizken hava vermediği, on ayrı fazın hepsinde bölümün bitirilebildiği (adalet iddiası bu — tek bir faza güvenmek değil), ve bacanın süs olmadığı — yani bölümün, hiç ona uğramadan geçilemeyecek kadar uzun olduğu.

Çukur: derinliğin bedeli

Buz altındaki on beş bölüm baştan sona bir ciğer üzerine kurulu, ve bugüne kadar derinliğin kendisi bedavaydı. Koridor nereye gideceğine karar veriyordu, saat saniyede bir saniye sayıyordu, ve o saniyelerden birini dipte sürünerek harcamakla tavana yapışarak harcamak tamamen aynı fiyattaydı. 53. bölümün kendi yorumu "bu bölümde asıl maliyet derinliktir" diyordu ve doğru değildi.

Artık öyle. Çukur, su sütununun dibindeki soğuk siyah bir kuşak, ve içinde bir ciğer iki buçuk katı hızla tükeniyor. Düz bir anahtar değil, basınç gibi derinlikle artan bir eğim:

Kuşağın neresinde	Tüketim
Dudağın üstünde	×1,00
Dörtte bir aşağıda	×1,40
Yarısında	×1,80
Dipte	×2,60

Koridor ne kadar derine inmek zorunda olduğuna karar veriyor; onun altındaki her piksel senin kararın. Bölümün dikey eksende sunduğu ilk gerçek seçim bu.

Çizimde tek bir şey kritik: dudak. Yumuşak bir geçiş, kuşağın sunduğu tek kararı gizlerdi. O yüzden suyun üstünde sert soğuk bir çizgi, altında sayılabilir bantlar hâlinde koyulaşan karanlık, ve nefes çubuğunun kendisi soğuk bir çerçeve alıp tüketim hızında yanıp sönüyor.

Bir de şu var: çukur göründüğünden uzundur. Bölümdeki her kural bir ciğeri mesafeyle ölçüyor, o yüzden dört ayrı yere ikinci bir para birimi öğretmek yerine soğuk sudan geçen bir bacak gerçekte olduğu kadar uzun sayılıyor. Bütün eski kurallar dokunulmadan çalışıyor, ve okunuşu da doğru: çukur sadece acıtmaz, daha uzaktır.

Tek dosya sürümü neden küçüldü

Bu projenin kaynağının %38'i yorum, ve bu bilerek öyle: bu kod tabanını birinin eline alabilmesinin sebebi o yorumlar. Ama yorumlar depoyu okuyan bir insan için yazılıyor, oyunu indiren bir telefon için değil.

Yollanmaları 295 KB tutuyordu ve tek dosya sürümünü 900 KB sınırının 15 KB yakınına getirmişti — yani bir sonraki özellikte kırılacak bir build. Paketleyici artık yorumları kaldırıyor:

	Önce	Sonra
Tek dosya	885 KB	589 KB

Yalnızca tam satırlar siliniyor, ve bu tembellik değil güvenlik argümanı: ilk karakterleri //, /* veya * olan bir satır, çok satırlı bir şablon dizesinin içi hariç, her durumda yorumdur. O yüzden ters tırnaklar sayılıyor ve sayı tekken hiçbir şeye dokunulmuyor. Koddan sonra gelen satır sonu yorumları olduğu gibi bırakılıyor, çünkü dizedeki // ile koddaki // ayırmak gerçek bir çözümleyici ister ve o birkaç bayt bir parser'a değmez.

Bunun güvenli olduğunun kanıtı tests/browser-bundle.mjs: paketlenmiş dosyayı gerçek bir tarayıcıda file:// üzerinden açıp oynuyor.

Sonsuz koşu 97. bölümde duruyordu

Ölçüm basit: ürete ürete git ve kadranlara bak.

Bölüm aralığı	Tehlike	Buz	menace	En geniş boşluk	3-yıldız hedefi
77-96	2,8	26,4	1,05	174	76 sn
97-116	5,6	31,6	1,25	248	95 sn
137-156	5,3	31,8	1,25	234	95 sn
337-356	5,3	32,6	1,25	242	95 sn
977-996	5,5	34,0	1,25	223	95 sn

977. bölüm, 117. bölümle aynı. Sonsuz koşu yirmi bölüm sonra koşu olmaktan çıkıyordu — ve 76'dan sonraki tek içerik o.

Geometri cevap olamaz: buradaki en geniş boşluk zaten koşarak atlamanın tam karşılığı, menace'ın var olma sebebi de bu. O yüzden ikinci rampa mesafeye dokunmayan iki şeyi harcıyor: tehlikenin saati (validate-levels.mjs'in tehlike tehlike kanıtladığı tavana kadar) ve üçüncü yıldızın bedeli — ki bu bir puan, sonsuza kadar sıkılabilir ve hiçbir bölümü geçilmez yapmaz.

Bölüm aralığı	menace	3-yıldız hedefi
97-116	1,256	94 sn
187-206	1,306	85 sn
257-276	1,345	79 sn
297+	1,350 (tavan)	78 sn

Yüz seksen bölümde bir uçtan diğerine — kasıtlı olarak yavaş. Bu, birinin bir ay sonra hâlâ oynadığı kısım; oraya vardığında gidecek bir yeri kalmalı.

Tavan (MENACE_CEILING) artık config.js'de duruyor ve doğrulayıcı oradan okuyor: menace sayısını koyan ile onu denetleyen kural ayrı yerlerde iki farklı fikre sahip olamaz. Doğrulayıcının üretilmiş bölüm örneklemi de rampanın iki ucunu birden alıyor — eskiden 156'da bitiyordu, ki her şey 97'den sonra aynıyken sorun değildi ve saat sıkılmaya başladığı anda sorun oldu.

Sonra sonsuz koşu ölçüldü, ve el yapımı bölümlerden kolay çıktı

tools/difficulty.mjs sahanlığın altmış üretilmiş bölümünü de tarıyor. Sonuç: altmışının altmışı da 31. bölümden gevşek. 315. bölüm dâhil. Ortalama üretilmiş bölüm, bir sıçrayışa 31. bölümün verdiğinin iki katından fazla giriş toleransı bırakıyor.

Bu yukarıdaki notla çelişmiyor: buradaki en geniş boşluk gerçekten tavanda ve daha ileri gidemez. Ama bir bölüm en geniş boşluğundan ibaret değil. Üretici bir aralıktan çekiyor, ve aralığın tepesi tavana çakılıyken tabanı hiç kımıldamıyordu — yani derin bir sonsuz bölüm, bir avuç zor sıçrayışın etrafına serpilmiş bir sürü önemsiz sıçrayış. Ortalama da bunu söylüyordu.

floorGap aralığı aşağıdan kapatıyor: koşu ilerledikçe kurstaki en kolay sıçrayış kolay olmaktan çıkıyor, en zoru hiç kımıldamıyor. Yani hiçbir şey doğrulayıcının zaten geçilebilir kanıtladığından daha yakına gitmiyor. Saatle aynı yüz seksen bölüme yayılıyor.

Bölüm	önce	sonra
296	0,434	0,434
299	0,514	0,515
302	0,552	0,435
305	0,614	0,401

İkisi sıkıştı, ikisi kımıldamadı — o ikisinin gevşekliği elle dokunulan fiillerden değil, summit, geysers ve bait gibi boşluk parametresi olmayan parçalardan geliyor. Yani bu iş yarım: sayı yazılı, sıradaki hamle belli.

Ölçüm aletinin kendisi bozuktu

Bu bulgunun ortaya çıkması için önce aletin tamir edilmesi gerekti. Hedef rampası 1 ile 31 arasında tanımlı, ve araç o çizgiyi üretilmiş bölümlerin içinden düz geçiriyordu: 315. bölümden eksi bir buçuk tolerans isteniyordu. El yapımı chapter'ın dışındaki seksen satırın seksen biri de "← kolay" diye işaretleniyor ve — daha kötüsü — hepsi manşet sayısını besliyordu. Toplam kolaylık sapması 392,9 okuyordu; bunun içinde el yapımı oyunun payı azınlıktı. Özet rakamı saçmalıkla dolu bir alet sıkı değil, bozuktur.

Üretilmiş bölümlerin de bir standardı var ama o bir rampa değil bir taban: üretici, el yapımı chapter'ın sonundan kolay olmayı hiçbir zaman hak etmiyor. Artık hard'a karşı, düz, ve kendi bloğunda raporlanıyorlar; sapmayı yalnızca el yapımı satırlar hareket ettiriyor. Aynı sebeple iki bayrak eklendi: --chapter= (sahanlığın taraması kırk dakika, diğer üçü saniyeler — filtresiz bir araç bir kez çalıştırılıp sonra hafızadan tartışılıyor) ve shelf-run için --sample= (kanıt değil, "bu bir şeyi sıkıştırdı mı?" sorusunun saniyeler içinde cevabı).

Ve sonra kadranın hiç çevrilmediği ortaya çıktı

floorGap aralığı aşağıdan kapattı, üç parça daha o tabana bağlandı, ve sonsuz koşu hâlâ el yapımı chapter'ın sonundan gevşekti. Sebebi aralığın kendisiydi.

Course'un tight kadranı kurstaki her boşluğu çarpıyor. El yapımı sahanlık onu 1. bölümde 0,8'den 31. bölümde 1,3'e kadar çıkarıyor. Üretici hiçbir zaman geçirmiyordu, yani sonsuz koşunun tamamı — 77. bölüm de 977. bölüm de — 1,0'da, yani 11. bölümün kullandığı değerde koşuyordu. Sonsuz modun el yapımı oyundan kolay ölçülmesinin asıl sebebi buydu: boşluk tabanı eksikti ama ölçek hiç başlamamıştı.

const tight = lerp(1, 1.38, depth);

Bölüm	önce	sonra
296	0,413	0,241
299	0,322	0,257
302	0,396	0,324
305	0,366	0,289

El yapımı finalin (31. bölüm) toleransı 0,395; chapter bandının zor ucu 0,22. Yani derin sonsuz bölüm artık oyunun en zor el yapımı bölümünün ötesinde, ve tek tek en dar sıçrayışlar 0,0456'ya kadar iniyor — yirmi giriş kombinasyonundan biri. Soru "çok çok çok imkansız bölüm" ise, cevabı burası: el yapımı 76 bölüm oyunu öğretiyor, sonsuz koşu onu geri alıyor.

Tavanın 1,45 değil 1,38 olması da bilerek: kadranın sonuna kadar bastırılması, birinin daha fazlasını istediği gün gidecek yer bırakmamak demek. Ve üretilmiş olması bunu mümkün kılıyor — bir plan sabit bir dizilim, bu bir çekiliş: uçlar daha seyrek geliyor ve doğrulayıcı her birini görüyor. Dört örneğin dördü de validate-levels.mjs ve shelf-run.mjs ile geçilebilir kanıtlı.

Düşen buz düşmüyordu

Şikâyet şuydu: "tepeden düşen buzul parçası çalışmıyor, çizgi çizmişsin aşağıya doğru." Mekanik çalışıyordu — altına gel, çatlasın, düşsün, öldürsün — ama gözle görülen hiçbir şey doğru değildi.

Üç ayrı şey birbirini örtüyordu:

1. drop okunmuyordu. Tüneller, buzun altındaki zemine kadar olan mesafeyi ilk yazıldıkları günden beri hesaplayıp veriyordu. Varlık onu kullanmıyor, sabit 620 piksel düşüyordu. Yani buz zeminin içinden geçip ekranın altından kayboluyor, sonra dünyanın dışında bir yerde soğumaya giriyordu. Bütün tehlikenin etrafında kurulduğu an — çarpma — hiç yaşanmıyordu.
2. Kırılan yığın hâlâ öldürüyordu. lethal çürük buz için de true dönüyordu; düşmüş, işi bitmiş bir buz parçasına dokunan oyuncu ölüyordu.
3. Uyarı çizgisi yanlış anda vardı. Kesikli iniş çizgisi yalnızca idle hâlde çiziliyordu — yani anlam kazandığı anda, buz titremeye başladığında, kayboluyordu. Üstelik arenada tavan yok: gökyüzünün ortasında asılı bir üçgen ve tepeden aşağı çekilmiş bir çizgi. Kaynağı yok, hedefi yok.

Şimdi: drop okunuyor ve buz zemine iniyor, çarpınca kırılıyor (parçacık, ses, sarsıntı), geriye ölümcül olmayan bir yığın kalıyor. Arenadaki buzun asılacağı bir kaya kütlesi var. İniş çizgisi uyarı boyunca da duruyor ve kızarıyor, ve zemine inişin nereye olacağını gösteren bir halka çiziliyor — uyarı süresi boyunca doluyor. Nereye düşeceği artık hesaplanacak değil bakılacak bir şey.

tests/icefall.mjs bunu artık bir olay olarak kontrol ediyor: zeminde duruyor mu, çarpma görülüyor mu, yığın öldürmeyi bırakıyor mu, iniş noktası dünyanın içinde mi.

Dağın kuşu: bedava mola bitti

İkinci şikâyet: "yukarı tırmanışlarda hiçbir zorluk yok, hiçbir kuş alması yok." İkisi de doğruydu ve ikisi aynı sebepten.

Chapter II'nin kendi notu kuşu reddediyordu, ve gerekçesi sağlamdı: bir şaftın içinde kuşun dalacağı yer de tırmanıcının kaçacağı yer de yok. Gerekçe doğru — ama yalnızca şaftlar hakkında. Bir tırmanış baştan sona şaft değil: basamaklar, traversler, sahanlıklar, ve aralarında şaftlar. Kol gücü çubuğu yalnızca duvar tutulurken eriyor ve yalnızca yerde doluyor. Yani zemin sadece güvenli değildi — chapter'ın kaynağı geri verdiği yerdi, bedava, istediğin kadar. On beş zor şaft, aralarında sınırsız mola.

Kuş tam olarak orayı avlıyor:

• Yalnızca cevabı olan yerde saldırıyor. Sahanlığın cevabı — koşmaya devam et — burada yok, ve bu tahmin değil ölçüm: bir dalış, vuruş noktasının içinden 240 piksel yatay süpürüyor, bu chapter'ın sahanlıkları ise 116–150 piksel. Yani bir sahanlığın öbür ucuna koşmak seni "öbür uca" götürüyor, kuşun dışına değil. Otuz beş sahanlıkta ölçüldüğünde kaçan penguen 210 denemenin 150'sinde yakalandı. O yüzden duvar ikinci cevap değil, tek cevap — ve kuş, tutunulacak buz bir koşu mesafesindeyken geliyor, başka zaman değil.
• Duvardaki ya da havadaki pengueni hiç hedef almıyor. Eski itiraz doğruydu ve korunuyor: şaftlar tam olarak eskiden oldukları problem.
• Kayadaki pengueni asla almıyor. Mutlak bir kural, çünkü bazen işleyen bir cevap oyuncuya o hamleye güvenmemeyi öğretir.
• Ama duvar bedava çıkış da değil. İlk hâl, el buza değdiği anda kuşu siliyordu; ölçüldüğünde bu kaçışın bedeli %0'dı. Gerçek bir kuş bozulan dalıştan sonra döner, tur atar, öbür taraftan gelir — bu da öyle yapıyor. Bütün geçiş boyunca tutunmak gerekiyor, çubuğun kendi hızında.
• Sade dalış, tek kuş, uzun uyarı (1,05 sn; sahanlıkta 0,72). Avcı kuş ve ikili saldırı dağa hiç gelmiyor: dar bir sahanlıkta ikisi de cevapsız tehdit.
• 35. bölümden itibaren, çünkü kavramanın öğretildiği ilk üç bölümde cevabı henüz verilmemiş bir tehdit tehdit değil, duvardır.

Ölçüm: kıpırdamadan duran penguen 12 denemenin 12'sinde yakalanıyor.

Bir de yan bulgu: taşınırken penguen aynı anda havada, kuşun pençesinde ve duvara tutunmuş sayılabiliyordu. Görünür bir sonucu yoktu, ama dağın verdiği söz ("kuş seni kayadan almaz") bunu yanlış bir cümleye çeviriyordu. Artık taşınan penguen tutunamıyor.

Sekiz çürük balık: dördü bir cevabı geri alıyor

Üçüncü şikâyet: "balık türleri daha farklı işlev görmeli, birkaç renkli balık daha, farklı dezavantajlar."

Dört çürük balık vardı ve dördü tek bir fikrin dört yüzüydü: ağırlaşma, kayma, ters kontrol, körlük. Hepsi pengueni zaten yaptığı şeyde kötüleştiriyor ve hepsi aynı şekilde atlatılıyor — birkaç saniye yavaşla, geçsin. Dört chapter sonra bu bir karar olmaktan çıkmıştı.

Bir de renk sorunu vardı, ve gerçekti: çizimdeki renk tablosunda üç giriş ve bir yedek renk vardı. slick tabloda hiç yoktu — yani elinin tutmamasına sebep olan balıkla kontrolleri ters çeviren balık aynı yeşildi. Tek uyarısı rengi olan bir eşyada iki farklı dört saniyelik problem, tek resim. Renk artık tanımın parçası, CHARGED'ın rengi gibi, ve çizim onunla çelişemiyor.

Yeni dördü pengueni kötüleştirmiyor; oyuncunun güvendiği bir cevabı alıyor, ve her biri o cevabın var olduğu chapter'a nişanlı:

Balık	Ne alıyor	Nerede
Donmuş Tüy (pembe)	Kanat ve motor — satın alınan ekipman çalışmıyor	Sahanlık (31) + sonsuz mod
Uyuşmuş Pençe (kehribar)	Buz duvarı tutulmuyor	Dağ (36)
Delik Ciğer (deniz yeşili)	Nefes iki kat gidiyor	Deniz (57 "İki Ciğer")
İşaretlenme (kırmızı)	Rakiplerin nişan kilidi %45 kısalıyor	Arena (74)

Yerleştirme kuralı da bir kural: düştüğü yerde bedeli olmayan yem yem değildir, çünkü oyuncuya o balığın zararsız olduğunu öğretir ve sonra bedeli olan bir chapter'da bir tane yer. tests/bait.mjs her chapter'a özel yemin kendi chapter'ında olduğunu doğruluyor. Üretici de yalnızca açık buzda anlamı olanları çekiyor.

Son olarak: üç lanetin ekran etkisi vardı, beşinin yoktu — slick yazıldığı günden beri açık olduğunu hiç söylemiyordu. Farkına varamadığın dört saniyelik bir problem zorluk değil, kontrollerin bozulması gibi görünür. Artık kendi resmi olmayan her lanet, ekranın kenarında kendi renginde nefes alan bir bant bırakıyor.

41'in geçilmeyen aralığı: bütçe yanlış hızdan hesaplanıyordu

Şikâyet netti: "41'de bir aralık geçilmiyor, ve bu zorlukla alakalı değil, oyun hatası gibi." Hataydı — ve arkasındaki aritmetik chapter'ın her bacası için aynı şekilde yanlıştı.

Bir baca tekmeleyerek tırmanılır ve tekme iki duvar ister. Ama bir bacanın iki sütunu asla ikisi birden dibe inmez: her biri kendi ayağını bulur, ki bacaya girmek iki değil tek tutamak istesin. Yani her bacanın dibinde karşı duvarın henüz olmadığı bir bölüm var, ve orada tekmelenecek bir şey yok — tek yol sürünmek, piksel başına iki katından fazlaya.

Besteci bütün yüksekliği tekme hızından fiyatlandırıyordu.

Bölüm	alt bölümün gerçek bedeli	kendi sınırı
41 Cilalı Sırt	%81	%77
46 Zirve	%68	%66
diğer 13 bölüm	%21–66	—

Üstüne 41'in ikinci bacasına koyduğum ıslak buz bandı vardı: dürüst fiyatlandırıldığında — sürünme hızından, çünkü tam da tek duvarlı bölüme düşüyordu — o baca barın %99'unu istiyordu. Bu zor tırmanış değil, tepede bir toplamaya kaybedilen tırmanış. Oyuncunun koltuğundan doğru şeyi yapıyorsun ve kol gücü yine de bitiyor.

Ne değişti. Besteci artık gerçek hızlardan hesaplıyor — tek duvarlı bölüm sürünme, gerisi tekme — ve alt bölümün kendi barına sığması şart. İki bölümün bacası kısaldı: 41 (300→275) ve kimsenin şikâyet etmediği 46 (360→345).

Islak buz bandı da oturduğu bölümün hızından ödeniyor. Böyle ölçüldüğünde 41 ve 35 bandı ödeyemiyor: bu chapter'ın bacaları zaten kendi adalet çizgisine yakın ayarlı, yani ıslak buz yükseklikle satın alınmak zorunda. Chapter'da tam olarak bir banda yer var, o da 43'te — ve 43 onu yirmi piksel şaftla satın aldı. Bu bir hayal kırıklığı değil, bütçenin görünür hâli.

Sonuç, çözücünün ölçtüğü kalan kol gücüyle: 41 %1.5 → %15, 43 %2 → %10.

Aynı sınıftan ikinci bir açık

41'e bakarken çıktı: iki çözücü de kırılan buzu kalıcı zemin sayıyordu. Sahte buz yarım saniyeden az, çatlak buz bir saniyeden az duruyor — ama sweep 0.8 saniye bekleyip atlayan bir çözüm bulabiliyor ve bölümü bunun üstüne "kanıtlanmış" sayabiliyordu. Beş tırmanış bölümünün rotasında kırılan buz var.

Buzun eriyişini adım adım modellemek asıl çözüm ve büyük bir iş; beklemek ise kırılan buzun yasakladığı şeyin ta kendisi. O yüzden sweep'in deneyebileceği bekleme süresi artık ayağın altındaki buzun taşıyabildiği kadar. Kapattıktan sonra hiçbir bölüm düşmedi — yani açık gerçekti ama kimse ona yaslanmamıştı.

tests/shaft.mjs her iki kuralı da kilitliyor: 27 baca bölümü ve 17 tek duvar, gerçekten tırmanıldıkları hızlardan ölçülüyor.

41'in sütun başı: sıçrayışın üstünde görünmeyen bir tavan vardı

Bir ekran görüntüsü geldi: penguen 41. bölümde bir sütunun tepesinde duruyor, ve "bu aralıktan geçemiyor, geçse bile anında olduğu yere geri atıyor."

Aralık değildi. O adım 348–498'deki bir sahanlığa iniyor; bir sonraki sahanlık 517–652'de, yetmiş piksel yukarıda. Bu iki aralık tek piksel bile örtüşmüyor, o yüzden bestecinin istifleme kuralı — ki bir sahanlığı kendi ayak izinin üstündekiyle karşılaştırır — onları hiç karşılaştırmadı. Ama bir sıçrayış dümdüz yukarı gitmiyor: sütun başından çıkan yay tam da o yüksek sahanlığın altından geçiyor, penguen yayın tepesinde kafasını çarpıyor, kısa düşüyor ve şaftın dibine geri iniyor. "Geri atıyor" tam olarak buydu.

Ölçüm: o adım taranan 702 girdiden 27'siyle iniyordu — %3,9, chapter'ın en kötü sıçrayışı, ve yalnızca kimsenin denemeyi akıl etmeyeceği kırpılmış bir dokunuşla.

Genel düzeltme denendi ve geri alındı

Doğru kural açık: kontrol, sahanlığın ayak izini değil, sıçrayışın geçtiği koridoru taramalı. Yazıldı, ve chapter'ı baştan akıttı — beş tırmanışta on iki adım geçilemez oldu, doğrulayıcı 21 sorun saydı. tower.js'in iki yüz satır yukarısındaki uyarı tam da bunu diyor: "Buradaki geometri bir zincir. Bir halkayı oynatmak üstündeki her halkayı oynatır."

O yüzden düzeltme, dosyanın kendi reçetesiyle plan seviyesinde yapıldı: traverslerin dikey aralığı ve ikinci şafttan sonraki basamakların yükselişi açıldı. Sonuç: %3,9 → %46,7.

Ve ölçü kalıcı hâle getirildi

tests/headroom.mjs chapter'ın yükselen her sıçrayışını tarıyor (148 tane) ve %8'in altına düşeni reddediyor. Düz sıçrayışlar kasten dışarıda: düz bir hop zaten kısa bir dokunuş, ve hiç ulaşmadığı bir tavan yolunda değil.

Paketi yazarken bir ölçüm hatası daha çıktı: sallanan buz kütleleri durgun kabul edilince beş bölümde adımlar %8,3 okuyordu. Halat, penguen oraya vardığında kütleyi başka yere taşımış oluyor. Çözücünün kendi swingTo'su kullanılınca chapter'ın en dar yükselen sıçrayışı %16,7 — tabanın iki katı.

Tırmanış çözücüsü fırtınayı hiç görmüyordu

41'in aralığını düzeltirken aynı sınıftan daha büyük bir açık çıktı.

intentFor içinde push düz sıfırdı. On beş tırmanışın dördü bütün şaftın üstüne bir fırtına asıyor — 40, 44, 45, 46 — ve çözücü hepsini ölü sakinlikte kanıtlıyordu.

Ne kadar önemli olduğu ölçüldü: bu chapter'ın kendi gücündeki bir gale (170–180) bir sıçrayışı 105 piksel kaydırıyor. Buradaki sıçrayışlar 35 ile 113 piksel arası. Yani rüzgâr, bir boşluğu iki katına çıkarabiliyor ya da tamamen kapatabiliyor — ve kanıt onu hiç görmüyordu.

Duvara tutunan penguen rüzgârdan gerçekten etkilenmiyor: duvara bastırılmış hâlde çarpışma her karede drift'i yiyor. O yüzden duvar adımlarında hiçbir şey yanlış görünmüyordu. Havada olan yarısı — her sıçrayış ve şafttaki her tekme — rüzgârın malı.

Artık push world.js'in hesapladığı gibi, aynı windAt'ten, aynı zemin ve kazık faktörleriyle hesaplanıyor; ve fırtınalı bölümlerde her adım sahanlığın çözücüsündeki gibi 12 faz boyunca taranıyor.

Bir de adalet kuralı

Faz taramak adil, çünkü oyuncu bir sahanlıkta durup rüzgârın geçmesini bekleyebilir. Ama iki fırtınalı tırmanış, adımlarını yarım saniyede kırılan buzdan kaldırıyor — ve orada rüzgârı bekleyemezsin. O yüzden kırılgan buzdan kalkan bir adım artık bütün fazlarda çalışmak zorunda, birinde değil.

Ve ölçüm aletinin kendisi yine bozuktu

Rüzgâr modellendikten sonra beş bölüm "kalan kol gücü %0" göstermeye başladı — ama tests/shaft.mjs aynı bacaları bütçenin rahatça içinde ölçüyordu. Sebebi metrikti: spare, işe yarayan bütün denemelerin en kötüsünü alıyordu. Yüz altmış kombinasyon deneyen bir aramada, hemen her zaman kolu bitirerek zar zor sıyrılan bir tane bulunur. Yani sayı dibe vurmuş ve hiçbir şey söylemiyordu.

Oyuncunun elinde olan şey bulabildiği en iyi hat, o yüzden ölçülen de o oldu. Chapter yeniden bir eğri:

bölüm	32	35	38	41	44	46
kalan kol gücü	%100	%70	%62	%34	%11	%32

Eğim hedeflenen rampanın %80'i, toplam kolaylık sapması 0,7.

Tek bayrak zirvede, ve kaldırılamıyor: 46 üçte bir barla bitiyor. Orta bacası çözücünün fiziksel olarak tırmanabildiği yükseklikte (415'i geçemiyor, 500'ü hiç), diğer iki bacası da tam bütçe çizgisinde. Üçüncü bacaya kırk piksel eklendi — meşru, kanıtlı, ve sayıyı bir puan bile oynatmadı, çünkü bölümün belirleyici adımı başka yerde ve o adım da iki sınırdan birine dayanmış durumda. Yani zirvenin bayrağı tavan hakkında bir gerçek, plan hakkında değil.

Tekrar ölçüsü, parametreleri göremediği için yanlış sayıyordu

tools/variety.mjs her bölümün çağırdığı besteci fiillerini okuyup, bir chapter içinde sözlüğünün %80'i ortak olan çiftleri sayıyor. Yalnızca metot adlarını okuyordu — ve bu, önemli bir yerde eksik sayıyor.

Dağın üç tırmanışı birebir aynı sözlükle çıkıyordu: base steps chimney traverse crown. Oysa biri üstünde duramadığın cilalı buzun üstüne kurulu, biri kavramayı öğreten sade bir baca, biri de tekmenin kayanın altından atılmasını zorlayan bir çıkıntı taşıyor. Bunlar yolda karşılaşılan farklı şeyler. Sadece metot değil, argüman olarak yazılıyorlar.

Artık types: ['slip','fake'], hazard: 'shards', lip ve rests de sözlüğe dâhil. Ölçüt şu: oyuncu yanından geçerken bunu "başka bir şey" diye tarif eder mi? Cilalı zemin açıkça eder.

chapter	eski okuma	gerçek okuma	fiil
I · Sahanlık	%6	%2	18 → 24
II · Zirve	%12	%3	10 → 16
III · Buz Altı	%6	%6	12
IV · Kar Topu	%5	%5	7

Yani dağ hiçbir zaman aracın söylediği kadar tekrarlı değildi; ayrımları aracın göremediği yerdeydi. Bu düzeltmeden sonra en tekrarlı chapter deniz (%6) — ve denizin varyasyonları isim değil sayı (at, flow, rise), o yüzden onun okuması değişmedi. Sıradaki iş orada.

Bu bölümün üstündeki eski oranlar (%19 → %12 → %6 gibi) o günün okumasına göre doğruydu ve öyle bırakıldı: bir ölçünün değiştiği yerde eski sayıyı silmek, neyin neden değiştiğini de siler.

Arenanın "en yakın top"u bir kadran değil, bir taban

Arena finali hedefin gerisinde duruyordu: en yakın top 55px, hedef 16px. Daha fazla baskı ekleyip düzelir mi diye denendi — finalin kalan siperinin üstüne ikinci bir lobber asıldı.

Sayı kötüleşti: 55px → 57px.

Sebebi metriğin ne ölçtüğü. "En yakın top", çözücünün seçtiği rota üzerinde bir kar topunun ne kadar yaklaştığı — ve çözücü bulabildiği en güvenli rotayı seçiyor. Fazladan bir yay, onu topların daha uzak kaldığı başka bir hatta itiyor. Daha yoğun bir arena daha güvenli ölçülebiliyor.

O yüzden bu sayı bir taban olarak okunmalı: on beş arenanın en sıkısı 34px civarında, ve finalin 55px'i temiz çözümünün nereden geçtiğine dair bir gerçek. Arenayı zorlaştırmak rota kapatmak demek — yani geometri — ve bu sayı ancak en güvenli rota kapandığında kıpırdıyor. İkinci lobber geri alındı: yazılı tasarım notuna ("oyunun son kavgasında bir yay, oradaki tek siperin üstünde") aykırı ve ölçülebilir bir faydası yok.

Zorluk: geometri tavana vurdu, o yüzden zaman kısaldı

Bölümlerin zorluk kadranı ölçüldü ve tavana vurmuş çıktı. Sahanlıkta tight boşlukları, en genişi tam olarak koşarak atlanabilecek kadar açıyor — 31. bölüm bir süredir o kenarda duruyor, ve %5 daha zorlarsan besteci penguenin fiziksel olarak geçemeyeceği bir boşluk üretiyor. O zor bölüm değil, bozuk bölüm.

Zirvede de aynı: effort'u %3 artırmak iki tırmanış adımını çözülemez yapıyor.

O yüzden son üçte bir farklı bir yoldan zorlaştı: menace. Hareket eden her şeyi hızlandırıyor — foklar daha hızlı devriye geziyor, sarkıtlar daha erken düşüyor, orkalar daha kısa saatte çıkıyor. Tek bir mesafeye dokunmuyor, yani tests/ içindeki bütün geometrik kanıtlar aynen geçerli kalıyor, ve bölümler "bu atlayışı yapabilir miyim" olmaktan çıkıp "şimdi yapabilir miyim" oluyor.

Bölüm sırasından türetiliyor, elle yazılmıyor: ilk üçte ikide hiç yok, son bölümde %25. Kolay modda devre dışı, çünkü kolay modun anlamı aynı anda daha az şey olması.

Ve tabanı var, doğrulayıcıda:

• sarkıt uyarısı, altından bir gövde çıkacak kadar uzun kalmalı;
• fok penguenden yavaş kalmalı, yoksa aynı buzda olmak ne yaparsan yap ölüm;
• orka, boşluğu geçmenin sürdüğünden uzun süre suyun altında kalmalı.

Yüklü balıklar

Yeşil çürük balık uzun süre oyundaki en ilginç şeydi ve sebebi şu: oyuncuya verebileceğin başka her şey bir sayı, sayı ise fiil değil. Yön algısını ters çevirmek fiildi.

Üç yüklü balık aynı fikrin iyi tarafı. Hepsi zıplama tuşunun ne demek olduğunu birkaç saniyeliğine değiştiriyor, çünkü tek düğmeli bir oyuna ikinci düğme eklemeden fiil eklemenin başka yolu yok.

	Renk	Süre	Zıplama tuşu ne oluyor	Ödül
Yay	Turuncu	7 sn	Bir sonraki zıplama iki katı güçte. Tek zıplama.	14
Kuantum	Mor	6,5 sn	Havada bas: üç buçuk gövde ileri ışınlanıyorsun.	16
Gevşeme	Turkuaz	5,5 sn	Sen havadayken senin dışında her şey %34 hızda.	16

Üçünün de bir kancası var, ve kancalar tesadüf değil:

• Yay harcanmazsa kendi kendine boşalıyor. Sessizce buharlaşan bir yay balığı bedava hediye yapardı; oysa bunların hepsi saati işleyen bir karar olmalı. Yanlış anda yutulan bir yay seni senin seçmediğin bir yere fırlatıyor. Ayağının altındaki halka daralarak bunu söylüyor.
• Kuantum havada bir kez. Yoksa uçmak olurdu, uçmak da bu oyunun sahip olduğu bir fiil değil. Hızını koruduğu için asla yükseltmiyor, sadece taşıyor: hiçbir zıplamanın yetişemeyeceği bir boşluğu geçebiliyor ama kendi başına bir metre bile tırmanamıyor. Duvarın içine de sokmuyor, çünkü ışınlanma adım adım süpürülüyor ve son boş nokta kazanıyor.
• Gevşeme yerde çalışmıyor. Genel bir ağır çekim düğmesi her bölümü kolaylaştırır ve hiçbirini ilginçleştirmez. Havaya bağlı olunca tek bir an için alet oluyor: gayzerin, fokun ve boşluğun aynı anda geldiği zıplama. Su altında da çalışmıyor, çünkü orada düğme zaten derinlik kumandası.

Hiçbiri gerekli değil. Bütün bölümler hiçbir şeye sahip olmayan ve hiçbir şey toplamayan bir penguene göre kanıtlanıyor; yüklü balıklar hız balığı gibi ana hattın dışında duruyor. charged-fish.mjs bunu tek tek ölçüyor: hiçbiri buzun içinde değil, hiçbiri koşu hattının bir gövde yakınında değil.

Çürük balıklar

Hız balığının karşı ağırlığı ve "her şeyi topla"nın bedava strateji olmaktan çıkmasının sebebi. Bunlar hattın üstünde duruyor, yani kaçınmak bir zıplamaya veya bir sapmaya mal oluyor.

	Renk	Süre	Ne oluyor
Ağırlaşma	Kurşuni mor	5 sn	Zıplama %22, hız %18 düşüyor
Cilalı	Yeşil	4,2 sn	Bütün buz cilalı buz gibi davranıyor: duramıyorsun
Sersemleme	Yeşil	3,2 sn	Sol sağ oluyor
Körlük	Yeşil	4 sn	Görüş alanı kapanıyor

Cilalı olan dördüncüsü ve tek farkı şu: diğer üçü pengueni değiştiriyor, bu zeminin ne olduğunu değiştiriyor. Hızın, zıplaman, menzilin aynı kalıyor; hiç düşünmediğin tek şeyi kaybediyorsun, durabilmeyi. Alçak tavanlı tünellerde ve fokların üstünde bunun bedelini oyun sana ayrıca açıklamıyor.

Tehlikeler

• Buz sarkıtı: altından geçince titrer, sonra düşer.
• Fok: buzda devriye gezer. Yanından değil, üstünden atla; üstüne basarsan seni yukarı fırlatır.
• Orka: boşluktan sıçrar. Önce yüzgeci suyu yarar, sonra kendisi çıkar. Suyun altındayken zararsız, havadayken ölümcül.
• Fırtına: dar bir sütun değil, geniş bir kuşak, ve dört vuruşluk bir soluk: önce sana karşı, sonra dinginlik, sonra arkandan, sonra yine dinginlik. Dördü de windAt içinde tek bir eğri, çünkü oyuncunun gördüğü rüzgârla hissettiği rüzgârın bir onda saniye ayrışması, ibre olmamasından daha kötü. Başının üstündeki ibre hangi vuruşta olduğunu ve bir sonraki kuyruk rüzgârının ne zaman geleceğini gösteriyor. Duran penguen sürüklenmiyor: rüzgâra karşı verilen cevap durup beklemek, bedeli de oyunun her yerde aldığı şey, zaman.
• Yükselen hava: sütun hâlinde çizilen ve yukarı taşıyan bir akım. Kasten sabit: fırtına zamanladığın şey, bu kullandığın şey ve havadayken gücü değişen bir alet alet değildir.
• Serak (yalnızca dağda): yukarıdan kopup gelen buz kütlesi. Sarkıttan farkı senin nerede olduğuna bakmaması. Duvarda duramaz ve yana çekilemezsin, o yüzden tek adil hâli öğrenilebilir bir saati olması: çatlak hep aynı uzunlukta ve hep aynı aralıkla geliyor. Sen şafta girene kadar da saat başlamıyor, yoksa ilk yaptığı şey daha kıpırdamamış birinin üstüne düşmek olurdu.

Rüzgâr uzun süre dekor kaldı çünkü fizik onu siliyordu. İtki doğrudan vx'e ekleniyordu ve bir üst satırdaki yürüme kelepçesi her karede hızı yürüme hızına geri çekiyordu: fırtına pengueni dört saniye itebiliyor ve iniş noktasını sıfır piksel değiştiriyordu. Rüzgâr artık kendi kanalında (player.drift). Kelepçe oyuncunun istediği hıza, sürüklenme de havanın verdiği hıza sahip ve ikisi birbirini silemiyor. Sürtünme terimi kaçmayı engelliyor: sürüklenme itki / sürtünme değerine yaklaşıp orada duruyor ve yerde havadakinin üç katı, çünkü ayak tutar hava tutmaz.

Rüzgârın işi var, dekor değil. İki parça bunun üstüne kurulu:

• windGap: zıplamanın yetmediği, kuyruk rüzgârının rahatça yetiştirdiği bir boşluk. Doğrulayıcı dördünü birden kanıtlıyor: rüzgârsız gerçekten geçilmiyor, rüzgârla payı var, üstünü gerçekten bir fırtına örtüyor ve kuyruk rüzgârı sıçrayışın süresinden uzun. Beklenecek yer geniş ve sağlam.
• updraft: zıplamanın yetmediği yükseklikteki bir raf ve altında yükselen hava sütunu. Aynı kanıt yukarı doğru, artı bir sınır: akım yerçekiminin %60'ını geçemiyor, yoksa penguen uçmaya başlar.

Dördü de iki katmanlı: validate-levels.mjs aritmetiği, wind-run.mjs ise gerçek Player sınıfını gerçek bölüm verisine karşı çalıştırıp iki şeyi birden arıyor. Rüzgârla geçen bir tuş dizisi bulmalı ve rüzgârsız hiçbir dizi bulamamalı. İkinci yarısı olmayan bir kanıt kanıt değil, çünkü fırtınanın dekor olduğu durum tam da testin sessizce geçtiği durumdur. İlk koşuşunda yakaladığı şey de buydu: boşluklar rüzgârsız da geçiliyordu, çünkü doğrulayıcı boşluğu penguen gövdesi kadar kısa ölçüyordu.

---

Sahte buz ve bayraktaki çöküş

İki tane bilerek "haksız hisseden" mekanik var. İkisi de aynı sözleşmeye tabi: ilk sefer şok, öğrendikten sonra kaçılabilir.

Sahte buz (fake). Sağlam buzdan hiçbir farkı yok, ne kızıl damar, ne renk, ne çatlak. Bastığında 0.46 saniye sonra gidiyor. Fitil, besteci tarafından koşarak geçilebilecek genişliği garantiliyor: durup etrafına bakan ölür, koşmaya devam eden geçer. Bilmemeyi değil, tereddüt etmeyi cezalandırıyor. 23. bölümden itibaren.

Bayraktaki çöküş. Sala son 100–200 px kala yukarıdaki uçurumdan bir buzul kopuyor. Oyunun en zalim şeyi ve bilerek öyle: bir bölümün son dört saniyesi dikkatin düştüğü yerdir, seni orada da alabilen bir bölüm uykuda oynanmaz.

Coin-flip olmasını engelleyen üç şey: her yaklaşımda değil, yarısında tetikleniyor; düşmeden önce buza gölge düşürüyor; ve salın kendisine değil, salın önündeki buza iniyor, smashladığı şey hâlâ geçmen gereken zemin. Varlığını bilen her seferinde geçer. Bilmeyen öğrenir. 8. bölümden itibaren, kolay modda hem daha seyrek hem daha uzun uyarılı.

---

Pusu mekanikleri: buzun tuzakları

Oyunun "sinir bozucu ama adil" olması gereken kısmı. İkisinin de tek bir kuralı var: oyuncu bir kez öğrendikten sonra bir daha aynı şekilde ölmemeli. (Bölümün planlamadığı üçüncü pusu için → kutup kuşu.)

Gayzer buzu. Üstüne bastığın an buz tıslamaya, kabarcıklar büyümeye ve buz titremeye başlar. Yarım saniye sonra su sütunu patlar ve pengueni havaya fırlatır, genellikle denize. Yarım saniye, o hızda bir buçuk buz boyu demek: tepki verirsen kurtulursun, oyalanırsan uçarsın. Bazı gayzerler ise sen basmadan, kendi saatlerine göre patlar; onların ritmini saymak gerekir.

Kaçan buz. Alçakta duran, tam ihtiyacın olan yerde beliren küçük bir buz. Üstüne inmeye başladığın anda, ayağın değmeden hemen önce, kayboluyor. Adaleti şuradan geliyor: hiçbir zaman zorunlu değil. Doğrulayıcı, her kaçan buzun bulunduğu boşluğun o buz olmadan da geçilebildiğini kontrol ediyor. Yani o buz bir yol değil, bir yem. Ayrıca denemede yalnızca bir kez kaçar; geri donduktan sonra o denemede gerçek bir platformdur.

---

Ekonomi ve market

Balıklar hem yıldız hem para. Kazanma yolları bilinçli olarak çeşitlendirildi; tek kaynak olsaydı market kısa sürede anlamını yitirirdi:

Kaynak	Kazanç
Toplanan balık	her biri 3
Bir bölümü ilk kez bitirmek	12
Yeni kazanılan her yıldız	8
Hiç ölmeden bitirmek	15
Günün bölümü	40 + seri başına 5 (en fazla 50)
Günlük görevler	25–110
Günün Pengu'su hedefleri	her biri 30

Bölümü tekrar oynamak yalnızca yeni ilerleme için ödeme yapar, ilk bölümü sonsuza kadar tekrarlayarak para basmak mümkün değil.

Markette on beş eşya var. Altısı buzda yürümekle ilgili sayıları büyütüyor:

Eşya	Etkisi	Seviye
Kar Botu	+%5 → %16 zıplama	3
Hızlı Ayak	+%5 → %15 hız	3
Krampon	cilalı buzda kayma %45 → %75 az	2
Kalın Tüy	her denemede bir kez ölümden kurtarır	1
Balık Mıknatısı	90 → 165 px çekim	2
Rüzgâr Yeleği	fırtına savurması %55 az	1

Altısı diğer üç chapter'ın kendi fiiline satılıyor — market uzun süre yalnızca birinci chapter'ı tanıyordu:

Eşya	Etkisi	Chapter	Seviye
Reçine	buz duvarında tutunma +%14 → +%30	II	2
Geniş Ciğer	nefes +%10 → +%22	III	2
Yüzgeç	akıntının sürüklemesi −%18 → −%45	III	3
Safra Taşı	oluğun dikey suyu −%20 → −%46	III	3
Yağ Tabakası	çukurun fazla hava bedeli −%16 → −%40	III	3
Kar Küreği	siper +1 → +2 kar topu	IV	2

Son üçü denizin üç yeni fiiline — akıntı, oluk, çukur — verilen cevap, ve hiçbiri mekaniği kapatmıyor: en üst kademede bile akıntı sürüklüyor, oluk çekiyor, soğuk su açık denizden pahalı. tests/gear-sea.mjs her birini gerçek World içinde iki kez ölçüyor ve hem indirimi hem de kalanı doğruluyor.

Üçü penguenin ne yapabildiğini değiştiriyor, Aktif ekipman:

Eşya	Etkisi	Seviye
Planör Kanat	havada basılı tut: 1.1 → 2.9 sn süzülme	3
Sırt Motoru	havada dokun: 1 → 2 ateşleme	2
Kuş Radarı	kuş uyarısı +0.35 → +0.7 sn	2

Hiçbiri bir bölümü açmaz. Doğrulayıcı bütün bölümleri yükseltmesiz ve ekipmansız temel değerlerle kontrol ediyor; market rahatlık ve hız satıyor, erişim değil.

Denge tahminle değil, ölçümle

Bir para biriminin tek önemli sorusu şu: istenecek bir şey kalmayana kadar ne kadar sürüyor? Çeyrek saatte marketi bitiren bir ekonomi cömert değil, bitmiştir, o andan sonra topladığın her balık değersizdir.

tests/economy.mjs oyunu kâğıt üstünde oynuyor: simüle edilmiş bir oyuncuyu kampanyadan sonsuz moda kadar dakika dakika yürütüyor, gerçek ödül tablosunun ödediğini ödüyor ve her kilometre taşına ne zaman ulaşıldığını yazıyor. 200 koşunun medyanı:

Kilometre taşı	Süre	Gün	Bölüm
İlk market eşyası	4 dk	1	1
İlk aktif ekipman (Planör Kanat)	1.9 saat	5	40
Marketin yarısı	17 saat	40	256
Marketteki her şey	34 saat	81	498
Market + kozmetikler	37.5 saat	89	547

Dosyanın sonundaki eşikler tasarımın kendisi ve denge kayarsa derlemeyi düşürüyorlar: ilk alım 3–12 dakika arasında olmalı, Planör Kanat en az 90 dakika uzakta olmalı, marketin tamamı en az 20 saat ve 40 gün sürmeli.

Ama asıl mesele: ekonomi bitmemeli

Fiyat yükseltmek her şeyi sahiplenme gününü sadece erteler. O gün yine gelir ve geldiğinde para birimi ölür, bir daha balık toplamanın anlamı kalmaz.

Bu yüzden hiç bitmeyen tek bir şey var: Buzul Anıtı. Blok blok fonladığın bir buz yığını; her blok bir öncekinden %35 pahalı, karşılığında sadece bir rütbe ve daha yüksek bir anıt alıyorsun. Hiçbir işe yaramıyor, sonsuz olabilmesinin ve oyunu bozmamasının sebebi tam olarak bu.

İlk 40 blok 233 milyon balık eder. Pratikte bitmez; her zaman balığı koyacak bir yer var.

Bu ölçüm ilk çalıştırıldığında Planör Kanat'ın 9 dakikada alınabildiğini gösterdi, oyunun en ilginç eşyası, oyuncu daha kuşla tanışmadan. Fiyatlar buna göre yeniden yazıldı.

---

Günün Teklifi

Her gün bir kozmetik, indirimli, 24 saatliğine. Tarihe göre seçiliyor, yani o gün herkes aynı teklifi görüyor. Kartın üstünde geri sayım var.

Normalde kazanılan kozmetikler de teklife giriyor, teklifin asıl anlamı bu: belki hiç sağlayamayacağın bir şartın kısayolu. Ama nadirliğe göre fiyatlanıyor, yani kısayol hiçbir zaman ucuz değil (Yaygın 260, Nadir 620, Efsanevi 1400, Mitik 2600 balık; indirim %25–40).

---

Para modeli

Oyunun tamamı ücretsiz ve öyle kalıyor: dört chapter ve 76 bölüm, sonsuz mod, Günün Bölümü, görevler, hayalet yarışı, lig, koleksiyonun tamamı. Satılan tek şey kısayol.

Fiyat basamakları src/game/store.js içinde veri olarak duruyor:

SKU	Fiyat	Ne veriyor
trail.single	$0.99	1 iz
skin.rare	$1.99	1 nadir/efsanevi penguen
skin.mythic	$2.99	1 mitik penguen
bundle.daily	$2.99	Günün teklifi + 500 balık
bundle.full	$4.99	Penguen + iz + 1500 balık

Hiçbiri şu an para almıyor ve alamaz. Tarayıcı bir ödemeyi güvenle doğrulayamaz: oyuncu ile bedava alım arasındaki tek engel kendi localStorage'ındaki bir bayrak olurdu. canPurchase() bu yüzden tek kapı ve bilerek kapalı, yalan söyleyen bir düğme göstermek yerine dürüst bir cümle döndürüyor.

Arka uç geldiğinde bu fonksiyon şuna dönüşür: SKU'yu POST et, imzalı makbuzu al, sunucuda doğrula, eşyayı sunucu versin. Oyunda başka hiçbir şey değişmiyor, kozmetikler zaten tek bir fonksiyondan veriliyor.

Reklamlar

Ödüllü reklam (CONTINUE, DOUBLE FISH, LUCKY START) doğru fikir: banner değil, oyuncunun kendi seçtiği reklam. Ama bir reklam SDK'sı (AdMob, IronSource) gerçek bir uygulama kimliği ve ağ bağlantısı ister, bu yüzden henüz bağlanmadı. Bağlandığında mekanikler hazır olacak şekilde tasarlandı: ödül kaynağı tek bir adaptör.

İnternet gerekiyor mu

Bugün: hayır. Oyun bir kere yüklendikten sonra tamamen çevrimdışı çalışıyor bölümler, kayıt, hayalet, lig, görevler, gardırop, hepsi cihazda.

Gerçek para ve ödüllü reklam devreye girdiğinde: evet, ama sadece o iki iş için. Doğru mimari şu: oyun çevrimdışı oynanabilir kalır, ağ sadece iki noktada gerekir, ödeme doğrulaması (canPurchase) ve reklam gösterimi. Ağ yoksa o iki düğme kapanır, oyunun geri kalanı hiç etkilenmez. İkisi de bilerek tek fonksiyonun arkasına toplandı ki bağlantı kontrolü tek yerde yaşasın.

---

Geri gelme sebepleri

Oyunun kendisi bir sebep, ama tek sebep olmamalı. Beş katman:

• Günün Pengu'su: tarihe göre tohumlanır, o gün herkes aynı bölümü oynar. Dört hedefi var ve gün boyunca birikirler: hızlı bitir, balıkları topla, ölmeden geç, çürük balığa dokunma. Tek turda hepsini yapmak gerekmez, beşinci denemeyi başlatmaya değer kılan da bu.
• Seri: arka arkaya gün oynadıkça büyür, bir gün atlayınca sıfırlanır. Yedi günlük seri Altın Penguen'i açar.
• Günlük görevler: 21 görevlik havuzdan tarihe göre çekilen üç görev: bir kolay, bir orta, bir zor. Üç kolay görev hedefsiz bir gün demek; üç zor görev insanların atladığı gün demek. Aynı olayı izleyen iki görev seçilmez. Almadığın ekipmanı isteyen görevler listeye hiç girmez.
• Haftalık lig: puanlar pazartesi sıfırlanır, çıktığın kademe kalır. Pazar gecesi son bir hamle yapmaya değer olmasının sebebi bu.
• Koleksiyon: 20 penguen ve 10 iz, çoğu kazanılıyor. "Bir bölüm daha oynayayım" cümlesinin en somut karşılığı: 50. ölümsüz bölüm Ninja'yı, 1000. balık Kral'ı, 5000. metre Astronot'u açıyor.

Örnek görevler

Ağırlık	Görev	Ödül
Kolay	12 balık topla	30
Orta	Bir kuşun pençesinden kıl payı kurtul	55
Orta	Kanatlarınla 6 saniye süzül	50
Zor	Bir bölümü hiç durmadan bitir	70
Zor	Üç kuş dalışını boşa çıkar	110
Zor	Bir tüneli hiç ölmeden geç	60

---

Aktif ekipman

Marketin geri kalanı sayıları büyütüyor. Bu ikisi penguenin ne yapabildiğini değiştiriyor, hem de aynı zıplama tuşuyla:

• Planör Kanat: havada zıplamayı basılı tut: kanatlar açılır, düşüş yavaşlar, biraz da ileri süzülürsün.
• Sırt Motoru: havada zıplamaya bas: motor bir kez yukarı ateşler.
• Kuş Radarı: kuş dalışa geçmeden önce sana daha uzun uyarı verir.

Basmak ile basılı tutmak arasındaki fark, ikisinin de tek tuşa sığmasının sebebi: dokunmatikte üçüncü bir düğme yok ve olmamalı.

İkisi de yalnızca yere değince doluyor. Yani bunlar uçmak değil: zaten verdiğin bir zıplama kararını havada tartışma hakkı. HUD'daki çubuk kararın kendisi, bu boşluk için mi harcayacaksın, sonraki için mi sakla?

Bütün bölümler hiçbir ekipmanı olmayan bir penguene göre doğrulanıyor, yani ekipman bir parkuru asla açamaz, sadece kolaylaştırır.

Pusu: kutup kuşu

Bir skua, gerçekten yavru penguen kapan iri bir kutup martısı. Bölümün parçası değil, yönetmen olayı: bölümün seçmediği bir anda geliyor. Ezberlediğin bir parkurun dokuzuncu turda hâlâ seni korkutabilmesinin tek yolu bu.

Buzun üstünde bir gölge beliriyor ve yaklaştıkça daha hızlı atıyor. Bu kasıtlı. Uyarısız anlık ölüm yazı-turadır ve insanlar oyunu bırakır; başka bir şeyle uğraşırken fark etmen gereken bir uyarı ise "bir daha deneyeyim" dedirtir. Pencere gerçekten dar.

Adaleti koruyan kurallar:

• vuruş noktası gölge çıktığı an kilitleniyor, kaçmak işe yarıyor;
• doğuştan/checkpoint'ten sonra grace süresi boyunca asla gelmiyor;
• iki dalış arasında bekleme süresi var;
• kapılırsan bölümü değil, kontrol noktasını kaybediyorsun;
• kolay modda sıklığı yarıya iniyor, uyarı uzuyor, kapatılmıyor.

Kuş avlanmayı öğrendi

Tek dalış, tek sabit nokta, tek kaçış: bu yürüyerek kazanılan bir yazı-turadır. Artık üç ayrı geliş var, ve hangisinin geldiği kararını vermeden önce okunabiliyor:

	Ne yapıyor	Cevabı
Kilitli	Gölge çıkınca nişan kilitleniyor	Kımılda, ıskalar
Şaşırtma	Dalıyor, son anda vazgeçiyor, dönüp öbür taraftan tekrar geliyor	Iskaladı diye rahatlama
Avcı	Boyunca nişan alıyor, kaçış yok	Boğuşma

Avcı kaçınılmaz ve bu bilerek öyle. Cevabı yana adım değil, boğuşma — bu yüzden uyarısı daha uzun ve gölgesi kehribar rengi, kuşun kendisi de kahverengi. Kaçamayacağın bir şeyin geldiğini görebildiğin bir şey olması gerekiyor.

24. bölümden sonra ikili geliyorlar, ikincisi bir vuruş sonra ters taraftan — çünkü tek kuşun cevabı kaçmak, ve kaçmanın bir yönü var. Asla iki avcı birden: o bir soru değil, infaz. Ve asla ikisi birden taşımıyor.

Saldırı sıklığı iki katına çıktı, bekleme süresi 6,5 saniyeden 3,8'e indi. Karışım bölüme göre değişiyor: 12'de her zaman sade dalış, sahanlığın sonunda dörtte biri avcı.

Kapılmak son değil

Eskiden kuş seni kapardı ve iş biterdi: bir saniye havada taşınma, sonra ölüm, ve arada yapabileceğin hiçbir şey yok. Cevap veremediğin bir pusu, üstüne uzun bir animasyon giydirilmiş yazı-turadır.

Artık boğuşma. Kuş seni bölümden çıkarana kadar 2,1 saniyen var ve tek yapman gereken her zaman yapabildiğin şey: düğmeye basmak. Beş iyi basış seni kurtarıyor. Basışlar arasında kavrama geri sıkıştığı için beşi hızlı olmak zorunda; yavaş tıklamak sönümlemeyle yarışır ve asla yetişmez. Kuşun etrafında kapanan halka ne kadar yaklaştığını söylüyor.

Kurtulmak güvende olmak değil. Kuşun kendi momentumuyla, yana ve yukarı savrularak çıkıyorsun, o an altında ne varsa onun üstüne, ki bu çoğu zaman deniz. Seni en yakın buza nazikçe bırakan bir kurtuluş, bütün olayı fazladan adımı olan bir formaliteye çevirirdi.

12. bölümden önce hiç görünmüyor: oyuncu önce oyunu öğrenmeli.

Koleksiyon

Penguen her karede sıfırdan çiziliyor, yani bir "skin" görsel dosyası değil bir palet artı küçük bir aksesuar çizeri. Bu yüzden her penguen birkaç yüz bayt, her büyüme ölçeğinde çalışıyor ve gövdenin ezilip uzamasına kendiliğinden uyuyor.

İki slot var ve mesele bu: 29 penguen × 10 iz = 290 kombin. Bir gardırobu liste olmaktan çıkarıp gardırop yapan şey, ikisinin birden senin seçimin olması.

Penguenler

Nadirlik bir güç seviyesi değil, her şey kozmetik ve öyle kalacak. Nadirlik "bunu elde etmek ne kadar zordu"nun dilbilgisi:

	Penguen	Şart
Yaygın	Penguen	Başlangıç
Nadir	Ninja · Korsan · Yılbaşı · Frak · Kâşif · Dalgıç · Aşçı	50 ölümsüz bölüm · 20×3 yıldız · Aralık/240 balık · 300 balık · 120 bölüm · 150 ölüm · 380 balık
Efsanevi	Kral · Astronot · Ateş · Rock · Uzaylı · Hayalet · Şövalye · Balta · Fener · Kar Generali	1000 balık · 5000 m · 15 hız balığı · 60 hız balığı · 5 gece turu · 400 ölüm · 25 kuş dalışı · 250 duvar tekmesi · 1200 sn su altı · 100 devrilen rakip
Mitik	Altın · Siber · Kutup Işığı · Buz Kraliçesi · Gölge · İnci · Origami	7 günlük seri · Elmas lig · 300 sn süzülme · 45×3 yıldız · 15 penguen topla · 25 son-nefes dalışı · 13.500 balık
Elmas	Elmas · Jet · Albatros · İmparator	6.500 · 7.200 · 8.000 · 9.000 balık

Kalın yazılanlar gardırobun ilk üç chapter'ı. Yirmi dört penguenin hiçbiri tırmanarak, dalarak veya kar topu yiyerek açılmıyordu: bütün şartlar zıplama, balık, yıldız, ölüm ve gün sayıyordu. Sayaçların eksik olduğu da yoktu — wallKicks, clingTime, brawlKnockouts her karede hesaplanıyor ve bölüm bitince çöpe atılıyordu. Yeni olan tek şey hatırlamak: dünya artık su altı saniyesini ve turun en düşük nefesini de tutuyor, _recordFeats beşini birden kayda geçiriyor. Hiçbirinin yeteneği yok; yetenek elmas penguenlerin işareti olarak kalıyor.

Aksesuarlar gerçekten çiziliyor: astronotun kaskı ve havada ateşleyen jeti, ninjanın koşarken savrulan bandı, şövalyenin miğferi ve sorguçu, aşçının sallanan kepi, uzaylının zıplayan antenleri, hayaletin dalgalanan eteği, Buz Kraliçesi'nin omuzlarından çıkan kristaller, Balta Penguen'in sırtındaki çapraz iki balta ve omzundaki ip halkası, Fener Penguen'in başının üstünde salınan ve kendi ışığını taşıyan yemi, İnci'nin gövdesinde kayan sedef bantları, Origami'nin ters yöne katlanmış kırık çizgileri.

Elmas penguenler

Yirmi beş penguen kozmetik. Dördü değil ve fark kasten dördüyle sınırlı, çünkü "en pahalı penguen en güçlü penguendir" kuralı bir gardırobu bir güç merdivenine çevirir.

Penguen	Yetenek	Fiyat
💎 Elmas	+%8 zıplama · kaymayı %30 azaltır	6.500
🚀 Jet	+%10 hız · +0.20 sn kuş uyarısı	7.200
🕊️ Albatros	+0.7 sn süzülme	8.000
👑 İmparator	120 px balık çekimi · +%5 zıplama	9.000

Üç tasarım kuralı:

1. Etki bir market kademesi kadar. Elmas'ın zıplaması, Zıplama Botu'nun ilk kademesiyle aynı büyüklükte. Bölüm doğrulayıcısı erişimi yeteneksiz penguene göre hesaplıyor, yani elmas penguen hiçbir bölümü açmıyor, sadece açık olanı biraz rahatlatıyor.
2. Yetenek sahip olduğun şeyi iyileştiriyor. Albatros'un +0.7 saniyesi glideMax'e ekleniyor, ama glideMax kanat yoksa zaten 0, yani Albatros'u giyip Planör Kanat'ı almadıysan hiçbir şey kazanmıyorsun. Test bunu ayrıca doğruluyor.
3. Fiyatlar ekonominin en üstünde. En ucuz elmas, marketin tamamından pahalı. Simülatöre göre ortalama oyuncu ilk elması ~10. saatte görüyor.

Yetenekler world.js'te market yükseltmeleriyle toplanıyor, çarpılmıyor: kayma azaltma 0.92'de tavanlanıyor ki hiçbir kombinasyon buzu asfalta çevirmesin.

İzler

Ayrı bir slot: penguenin arkasında ne bıraktığı. Oyuncunun son konumlarından çiziliyor, yani bir izin maliyeti on sekiz nesnelik bir halka tampon, o kadar.

Kar tozu, kabarcık, kıvılcım, buz kırığı, kalp, nota, alev izi, kutup ışığı ve Boşluk (geçtiğin yerde ışık bırakmayan mitik iz).

Haftalık lig

Sezon bir hafta. Puan uzun oynamaktan değil iyi oynamaktan geliyor: bölümü bitirmek az, yıldızlar ve ölümsüz turlar daha çok, günün bölümü en çok. Pazartesi puanlar sıfırlanıyor, çıktığın kademe kalıyor.

Bronz → Gümüş (500) → Altın (2.000) → Elmas (5.000).

Burada da dürüst olmak gerek: sunucu olmadan sıralanacak başka oyuncu yok, yani kademeler bir hedef, bir sıralama değil. "Bu hafta Elmas'a çıkacağım" dedirten şey merdivenin kendisi. Arka uç geldiğinde aynı puanlar hiçbir değişiklik gerekmeden gerçek bir tabloyu besler.

Günün Pengu'su

Günün bölümü tek parkur ve tek kronometreydi; bir kez yapılan bir şey. Artık aynı parkurun üstünde bir hedef listesi var, hızlı bitir, balıkları topla, ölmeden geç, çürük balığa dokunma ve hedefler gün boyunca birikiyor, tek turda hepsini yapmak gerekmiyor. Beşinci denemeyi başlatmaya değer kılan da bu.

Hedefler tarihten seçiliyor, yani aynı gün herkeste aynı liste çıkıyor.

Hayalet yarışı ve sıralama

Sunucusuz bir oyunda gerçek bir küresel liderlik tablosu olamaz, o bir arka uç ister. Ama yarışmak istemez.

Her deneme kaydediliyor: penguenin konumu saniyede 20 kez örnekleniyor. Bir bölümü bitirdiğinde en iyi koşun saklanıyor ve bir dahaki oynayışında yanında saydam bir penguen olarak koşuyor. HUD'daki −0.42 / +1.08 o an bulunduğun noktada rekordan ne kadar önde ya da geride olduğunu gösteriyor.

Koşular taşınabiliyor. Bir koşu kısa bir koda dönüşüyor, her örnek bir öncekinden farkı kadar, çoğu fark tek bayta sığıyor, başlıkta bölüm, süre ve koşan kişinin adı var. 30 saniyelik bir koşu ~370 karakter: mesajla gönderilecek kadar kısa. Gelen kodu Sıralama ekranına yapıştırınca o kişi tabloya giriyor ve hayaleti buzun üstünde beliriyor.

Sıralama gerçek bir sıralama; sadece sunucu yerine paylaşım koduyla dolaşıyor.

Zirve, tırmanış

Otuz bir bölüm boyunca oyun tek bir soru sordu: oraya yetişir miyim? Yeni buz türü eklemek o soruyu değiştirmiyor, sadece süslüyor. 32. bölümde soru değişiyor: ne kadar tutunabilirim?

Fiil

Penguen buz duvarına gömülüp asılı kalabiliyor. Asılmak bir bar tüketiyor ve bar sadece sağlam zeminde doluyor. Üç hareket, sıfır yeni tuş:

Duvara doğru bas	Tutun, yavaşça kayarsın, bar azar azar iner
Tutunurken BOŞLUK'u basılı tut	Tırman, 96 px/sn yukarı, bar iki katından hızlı iner
Tutunurken BOŞLUK'a dokun	Tekmele, duvardan itip karşıya fırla
Tepeye varınca	Kendiliğinden kenardan yukarı çekiliyorsun

Ve asıl karar burada: tekme sürünmekten çok daha verimli. Bir bar 4,4 saniye; sürünerek 338 piksel çıkarsın, tekmeleyerek 690. Ama tekme karşı duvarı tutturmayı gerektiriyor, ıskalarsan bacanın dibine kadar düşersin. Güvenli olan yavaş, hızlı olan riskli. Bir tırmanışın olması gereken şey tam olarak bu.

Baca

İki karşılıklı duvar ve aralarında basacak hiçbir şey yok. Zıplayarak geçilmiyor; tek yol tutunmak ve tutunma tükeniyor. Uzun bacalarda duvarın kendisi kırılıyor: sütun bir yerde bitiyor, başı sağlam zemin oluyor ve bir boy hava sonra buz yeniden başlıyor. Barı orada doldurup ikinci nefese başlıyorsun, ve o rafa çıkma hareketi, bacadan çıkma hareketinin aynısı.

Tepede baca öylece bitiyor: duvarın başı sağlam zemin, üstüne çekilip çıkıyorsun. Bu, ilk denediğim tasarım değildi, şaftın içine asılı bir saçak koymuştum ve son tekme onu sıyırıp yetmiş piksellik bir rafa konmak zorundaydı. Kâğıtta çalışıyordu, pratikte defalarca beş pikselle ıskalıyordu. Çözücü bunu gördü, ben de bölümün payı en dar hareketini tamamen kaldırdım.

Bunun matematiği tahmin değil

Bir tekmenin gerçekte ne kadar yükselttiği kickGain(ölçek, genişlik) ile fizikten türetiliyor: dar bacada karşı duvara tepe noktasından önce varırsın ve yüksekliği korursun, geniş bacada düşerken varırsın ve hiçbir şey kazanmazsın. Besteci, tekmenin sıfır ya da eksi kazandırdığı bir bacayı kurmayı reddediyor.

Aynı şekilde reachAt(ölçek, yükseliş): 110 piksel yükselen bir zıplamanın yatayda neredeyse hiç yolu kalmaz. Sahanlıkta mesafe ve yükseklik ayrı bütçelerdi ve orada yeterince doğru; dağda değil, bu yüzden ikisi birlikte hesaplanıyor.

Yayına giren ve girmeyen

climb.js içinde on beş tırmanış planı var ve on beşi de hem geometri doğrulayıcısını hem de fizik çözücüsünü geçiyor: 32–46. Kural değişmedi kimsenin çıkabildiğini kanıtlayamadığım bir bölümü oyuna koymam. Geçemeyen bir plan dosyada ship: false ile durur, oyuna girmez ve node tests/climb-run.mjs --all onu yine de dener: hatasını raporlar, derlemeyi düşürmez. Şu an o listede kimse yok.

Bu sayı ölçümle büyüdü, tahminle değil: beşten ona, ondan on beşe. Ve her sıçramayı getiren şey yeni bir bölüm yazmak değil, çözücünün gösterdiği bir tasarım hatasını düzeltmek oldu.

Son turda üç taneydi:

1. Baca, penguenin durduğu buzun üstünde değildi. Besteci şaftı imlecin o anki yerine sabitliyor, sonra ağzı fazla yüksekse yukarı doğru basamak ekliyordu ve o basamaklar imleci kaydırıyordu. Sonuçta oyuncunun kalktığı buz, bacanın yanında kalıyordu, bazen iki yüz piksel yanında. Altında durmadığın bacaya giremezsin. Artık şaft ile kalkış buzu birlikte kararlaştırılıyor, her basamakta yeniden.

2. Mola rafları tırmanılan yüzü kapatıyordu. Duvara yapıştırılmış bir raf çizimde iyi durur; oyunda tırmanışın karşılaştığı ilk şey rafın altı olur. Ölçüm nettir: raflı her baca tam rafın hizasında ölüyordu, dört ayrı bölümde, yirmi piksel içinde. Artık duvarın kendisi kırılıyor: sütunun alt parçası rafta bitiyor, penguen oraya bacadan çıktığı gibi çıkıyor (tutun, kendini çek, doğrul, nefeslen), üstünde bir boy hava var ve buz yeniden başlıyor. Aynı fiil, bacada üç kez, öğrenilecek yeni bir şey yok.

3. Çözücü, tepeye çıkacağı duvarı tekmeleyip bırakıyordu. Çıkışın olduğu sütuna tutunmuş, hedefi görüyor ve tekmeleyip karşıya atlıyordu. Şaftın iki yüz piksel üstüne kadar zıplayıp "bu baca çıkılmaz" diyordu, oysa çıkıştaydı ve elini bırakmıştı.

Bu, bir eksiği saklamak yerine ölçmenin sonucu. Kolay olanı yapıp on beşini de körlemesine göndermek, oyuncuyu geçilemeyen bir duvara çarptırmak olurdu; onun yerine duvarın kendisi düzeldi.

---

Buz Altı, dalış

Sahanlık "oraya yetişir miyim?" diye sordu. Dağ "ne kadar tutunabilirim?" diye sordu. 47. bölümde soru üçüncü kez değişiyor: nefesim ne kadar yeter?

Tersine çevirme

Bu bölüm oyunun tek gerçek tersine çevirmesi. Buzun üstünde penguen bir komedyendir, kısa bacaklı, tutunamayan, her hareketi zahmetli. Suda yüz mil çevrenin en hızlı şeyidir. Bu yüzden Buz Altı zorluğunu penguene daha çok iş yaptırarak kurmuyor; tam tersine, otuz bölümdür kısıtladığı şeyi serbest bırakıyor: suda yürüme hızının bir buçuk katıyla gidiyorsun, durmak yok, sürtünme yok, su seni taşıyor. Karşılığında elinden alınan tek şey hava.

Fiil

Hiçbir şeye basma	Yüksel. Penguen yüzer; yukarı bedava ve sürekli
BOŞLUK'u basılı tut	Dal. Aşağı emek ister, o yüzden basılı olan bu
← →	Sağa sola, daha hızlı ve bıraktığında bir saniye daha sürüyor
Buzdaki delik	Kafanı çıkar, nefes al

Yeni tuş yok, yeni kural yok. Buton artık derinlik. Ve ilk saniyede kendini öğretiyor: giriş deliğinden çıkmanın tek yolu dalmak, çünkü buz bir tavan ve delik o tavandaki tek boşluk.

Nefes

Bir ciğer 9,5–9,8 saniye, büyüyen penguenin ciğeri de büyüyor ve bu, oyunda irileşmenin katıksız iyi haber olduğu tek yer. Sayaç sen hareket etmesen de işliyor: dağ acele etmeni cezalandırıyordu, deniz oyalanmanı cezalandırıyor. Doldurmanın tek yolu buzdaki bir delikten kafanı çıkarmak.

Delikler geniş, kasten. İlk hallerinde bir kapı genişliğindeydiler ve seyir hızında içlerinden 0,38 saniyede geçiliyordu: bu bir nefes değil, bir yudum. Çözücü dört bölümü, çıkış görünürken, ciğeri sıfırlanmış halde kaybetti. Artık bir delik yavaşlayıp kafanı çıkaracak kadar uzun.

Koridorun kuralı

Tavan ile deniz tabanı arasındaki boşluk her parçada aynı yükseklikte başlıyor ve bitiyor; bir geçit koridoru daraltabilir, asla taşamaz. Bu bir estetik tercih değil: taşan bir geçit, bir sonraki parçanın başladığı yerde tabanda bir basamak bırakıyor ve tabandaki bir basamak duvardır. Penguen geçidin içinden kusursuz bir çizgi çizip ekin dibinde duruyordu. Çözücü bunu buldu.

Bunun matematiği de tahmin değil

swimReach(ölçek, dy) mesafeyi ve derinliği tek bütçede birleştiriyor dağdaki reachAt'in denizdeki karşılığı. Yükselmek yavaş ve bedava, dalmak hızlı ve emekli, yani iki yön gerçekten farklı geometri: yukarıdan kolay girilen bir geçide aşağıdan girmek çoğu zaman imkânsız. breathRange de ciğeri piksele çeviriyor ve besteci bir ciğerin taşıyamayacağı iki delik arasını kurmayı reddediyor: dahası, gerektiğinde buzda kendi deliğini açıyor. Bir planın hatırlamak zorunda olduğu söz, tutulmayan sözdür.

---

Kar Topu, hizalama

Üç bölüm boyunca oyun penguene bir fiil verdi: zıpla, tutun, dal. Dördüncüsü hepsini geri alıyor ve yerine bir konum veriyor.

Elinde hiçbir şey yok

Atma tuşu yok. Kar topu toplamak yok. Yeni tuş yok, bu bölümde penguenin yapabildiği tek şey bir yerde durmak. Ama:

• Rakipler nişan aldıkları anda durduğun yere atıyor, sonrasına bakmıyor.
• Bir kar topu değdiği ilk şeyde duruyor: bir penguen, sen ya da buz.

Bu iki cümleden çıkan tek fikir bütün bölüm: birinin arkasına geç. Yolu kapatan pengueni atıcıyla arana koy, at sinyalini bekle, sonra o hattan çekil. Kırmızı atkılı olanlar kapıyı tutuyor, hepsi düşmeden sal açılmıyor. Mavi atkılılar sadece sana atıyor; onları devirmek zorunda değilsin, ama sana duracak yeri onlar dar ediyor.

Nişan neden kilitleniyor

Çünkü kilitlenmezse baştan aşağı farklı bir oyun oluyor. Seni takip eden bir nişanla yapabileceğin tek şey kaçmak; kilitli bir nişanla yapabileceğin şey hattı seçmek. Wind-up 0,62 saniye sürüyor ve o süre boyunca hat buzun üstüne noktalı çiziliyor, hem de hedefinin çok ötesine kadar, çünkü oyuncunun düzenlediği şey topun içinden geçtiği şey.

Neden düz atıyorlar

Bir parabolü gözle hizalayamazsın. Bu bölümün tamamı hizalamaksa ve oyuncu hattı göremiyorsa ortada bulmaca değil şans vardır. O yüzden atış sert ve düz.

Buz sivrileri

Rakipler raf üstünde değil, ince buz sivrilerinin tepesinde duruyor ve bu bir görsel tercih değil, geometrinin dayattığı şey. Kar topu değdiği ilk buzda durduğu için, geniş bir rafın üstündeki birinin içinden geçen hat birkaç piksel sonra o rafa çarpıyor: oyuncunun kusursuz hizaladığı atış yerde patlıyor. Raf ne kadar dar olursa hat o kadar dik olabilir. SLOPE_MAX bu yüzden seçilmiş değil, türetilmiş: kar topunun yarıçapı, penguenin boyu ve sivrinin genişliği.

Besteci çözümü kurarak yapıyor

Arena bir arena kurup "umarım vardır" demiyor. Her düello cevabından geriye doğru kuruluyor: oyuncunun duracağı yeri seç, kapıdakini yerleştir, ikisinden geçen hattı çiz, atıcıyı o hattın üstüne koy. Sonra sıra önemli, kapıcılar ve manzara önce, atıcılar tek tek en son ve her yeni atıcı daha önce çizilmiş bütün hatları yeniden kontrol ediyor. Çünkü ikinci düellonun sivrisi birincinin atış hattına düşüyor: bakması hoş, oynaması bozuk.

Kayalar da bu yüzden yukarıdan sarkıyor, yerden yükselmiyor. Zemin bu bölümde her şeyin oynandığı yer, bütün duracak noktalar orada ve zeminden çıkan bir sütun cevabın iki parçası arasına duvar koyuyor. Tavandan sarkınca getirildiği işi yapıyor: hatları yiyor, altından yürüyüp geçiyorsun.

Buzlu zemin: bölümün varmak hakkındaki tek cümlesi

Arenanın bütün dağarcığı hat hakkında bir tartışma. Kaya bir hattı yiyor, siper o yemeye süre koyuyor, kavisli atış üstünden geçiyor, düşen buz "o kare yanlış" diyor. Hepsi bir yer hakkında bir cümle, ve bölümün duracağı yere gitmek hakkında söyleyecek hiçbir şeyi yoktu: on beş arenanın on beşinde her düello tek bir zemin parçasında tek bir anda duruluyor ve oraya yürümek bedavaydı.

Buzlu zemin o eksik cümle. Duracak yer yerinde duruyor, kapıdakinden geçen hat eskisi kadar temiz, ve penguen cevabın üstünden kayıyor. Yani doğru kurulmuş bir plan yanlış oynanıyor, ki bu buradaki her şeyden farklı bir zorluk cinsi.

Sahanlığın kaygan buzu, değiştirilmeden: aynı floe türü, aynı sürtünme, aynı çizim. Zaten kanıtlanmış bir mekanizmaya hiç sorulmamış bir soru sormak, yeni bir mekanizma yazmaktan iyidir — düşen buz da aynı cümlenin altında yazıldı.

Tek kuralı var ve o kural planın bitmesini bekliyor, o yüzden kaya ve siper gibi build içinde yerleşiyor: en az bir duracak yer sağlam buzda kalır. Bütün cevapların üstünü birden kaplayan bir yama daha zor bir arena değil, bölümün tek sözünün geri alınması — durulacak bir yer var — ve arena yamayı kısaltmayı durulacak yeri kaybetmeye tercih ediyor. Başlangıç da aynı sebeple temiz tutuluyor: ekran açıldığında zaten kayıyor olan bir bölüm henüz hiçbir şey anlatmamıştır.

68, 74 ve 76'da var. 68 onu tanıtıyor ve bölümün kendi notu zaten onu istiyordu ("geriye yalnızca üstünden geçtiğin zemin kalıyor" — yani bu bölüm yolculuk hakkında, ve yolculuk bedavaydı). 74'te her rakip aynı vuruşta atıyor, yani bütün bölüm tek bir an: sayımda başka bir yerde ol. "Başka bir yer" ölçülmüş bir mesafe, ve ölçülmüş mesafe buzlu zeminin elinden aldığı şey. 76 oyunun son bölümü ve chapter'ın bildiği her kelimeyi söyleyebilmeli.

tests/slick.mjs dördünü de kontrol ediyor: istenen arenalara ulaştı mı, kırılan değil kaygan bir zemin mi, her arenada sağlam buzda duracak bir yer kaldı mı, yama hiçbir atış hattının altından yukarı çıkıyor mu — ve gerçek World içinde penguen buzda 45 piksel, sağlam buzda 5 piksel kayıyor.

---

Arayüz

Oyunun kendisi kadar üstünde durulan ikinci şey. Her ekran üç boyutta (telefon dik 390×844, telefon yatık 844×390, masaüstü 1280×800) ekran görüntüsü alınıp bakılarak gözden geçirildi ve bulunanların çoğu okuyarak fark edilmeyecek türdendi.

Bulunan ve düzeltilenler

Neydi	Ne oldu
Ana ekranda tanıtım yazısı telefonun iki kenarından da taşıyordu	Bir flex öğesi içeriğinin altına inemiyordu, min-width: 0
Bölüm listesinin üçüncü sütunu ekranın 20px dışındaydı	Aynı sebep, iki eleman ötedeki bir başlıktan
Market ve koleksiyonda bir satırdaki düğmeler üç farklı hizadaydı	Kartlar metne göre boyutlanıyordu; artık aksiyon alta sabit
Rozetler düğmenin dışında, kırpılıyordu	İçeri alındı
Menüde altı düğme üç-iki-bir şeklinde dağınık sarıyordu	Eşit hücreli ızgara
Satır içi bağlantılar parmakla tutulamayacak kadar küçüktü	Görünmez ::after ile dokunma alanı büyütüldü
Aynı adı yazan üç ayrı alan vardı	Tek kaynak: Kimlik ekranı; sıralama oraya yönlendiriyor
Sıralamanın boş hâli bir cümle ve bomboş bir sayfaydı	Simge, tek satır ve çıkış yolu olan bir düğme
Bir koşu dışında kazanılan penguen "Kilitli" görünüyordu	Koleksiyon açılırken hak edilenler teslim ediliyor
Yatay telefonda alttaki kumanda ekranın %29'unu kaplıyordu	Boyut sahnenin yüksekliğinden geliyor; %29 → %17 → (fazla küçüktü) %21
Dalış chapter'ının on dört bölümü pengu'yu bölüm rozetinin altında başlatıyordu	Kamera artık arayüzün durduğu şeritleri biliyor
Arenanın sayacı "2 kaldı" ekranın kenarında kesiliyordu	Görüntünün içine kaydırılıyor
Aynı sayaç her dilde Türkçe yazıyordu	Sözlüğe alındı, lint tuvale yazılan metni artık yakalıyor
Ses açılışı yarım kalabiliyordu: bağlam kuruluyor, kazanç düğümü kurulamıyor	Kenarda kuruluyor, ancak bütünken yayınlanıyor. Sessizlik iyi bir sonuç, her zıplamada hata atan bir oyun değil
Telefonda gelen bir çağrı zıplama tuşunu basılı bırakabiliyordu	visibilitychange de her şeyi bırakıyor; blur telefonda hep gelmiyor
Bölüm sonu kartı hiçbir ekrana sığmıyordu, "Sıradaki bölüm" katlanma çizgisinin altındaydı	Genişlik varsa üç sütun, yoksa sıkıştırma; testi de var
Duraklatma, karşılama, ad sorma, yardım ve bölüm sonu ekranları hiç ölçülmemişti	Beşi de düzen testine girdi

Telefonu yan çevirince

Bunu bir ekran görüntüsü buldu, çünkü elimdeki hiçbir sayı göstermiyordu.

Görüntü şöyle kuruluyordu: yükseklik 540 birime sabit, genişlik ekranın oranına göre. 16:9'a kadar doğru, ondan sonrası sessizce yanlış. Yan çevrilmiş bir telefon 2,16:1 — yani fazladan gelen her piksel genişliğe gidiyordu, ve bir tırmanış bölümü zaten ekrandan dar. O genişlik iki yana boş gökyüzü olarak dağılırken, zıplayacağın buz ekranın üst kenarının yukarısında kalıyordu.

Sayılar bunu gizliyordu, hatta tersini söylüyordu: yatay tutulmuş telefon masaüstünden daha geniş bir görüntü bildiriyordu (1169'a karşı 960). Daha çok gören bir ekran gibi okunuyor. Aynı telefonda aynı bölüm: dik tutunca altı buz, yan tutunca iki.

Artık 16:9'un ötesindeki genişlik yüksekliği de satın alıyor — dünyanın üçte bir kadar fazlası, ki bu kabaca penguenin telefonu çevirdiğinde aynı boyutta kaldığı nokta. Oyuncunun gerçekten hissettiği özellik bir en ya da boy değil, tam olarak bu.

Ekran	Önce	Sonra
iPhone 14 yatay 844×390	1169×540	1423×657
Pixel 7 yatay 892×412	1169×540	1424×658
Masaüstü 16:9	960×540	960×540 (değişmedi)
Telefon dik 390×844	600×900	600×1298

Sondaki satır ikinci bir hata: dik tutulan telefonda çizilen 1298 birimdi ama görüntü kendini 900 diye bildiriyordu, çünkü genişlik tabanına çarpınca kutu ekranın şeklinde olmaktan çıkıyordu. Kamera da o yanlış sayıya yaslanıyordu, ve her dik bölümde altta dört yüz birim boş suya kadar kayıyordu. Tuval zaten kenardan kenara çiziliyor; artık görüntü de gerçekten çizdiği kadarını söylüyor.

Karar viewFor içinde, tek bir saf fonksiyonda (src/game/config.js), ve tests/viewport.mjs on ekran şeklinde tarayıcı açmadan kontrol ediyor: oran esnemiyor, tasarlanan 16:9 hiç değişmiyor, çevirince ölçek sapması %15'in altında, geniş ekran en az %20 fazlasını görüyor, ve ölçülemeyen bir sahne görüntüyü bozmuyor.

Kamera: görüntüyü doğru boyda vermek yetmiyor, doğru yere de bakmalı

Görüntünün büyüklüğü yukarıdaki iş. Nereye baktığı ayrı bir soru ve kimse sormuyordu.

Üst şerit ve dokunmatik tuşlar tuvalin üstüne çiziliyor, yani görüntünün altı ve üstü oyuncunun değil. Kamera ise pengueni görüntünün tamamına göre çerçeveliyordu: tırmanışta "%64", yani kafasının üstünde %36 gökyüzü. Yan tutulan telefonda görüntü 658 birim, şerit 97 alıyor, tuşlar 172 — geriye gerçekten görünen 389 birim kalıyor. O bandın içinde penguen %83'e düşüyor ve ayağının altında bir buçuk gövde dünya kalıyor.

Sayı 64 diyor, ekran 83 gösteriyor, ve projede bu farkı görebilen hiçbir ölçüm yok — çünkü hiçbir şey çizildiği yer ile görülebildiği yer arasındaki boşluğu ölçmüyordu.

Üç değişiklik, üçü de CAM içinde tek yerde:

Oran banda göre. Penguen artık görüntünün değil, arayüzün altında kalmayan şeridin %64'ünde. Masaüstünde bu on dokuz piksel oynatıyor ve kimse fark etmiyor; yan telefonda %83'ten %58'e çekiyor.

Ayağının altına bir taban. Oran bir dilek, ayağının altındaki yer bir şart, ve şart kazanıyor: en az iki gövde. Bilerek, geniş ekranların zaten tutturduğu sayıya ayarlandı — böylece tek bir duruma dokunuyor (yan telefon, %64 → %58) ve masaüstü, tablet, dik telefon bir piksel bile kıpırdamıyor.

Düşerken aşağı bakmak. Oyunda kör yapılan tek şey düşmekti. Çerçeve pengueni takip ettiği için dört yüz piksellik bir düşüşte ekran, dururkenki resmin aynısını gösteriyor ve ineceğin buz ekranın dışından geliyordu. Oysa bu oyunda her gidiş önden bakılıyor: koşu yana, tırmanış yukarıya. Düşmek de bir gidiş.

Asimetrik, çünkü bilgi aşağıda: inerken kamera 230 piksele kadar peşinden eğiliyor, zıplarken yalnızca 70, çünkü bir zıplama kısa ve başladığı yerde biter. Tutunurken sıfır — duvardaki bir tırmanıcının dikey hızı saniyede birkaç kez yön değiştiriyor ve ona cevap veren bir kamera deniz tutuyor. Ve düşüş hızlandıkça takip de hızlanıyor, yoksa eğim çiziliyor ama hiç varılmıyor.

Ölçüldüğünde: yan tutulan telefonda, saniyede 1163 piksel düşerken penguenin ayağının altında görünen dünya −51 pikselden 156 piksele çıkıyor. Eksi işareti yazım hatası değil — eski kamerayla hızlı düşen penguen tuşların arkasındaydı.

tests/camera.mjs dört gerçek ekran şeklinde, yetmiş altı bölümün hepsinde: oran banda göre mi uygulanıyor, hiçbir bölüm pengueni arayüzün altında başlatıyor mu, altında iki gövde yer var mı (ya da dünyanın dibi zaten ekranda mı), düşerken kamera gerçekten aşağı bakıyor mu ve o bakışa yetişiyor mu, duran bir penguende iki kamera fonksiyonu aynı şeyi söylüyor mu.

O son madde ayrı bir iş: kamerayı yerleştiren ve kamerayı takip ettiren kod aynı üç oranın iki ayrı kopyasıydı. Şimdi tek bir _cameraTarget.

Ölü bölge: kameranın cevap vermediği kutu

Kamera penguenin her adımını takip ediyordu. Bir arenada tek bir noktanın doksan piksel sağına soluna beş saniye gidip gelince kamera 1185 piksel yol yapıyordu — yan öncü kaldırıldıktan sonra bile. Yani resim hiç durmuyor, ve hiç durmayan bir resim oynanmaz, okunur.

Artık ekranın ortasında kameranın cevap vermediği bir kutu var: içindeyken kamera hiç kıpırdamıyor, kutudan çıkınca kutuyu itiyorsun. Aynı ölçüm: 1185px → 0px.

Kutu eksen ve chapter başına ayrı, çünkü risk her yerde aynı değil:

	Yatay	Dikey	Neden
Sahanlık	86	28	Koşarken yatay kutu kapanıyor — koşmak gerçekten gitmektir
Arena	120	40	Kapanmıyor: bir odada hızlı gitmek bir yere gitmek değil
Dağ	44	30	Bir sonraki tutamak yukarıda
Deniz	70	0	Ölçüldü: nefes deliği tam şerit hizasında, herhangi bir kutu onu alıyor

Denizin sıfırı tahmin değil. Her bölümün her buzunun üstüne penguen koyup kamerayı oturtup kutunun izin verdiği en kötü yöne ittiğimde, masaüstünde bir nefes deliği tam şeridin kenarında çıkıyor — yani orada harcanacak pay yok. tests/camera.mjs kuralı şöyle tutuyor: kutu, görünen bir şeyi gizlemeyecek.

Dikey kutu düşerken de açılıyor: düşüş öncüsü zemini göstermek için var ve bir kutu onun ilk yarısını yerdi.

Arenada atıcıların çoğu ekran dışındaydı — ve haberi yoktu

Kamerayı ölçerken çıktı, ve bu bir çerçeveleme sorunu değil: arena 1500 birim geniş, masaüstü görüntüsü 960. Yani oda ekrandan geniş, ve bununla bir kamera ayarı baş edemez.

Bölümün kendi sözleşmesi şu: nişan kilidi bu chapter'ın bütün adaleti — kol geri gider, hat buzun üstüne çizilir, ve o süre boyunca o hattın üstünde durmamak senin işindir. Oysa çizici, görüntüden çıkan rakipleri tamamen atlıyordu. Bölümün kendi kurduğu duracak yerde dururken ölçüldüğünde:

Ekran	Hattı çizen atıcı ekran dışında
Masaüstü 16:9	%87
Telefon dik	%100
Telefon yatay (1423 birim)	%3

Yani 62. bölümde — ekranında "yukarıdaki sana atıyor" yazan öğretici bölümde — sana atan penguen ekranda değildi.

Artık gövde eleniyor, telgraf elenmiyor: ekranı kesen bir hat, onu çizen kol ekranda olmasa da çiziliyor, ve kol arkasında kaldığı kenara bir işaret alıyor — hangi yönden ve ne kadar vaktin kaldığı. Oyuncu bu bölümü zaten tam olarak bu iki soruyla okuyor. Hareket azaltma açıkken de çiziliyor, çünkü o modda hat çizilmiyor ve geriye kalan tek ipucu rakibin duruşu — yani ekran dışındaki şey.

tests/camera.mjs ölçüyü de kuralı da tutuyor: her arenada, her düelloda, duracak yerde dururken hattın ekranda görünen kısmı en az 200 piksel.

Ve sonra asıl karar verildi: kamera geri çekiliyor.

İki yol vardı. Arenaları daraltmak önce denendi, çünkü yeni hiçbir makine istemiyor — ve besteci reddetti: 1300 birimde 74. bölüme temiz hat kuramıyor, 1150'de 71'i, 960'ta 67'yi kaybediyor. Bir düello cevabından geriye doğru kuruluyor ve hat o yeri istiyor; genişlik dolgu değil, chapter'ın kendisi.

O yüzden kamera geri çekiliyor. Kar topu bölümünde — ve yalnızca orada, çünkü yalnızca orası bir oda — görüntü kutusu oda sığana kadar büyüyor. Ama sonsuza kadar değil: penguen gerçek ekranda 34 pikselden küçülmeyecek kadar. Bu tek cümle üç ekranda üç farklı doğru cevap veriyor:

Ekran	Geri çekilme	Penguen	Hattı çizen atıcı ekran dışında
Masaüstü 1280×720	×1,47	45px	%87 → %0
Telefon yatay 844×390	×1,00	33px	%3 (zaten 1423 birim görüyor)
Telefon dikey 390×844	×1,05	34px	%100 — oda hiçbir boyutta sığmıyor

Dik tutulan telefonda oda bakılmaya değer hiçbir ölçekte sığmıyor, ve doğru cevap orada geri çekilmemek: kenar işaretleri o ekranı taşıyor. Masaüstünde ise 76. bölümün tamamı — beş kapıcı, iki gözcü, kaya, ince buz, buzlu zemin, üç yüklü balık ve bütün hatlar — tek ekranda.

Bölüm sonu kartı hiçbir ekrana sığmıyormuş

Bunu, yatay modu düzeltirken ölçtüğüm için buldum. Kart 950 piksel: başlık, yıldızlar, dört sonuç, bir ödeme kutusu (toplam ve döküm ve ikiye katlama teklifi ve markete giden yol), lig kutusu, ipucu ve alt alta üç düğme. Hiçbir cihazda o kadar yükseklik yok:

Ekran	Sahne yüksekliği	Kart
Telefon yatay	390	950
Telefon dik	844	950
Masaüstü (sahne 16:9 bir kart)	693	950

Yani her cihazda, her bölüm bittiğinde, "Sıradaki bölüm"e ulaşmak için kaydırmak gerekiyordu. Oyunun en sık görülen ekranı bu.

Çözüm genişlik, nerede varsa: sahne 44rem'i geçtiğinde üç blok yan yana duruyor ve kart 351 piksele iniyor. Dik tutulan telefonun takas edecek genişliği yok, orada da düğmeler tek sıraya geçiyor ve sayılar sıkışıyor — 797 piksel, sığıyor.

browser-layout artık kartlarda ana düğmenin ekranın içinde olmasını şart koşuyor. Listelerde (market, bölüm listesi) kaydırma tasarımın kendisi, orada şart koşmuyor: kartta kaydırmak zorunda kalmak, kartın sığmaması demek.

Market: dokuz düz dikdörtgenden bir vitrine

Marketteki her şey doğruydu ve hiçbiri bakmaya değmiyordu — ki oyuncunun açmak isteyeceği ekran için tuhaf bir durum. Yeniden kurgu daha çok renk değil; durum, derinlik ve tek bir vurgu:

• Her kart bir cam levha: üstünden geçen bir parlaklık, üst kenarında bir kıl payı ışık, altında bir gölge. Sayfaya basılmış olmak yerine sayfanın üstünde duruyor.
• Üç durum üç ayrı şeye benziyor. Alınabilir: kenarı yanıyor, arkasında vurgu rengi bir hâle var, ekranın öbür ucundan ilk o okunuyor. Uzak: soğumuş, ve üstünde ne kadar yaklaştığını gösteren bir çubuk taşıyor. Bitmiş: nane yeşili ve mühürlü.
• Seviyeler üç nokta değil bir ray: kazanılan bölmeler yanıyor, bir sonraki nefes alıyor — karttaki tek animasyon, ve karttaki tek düğmeyi işaret ediyor.
• Grup başlıkları bir sayı yerine bir ölçü taşıyor. "3/8" okunacak bir gerçek; üçte biri dolu bir çubuk, doldurduğun bir raf.
• Cüzdan artık altın bir nesne: üstten ışıklı, altta gömük, kenarının içinde bir halka. Oyunda oyuncunun yükselişini izlediği tek sayı bu.

Altın yalnızca paraya, nane yalnızca "tamam"a ayrılmış durumda. Dokuz kartlı bir ekranın kumar makinesine dönüşmesini engelleyen tek şey bu.

"240 balık daha" ise kafanda tutup gidip fiyata bakman gereken bir sayıydı; neredeyse dolmuş bir çubuk bir his, ve bu ekrana insanı geri getiren şey o his. Bu arada buildShop() artık cüzdanı da tazeliyor: kartlar keseyi okuyorken köşedeki jetonun başka bir yerde doldurulması, ikisinin aynı ekranda farklı sayı göstermesinden bir tazeleme uzaktı.

Market

Dokuz kart, hepsi tam genişlikte parlak bir "Al" düğmesiyle: hepsi aynı sesle bağırınca hiçbiri konuşmuyor ve telefonda tek bir yükseltme bir buçuk ekran kaplıyordu. Şimdi:

• Üç başlık: Hareket (bot, hızlı ayak, krampon), Dayanma (kalın tüy, mıknatıs, rüzgâr yeleği, kuş radarı), Ekipman (planör kanat, sırt motoru). Dokuz kartlık düz bir ızgara bir duvar; üç başlık onu bir listeye çeviriyor.
• Fiyat bir çip, slab değil. Kart kahraman, fiyat sessiz bir teklif.
• Yetmiyorsa kartın üstünde yazıyor: "820 balık daha". Basınca öğrenilen bir şey değil, "az kaldı" ile "çok uzak" farklı duygular ve oyuncunun doğrusunu hissetmeye hakkı var.
• Telefonda kart bir satır: simge, ne olduğu, ne tuttuğu. Ekranda bir buçuk yerine dört tane.
• 2/3 yazıyor, üç nokta değil. Sayı okunur, nokta deseni sayılır.

Markete erişim

Bir dükkâna giden tek bir kapı yeterli değil. Üç tane var:

1. Ana ekrandaki Market düğmesi, kaç şey alabileceğini rozetle söylüyor
2. Cüzdana dokunmak: parana dokunmak paranın gittiği yere götürüyor; insanların ilk denediği hareket buydu ve hiçbir şey yapmıyordu
3. Bölüm sonu ekranı: balığı yeni kazandığın ve rakamı gördüğün an, ve yalnızca gerçekten bir şey alabiliyorsan

Bölüm listesi

En fazla 88 kart: 76 elle yazılmış bölüm, artı açtığın kadar sonsuz bölüm (en çok 12 tanesi gösteriliyor, sonsuz bir listenin sonu olmaz). Gezilebilir olmasını sağlayan üç şey: en üstte chapter çipleri (dağa ya da denize tek dokunuşla), kaydırırken tepede yapışık kalan başlıklar (51. bölümdeyken hangi chapter'da olduğunu bilmek), ve oynayacağın tek bölümün üstünde "Sıradaki". Sonuncusu olmadan liste "ne yaptım"ı cevaplıyor, "nerede kalmıştım"ı hiç.

Süreler de değişti: koşarkenki kronometre sabit genişlikte kalıyor (00:21.40 rakamlar oynarken zıplamasın), ama bir rekor listesinde baştaki 00: her satırda iki karakter gürültü. Rekorlar artık 21.40 sn.

Bunu koruyan test

tests/browser-layout.mjs dokuz ekranı (ana ekran, bölümler, market, koleksiyon, sıralama, nasıl oynanır, ayarlar, kimlik, yasal) üç boyutta açıp bir tasarımcının gözle bakacağı şeyleri ölçüyor: viewport dışına taşan bir şey var mı (yatay kaydırma alanının içindekiler hariç, orada taşmak işin kendisi), bir satırdaki kart düğmeleri aynı hizada mı ve parmakla tutulamayacak kadar küçük düğme var mı. Yukarıdaki tablodaki dokuz hatanın hepsi bu testin yakaladığı türden.

---

Kimlik

Oyun ilk açıldığında sorduğu tek şey: sana ne diyelim? Ad, unvan, penguen kimliği ve o günden beri geçen zaman bir kimlik kartında toplanıyor; kart ana ekranda, giydiğin penguenin portresiyle duruyor.

Bunun bir hesap olmadığını söylemek önemli, çünkü oyun bir "kullanıcı" yaratıyor ve oyuncunun bunu doğru anlaması gerekiyor:

• Ad yalnızca bu cihazda saklanıyor. Sunucu yok, giriş yok, doğrulama yok.
• Kimlik (PNG-XXXXX) bir etiket, sır değil: aynı adı taşıyan iki oyuncu sıralamada birbirine karışmasın diye var. Bir kere üretiliyor ve bir daha değişmiyor, düzeltilebilen bir etiket etiket değildir.
• Ad, ancak sen bir hayalet kodu paylaşırsan cihazdan çıkar. Kodun içinde ne olduğu gizlilik metninde tek tek yazıyor.

Unvanlar bölüm bitirerek kazanılıyor, biriktirerek değil: Yeni Yumurta, Buz Çırağı, Sahanlık Kaşifi, Duvar Tırmanıcısı, Zirve Sahibi, Derin Dalgıç, Koloni Efsanesi. Eşikler chapter sonlarına oturuyor ve tools/lint.mjs son unvanın gerçekten ulaşılabilir olduğunu kontrol ediyor 76 bölümlük bir oyunda 90. bölümde verilen bir unvan, kimsenin görmediği bir metindir.

Ad alanı hazır dolu geliyor: uydurulmuş bir ad zaten içinde, o yüzden "geç" ile "kabul et" aynı düğme ve oyuncu ile oyun arasında bir karar eksiliyor. İkinci bir "yeniden üret" düğmesi vardı, kaldırıldı: tek işi "bir bas ve oyna" olan bir ekran, seni oynatmayan ikinci bir düğme sunmamalı ve alan zaten düzenlenebilir. Öneri listesi de dile göre değişiyor, kelime kelime çeviri değil aynı yöntemle kurulmuş İngilizce parçalardan.

Ad sanitize ediliyor: kontrol karakterleri, yön değiştiren görünmez işaretler ve açılı parantezler siliniyor. Ad hem DOM'a hem paylaşım koduna yazılıyor ve ikisi de "ne yazdıysa odur" güveninin yanlış olduğu yerler.

---

Müzik

Oyunda ses dosyası yok ve olmayacak; müzik de bölümler gibi kural olarak yazıldı. Yerini aldığı şey tek bir dört akorluk arpejdi: her bölümde aynı, ve setInterval üstünde çalıştığı için duvar saati ile ses saati arasında yavaşça kayıyordu.

Tek tema, beş kostüm

Beş nota, dörtlü yukarı, adım adım geri, eve. Penguene ait, bölüme değil. Beş sahne var ve tema beşinde de aynı tema: ana ekranda majörde ve ağır; sahanlıkta aynı majör, 100 vuruşta ve shaker'lı; dağda minörde, çıplak bir beşlinin üstünde; buzun altında yarı hızda, lidyen ve gecikmeye boğulmuş; kar topu arenasında dorian ve staccato. Kimsenin bunu fark etmesi gerekmiyor. Beş bambaşka parçanın tek bir oyun gibi duymasının sebebi bu.

Sayılar src/core/music.js içindeki SCENES tablosunda: her sahnenin kendi tempo, kök nota, dizi, dalga biçimi, filtre kesimi, perküsyonu ve swing'i var.

Katman, parça değil

Ped, bas, arpej, perküsyon ve tema beş ayrı ses ve her biri kendi başına geliyor gidiyor, neyin olduğuna bakarak. Ped hep var; davul yalnızca işler kötüye gidince. İyi giden bir bölüm ile neredeyse kaybedilmiş bir bölüm aynı duyulmuyor ve ikisi de ayrı ayrı bestelenmedi.

Sıcaklık (_heat) kasten oyuncunun hissettiği şeylerden yapılıyor: ne kadar ilerlediğin, seni öldürecek şeyin ne kadar yakın olduğu, o chapter'ın senden aldığı kaynaktan ne kadar kaldığı. Dalışta nefes, tırmanışta kol gücü, arenada havada uçan kar topu.

Ses saatinde planlanıyor

25 ms'de bir uyanan bir ileri-bakış zamanlayıcısı, sonraki beşte bir saniyenin notalarını tam zamanlarıyla kuyruğa koyuyor. setInterval bunu yapamaz: ana iş parçacığı ne kadar meşgulse o kadar geç kalır ve bir chapter dolusu buzun çizildiği karede çok geç kalır, yani ritim tam da oyun heyecanlandığında tökezler.

Efektler müziği kısıyor (duck): buz kırılırken müziğin üstüne binmesi, oyuncunun duyması gereken tek sesi bastırmak demek.

Testi tests/music.mjs: Web Audio sayaçlarla taklit ediliyor ve ızgaranın tam, katmanların yoğunlukla geldiği, sahne geçişinin vuruşa oturduğu ve temanın her bölümde çaldığı ölçülüyor. Müzik, okuyarak kontrol edilemeyen tek parça ve sessizce bozulan tek parça.

---

Diller

Oyun Türkçe yazıldı ve öyle kalıyor: her metin iki kere var, Türkçesi asıl, İngilizcesi çeviri. Arayüz metinleri src/core/i18n.js içindeki tek sözlükte adla duruyor; bir içeriğe ait olan her şey (bölüm adı, penguen tanıtımı, market etiketi, görev, lig kademesi, unvan) o girdinin kendi en bloğunda, çünkü adı çiziminden üç dosya uzakta duran bir penguen, yeniden adlandırılması unutulan penguendir.

İlk açılışta tarayıcının dili seçiliyor; biri elle seçim yapınca o seçim kalıyor. Seçici her dilin adını kendi dilinde yazıyor, tam da okuyamadığı bir arayüzde kalan oyuncu için.

Eksik bir metin çökme değil, sessizce diğer dile düşme demek, o yüzden dört denetim var:

Denetim	Ne yapıyor
tools/lint.mjs	İki sözlükte birebir aynı anahtarlar var mı
tools/lint.mjs	Kodun istediği her anahtar sözlükte var mı
tools/lint.mjs	İki dilde de sayı veren cümleler gerçeği mi söylüyor
tests/browser-lang.mjs	Dili değiştirip her ekranda Türkçe harf arıyor

Sonuncusu ilk koşuşunda dört gerçek boşluk buldu: chapter başlıkları, market grup adları, HUD'daki bölüm adı ve market kademe sayacı.

Uzun yasal metinlerin İngilizcesi docs/PRIVACY.md ve docs/TERMS.md dosyalarında; Türkçeleriyle birebir aynı şeyi söylüyorlar.

---

Kontroller

← → veya A D	Yürü, buz duvarına doğru basılıysa: tutun · suda: yüz
Boşluk / ↑ / W	Zıpla, basılı tut, yükseğe çık · suda: basılı tut, dal
Boşluk havada basılı tut	Kanatları aç, süzül (Planör Kanat gerekir)
Boşluk havada tek dokunuş	Sırt motorunu ateşle (Sırt Motoru gerekir)
Boşluk tutunurken basılı tut	Duvarı tırman
Boşluk tutunurken dokun	Duvardan tekmele
R	Bölümü baştan başlat
Esc veya P	Duraklat

Dokunmatik ekranda alttaki üç tuş, ayrıca gamepad desteği var. Ekipmanların ikisi de aynı zıplama tuşuna bindi, çünkü dokunmatikte dördüncü bir düğme olmamalı ve "bas" ile "basılı tut" zaten iki farklı niyet.

Tuşlar ekranı kaplamıyor

Tuşlar tek bir kurala bağlıydı: 460 ile 560 piksel arası yükseklikte küçül. Yan tutulan hiçbir telefon o aralıkta değil — modern bir cihaz yatayken 375 ile 430 arası, yani kuralın tabanının altında. Sonuç: her yatay telefon masaüstü boyundaki tuşları alıyordu. Alttaki şerit 390 piksellik bir ekranda 115 pikseldi; oyunun neredeyse üçte biri, oyunun kendi düğmeleriyle kapalıydı.

Artık boyut cqh ile sahnenin yüksekliğinden geliyor, yani her telefonda kademesiz olarak ölçekleniyor — tahmin edilmesi gereken bir kırılma noktası yok. Üst sınır eskisi: masaüstü ve dik tutulan telefon hiç değişmiyor.

Ama ilk ayar tuşları fazla küçülttü, ve sebebi yazmaya değer. 44 pikseli hedefliyordu — bir parmağın güvenle basabileceği en küçük hedef — ve bir alt sınır bir boyut değildir. Ölçüldüğünde yan tutulan her telefon 44 ile 49 piksel arasına düşüyordu: bu, kumandanın teknik olarak basılabilir olduğu sürece rahatsız olmasına izin verdiğinize karar verdiğinizde seçtiğiniz sayıdır. Oysa bu, dakikalarca iki elle tutulan bir oyun; formdaki bir bağlantı değil.

Ama bu da yetmedi, ve ikinci ayar sebebini buldu: bütçelenen sayı yanlış şeyi ölçüyordu. Ölçüt, #touch kabının yüksekliğinin sahneye oranıydı ve beşte birle sınırlıydı. Oysa o kap bütün genişliği kaplarken tuşlar onun iki alt köşesinde duruyor — ölçüldüğünde ortası %74 boştu. Yani tuşlar bir kutu dolusu havanın parasını ödüyor, hiç yaklaşmadıkları bir tavanın altında kalsınlar diye küçültülüyorlardı: gerçek kaplamaları ekranın %3.9'uydu.

Bir test vekil bir sayıyı ölçerse, optimize edilen o vekil olur. Ölçüt artık oyuncunun gerçekten kaybettiği şey: tuşların gerçekte kapladığı alan, en uzun tuşun köşeyi yutup yutmadığı, ve ortanın boş kalması.

	ilk hâl	birinci ayar	şimdi
iPhone SE yatay	44 / 54	58 / 71	75 / 92
iPhone 14 yatay	45 / 57	60 / 74	78 / 96
Pixel yatay	47 / 60	64 / 78	80 / 96
iPhone 14 Pro Max yatay	49 / 62	67 / 82	80 / 96

Yatay telefonda gerçek kaplama %6.5, iki tuş grubu arasında genişliğin %68'i hâlâ boş.

Kamera bu işte yardıma ihtiyaç duymuyor: şeridin gerçek ölçülen yüksekliğini okuyor, yani tuşlar büyüyünce pengu kendiliğinden yukarı çıkıyor. Üst şerit de aynı sebeple daralıyor, ve yatay telefonda tuşlar bir parmak üstlerine gelene kadar biraz geri çekiliyor.

Alt sınırlar artık var olan hiçbir telefonun altında — olması gereken boyutta değil. Sebebi şu: var olan her telefondan kısa bir sahne bile şeridi beşte birin ötesine itemesin diye duruyorlar. İlk denemede 300 piksel yükseklikte tam %22.0 çıkıyordu, ki bu bir pay değil, bir tesadüftür. 320 pikselin üstünde hiçbir şey onlara değmiyor.

Bunun testi yoktu, o yüzden olabildi. Artık browser-layout üç boyutta da gerçek kaplamaya, en uzun tuşun yüksekliğine, ortanın boş kaldığına, her tuşun 44 pikselden büyük olduğuna, sahnenin dışına taşmadığına ve üst şeride binmediğine bakıyor.

Ve test artık dokunmatik cihaz gibi davranıyor. Önce tuşları elle görünür yapıyordu, ki bu var olmayan bir oyunu ölçmek demek: arayüz, işaretçi kaba değilken her ekran değişiminde tuşları yeniden gizliyor — masaüstü Chromium kaba değil — yani bir sonraki startLevel'da tuşlar kayboluyor ve tam o anda yeniden ölçmesi söylenen kamera sıfır piksellik bir şerit kaydediyordu. Tuşlar ekrandaydı, kamera olmadıklarını sanıyordu. Şimdi test _isTouch'ı çeviriyor ve gerisini arayüze bırakıyor, tıpkı bir telefon gibi. Bu sayede yetmiş altı bölümün hepsi üç boyutta da denetleniyor.

Gamepad: sol çubuk ve D-pad yürütüyor, A/B/X/Y zıplatıyor, Start (ve Select) duraklatıyor (src/core/input.js, pollGamepad). Tarayıcı getGamepads() çağrısı hata atarsa kare düşmüyor.

Bu paragraf uzun süre üç yerde yalan söylüyordu, ve yalan söyleyebilmesinin sebebi testinin olmamasıydı — readme bunu kendisi itiraf ediyordu. Gerçekte: yalnızca alttaki iki yüz tuşu zıplatıyordu (X ve Y hiçbir şey yapmıyordu), Start hiçbir şey yapmıyordu, ve getGamepads() bir kez hata atınca kumanda oturumun geri kalanı boyunca kapanıyordu — "o kare" değil. Sekmenin odağı geri kazanması bunun için yeterli.

Üçü de düzeltildi. Dört yüz tuşunun dördü de zıplatıyor, çünkü hangisinin "alttaki" olduğu pada ve tarayıcının eşlemesine göre değişir ve bunda yanılmak bir zıplamaya mal olur. Start, Escape'in kullandığı pause eyleminin aynısını yayıyor — iki yol değil, tek yol. Ve kumanda ancak üst üste 120 kare hata alırsa kapanıyor, ki bu "bu tarayıcı izin vermiyor" ile "bu kare olmadı" arasındaki fark.

Artık browser-gamepad var: gerçek tarayıcıda sahte bir pad takıyor (navigator.getGamepads() oyunun kullandığı tek arayüz, dolayısıyla donanım dışında her şey kanıtlanıyor) ve çubuğu, D-pad'i, dört yüz tuşunu, ölü bölgeyi, duraklatmayı, basılı tutmayı ve kumanda kesilip geri geldiğinde toparlanmayı deniyor.

Not: gamepad artık otomatik test ediliyor (browser-gamepad); geriye yalnızca gerçek donanımla deneme kaldı.

---

Arka plan ve kaldığın yer

Üç ayrı şey:

Sekme arkaya alınınca oyun duraklıyor. Önemli olan sadece durması değil, kronometrenin akmaması: visibilitychange geldiğinde döngü duruyor ve geri dönünce biriktirici sıfırlanıyor, yani beş dakika başka sekmedeysen süren beş dakika artmıyor.

Pencere odağını kaybedince basılı tuşlar bırakılıyor. Alt+Tab yaparken sağ ok basılıysa penguen sonsuza kadar sağa yürümüyor.

Sekmeyi kapatınca koşu kaydediliyor, kontrol noktasına her değdiğinde, duraklatınca, ölünce ve pagehide'da. Geri geldiğinde ana ekrandaki düğme "Devam et · Bölüm 7 · 00:12.53" diyor ve bastığında bıraktığın kontrol noktasında, aynı süreyle, aynı ölüm ve balık sayısıyla başlıyorsun. Kayıt 36 saat sonra kendini siliyor, bölümü bitirince de siliniyor.

Kayıtla birlikte bölümün şeklinin parmak izi de saklanıyor, çünkü bir koordinat yalnızca onu üreten bölümde bir koordinattır. Bölüm değişirse aynı iki sayı açık denizi gösterebiliyor: oyun açılır açılmaz penguen gökten düşüyor, ölüyor ve ölünce aynı noktaya geri konuyor. Sonsuza kadar, kaydı silmekten başka çıkışı olmadan. Parmak izi tutmazsa oturum atılıyor; tutsa bile nokta hâlâ bir zeminin üstünde mi diye bakılıyor.

Aynı emniyet ağı oyun içinde de var: her yeniden doğuşta nokta o an basılabilir mi diye kontrol ediliyor. Sürüklenmiş bir buzun üstündeki kontrol noktası ya da erimiş bir zemin, ölüm döngüsü kuramıyor.

Bu özellik yazılırken gerçekten bozuktu ve testle bulundu: başlık ekranı UI kurucusunda, yani game nesnesi var olmadan önce çiziliyordu, bu yüzden yarım kalmış koşuyu bilmesine imkân yoktu ve "Devam et" hiç görünmüyordu. main.js artık attach() sonrasında başlığı bir kez daha çiziyor.

---

Ne var, ne yok

Bu bölüm depoda gerçekten çalışan şeyin listesi ve ikinci yarısı daha önemli: bir README'nin yalan söylemesinin normal yolu, olmayan bir şeyi anlatmak değil, olan bir şeyi olduğundan iyi anlatmaktır.

Var ve çalışıyor

Bölümler	76 elle yazılmış (31 + 15 + 15 + 15) + sonsuz üretici + Günün Bölümü
Fiiller	Koş-zıpla · tutun-tırman-tekmele · dal-yüksel-nefes al · hizalan-çekil
Buz	10 tür
Tehlike	6 tür (sarkıt, fok, orka, fırtına, yükselen hava, serak)
Rüzgâr	Dört vuruşluk eğri, kendi sürüklenme kanalı, ibre, windGap, updraft
Koleksiyon	29 penguen, 10 iz, 5 nadirlik, 4'ünde yetenek var
Market	9 eşya, 19 kademe, 3 başlık, bitmeyen Buzul Anıtı
Meta	21 günlük görev, 4 günlük hedef, haftalık lig (4 kademe), Günün Teklifi
Kimlik	Ad, PNG-XXXXX kimliği, 7 unvan, hepsi cihazda
Hayalet	Kendi rekorun yanında koşuyor, paylaşım koduyla arkadaşınki de
Müzik	Tek tema, 5 sahne, 5 katman, ses saatinde planlanıyor, ses dosyası yok
Dil	Türkçe ve İngilizce, 317 metin, tarayıcıdan seçiliyor
Kayıt	Tek sürümlü JSON, ileri göç, dosyaya aktarma, tek tuşla silme
Çevrimdışı	Servis çalışanı + tek dosya sürümü (694 KB)
Girdi	Klavye, dokunmatik, gamepad
Test	46 node + paketleme + 11 tarayıcı paketi, hepsi tek komutta
Zorluk	Ölçülen eğri: node tools/difficulty.mjs

Yok, ve neden

Gerçek para ile satın alma	Katalog store.js içinde veri olarak duruyor ama canPurchase() kapalı. Tarayıcı bir makbuzu güvenle doğrulayamaz; sunucu, Stripe hesabı ve bir kullanıcı kavramı gerekiyor.
Ödüllü reklam	Mekanikler için hazır ama SDK'lar uygulama kimliği istiyor ve web'de ödüllü reklam desteği zayıf.
Gerçek zamanlı çok oyunculu	Kar topu chapter'ı yerel yapay zekâ rakiplerle. Gerçek online için WebSocket sunucusu, eşleştirme ve gecikme telafisi gerekir; hayalet yarışı bunun asenkron karşılığı.
Gerçek sıralama tablosu	Süreler cihazda duruyor, paylaşım koduyla dolaşıyor. Lig kademeleri bir hedef, bir sıralama değil.
Gamepad testi	Kod var, otomatik testi yok. Gerçek bir kolla denenmeli.
Safari ve Firefox testi	Otomatik testler yalnızca Chromium'da.
Gerçek cihazda oynama	Hiçbir otomatik test bunun yerine geçmiyor ve hâlâ yapılmadı.
Tehlike zamanlaması çözücüde yok	Çözücüler zeminin ulaşılabilir olduğunu kanıtlıyor; gayzerin patlama anı, orkanın sıçrama anı ve fokun devriyesi saat meselesi ve validate-levels.mjs içinde kontrol ediliyor.

---

Android paketi: oyun bir siteyi açmıyor, oyunun kendisi içeride

Mağazadaki kopya yayındaki bir adresi açan kabuk değil. tools/bundle.mjs'in ürettiği tek dosya sürümü — 76 bölümün tamamı, sonsuz mod, günün bölümü, 696 KB — paketin içinde assets/pengu.html olarak duruyor. Ağ izni yok, indirilecek bir şey yok, açılmak için internet gerekmiyor.

node tools/android.mjs                  # oyunu pakete koy, sürümü denetle
cd android && gradle bundleRelease      # ya da: Actions → Android paketi

android/ okunabilir, elle yazılmış küçük bir proje: bir activity, bir WebView, bir dosya. İki karar ölçülmüş sebeplerden:

• Sayfa file:// değil, https://appassets.androidplatform.net üstünden servis ediliyor. file:// opak bir origin demek, opak origin localStorage yok demek, o da her açılışta sıfırlanan kayıt demek. WebViewAssetLoader aynı baytları gerçek bir origin'den veriyor ve bunun için hiçbir şey cihazdan çıkmıyor.
• Geri tuşu bir geçmiş tuşu değil. Tek sayfalık bir uygulamada geçmiş yok; tuş oyuna soruyor: oynarken duraklat, duraklamışken menüye, başka ekrandan başlığa, başlıktaysa çık.

O soru bir sözleşme ve sözleşmeler sessizce bozulur — ifade state, togglePause, quitToMenu ve ui.showScreen adlarını anıyor. Biri yeniden adlandırılırsa tuş sessizce "uygulamayı kapat"a dönerdi, koşunun ortasında, hiçbir hata vermeden. tests/browser-bundle.mjs sözleşmeyi paketlenen dosyanın kendisine karşı denetliyor.

Uygulamanın tek bir izni yok — ne ağ, ne depolama, ne konum. Gizlilik metnindeki "hiçbir veri cihazından çıkmıyor" cümlesi, manifest'te tek bir uses-permission satırı olmadığı için paketin kendisiyle doğrulanabiliyor.

Mağaza görselleri oyunun kendisinden alınıyor

Bir mağaza listelemesi, resimle verilmiş bir söz dizisi — ve o sözlerin bayatlamasının olağan yolu, birinin bir çizim programında bir kere mockup yapıp oyunu onun ötesine geliştirmesi.

node tools/store.mjs          # 39 dosya, ~75 sn
node tools/store.mjs --list   # hedefler ve sahneler

Buradaki her ekran görüntüsü oyunun kendisi: tarayıcı testlerinin kullandığı aynı tutamaçla sürülüyor, iki mağazanın piksel piksel istediği ölçülerde. 440×956 ekranı ×3 yoğunlukta açmak 1320×2868 ediyor, ki Apple'ın 6,9" iPhone karesi tam o.

Kayıt da önce tohumlanıyor, çünkü yepyeni bir kayıt boş fotoğraflanıyor: kilitli bölümler, sıfır yıldız, boş koleksiyon. Bu, ilk otuz saniyenin doğru ama oyunun yanlış resmi. Görüntüler bir haftadır oynanmış gibi duran bir kayıtla alınıyor — uydurma değil, gerçek kayıt şekline yazılmış ilerleme.

Üç şey ölçülerek öğrenildi ve kodda yazılı duruyor:

• Zıplattırmak yanlış araç. İlk sürüm penguene sağa koşturup zıplatıyordu; bunun boşluğu geçip geçmediği o bölüme ait bir soru, ve 20. bölümde geçmedi. Fotoğraf, suya düşüş ve "1" yazan bir deneme sayacı oldu. İstenen kare zaten sıçrayış değildi: arkasında katil balina havadayken, boşluk daha geçilmemişken duran yarım saniye.
• Su altında derinlik verilmez, ölçülür. Elle seçilen bir derinlik deniz tabanının altına düştü, yüzücü kareden çıktı, kamera — seviyeye kilitli — olduğu yerde kaldı. Artık o sütundaki bütün katılar sıralanıp aralarındaki en geniş boşluk bulunuyor.
• İki simge iki zıt kural. Apple alfa kanalı olan simgeyi reddediyor, Google 32 bitlik yani alfa kanallı PNG istiyor. Tarayıcının verdiği her şey RGBA olduğu için PNG'ler burada elle yazılıyor: bir IHDR, bir IDAT, bir IEND.

tests/store.mjs hepsinin boyutunu dosya başlığından okuyup iki mağazanın kuralıyla karşılaştırıyor, docs/MAGAZA.md'deki on altı listeleme metnini de karakter karakter sayıyor. Mağaza formu bir alanı reddettiğinde öğrenilecek şey değil bunlar.

Tarayıcı desteği

Modern Chrome, Safari, Firefox ve Edge (masaüstü + mobil). ES modülleri, Canvas 2D, Web Audio ve localStorage kullanıyor. Ses yoksa ya da kayıt yapılamıyorsa oyun yine de oynanır; ikisi de isteğe bağlı. Yazı tipi zaten indirilmiyor, işletim sisteminin kendi yığını kullanılıyor.

Otomatik testler yalnızca Chromium'da koşuyor. Safari ve Firefox elle denenmeli, bu da yapılacaklar listesinde duruyor.